Bağımlılıktan İyileşmede Aile Terapisinin Rolü
Bağımlılık tedavisinde aile terapisi neden önemlidir? Ailedeki roller, iletişim kalıpları, güvenin yeniden kurulması ve aile terapisinde neler yapıldığı.
Devamını oku
Kısa cevap: İstanbul Avrupa Yakası’nda çift terapisi ararken en önemli ölçüt, uzmanın çift ve aile terapisi alanında ayrı bir eğitim almış olmasıdır; bireysel terapi eğitimi tek başına yeterli değildir. Çift ve aile seansları 60-90 dakika sürer ve çoğu süreç 8 ile 20 seans arasındadır. “Aile danışmanı” ve “cinsel terapist” adlarını kullananların temel mesleği sorulmalıdır. İki eşin iş yerleri farklı ilçelerdeyse buluşma noktası seçimi sürekliliği belirler. Şiddetin sürdüğü ilişkilerde çift terapisi uygun değildir.
Avrupa Yakası’nda çift terapisi için, psikoloji ya da ilgili bir ruh sağlığı alanında lisansı olan ve bunun üzerine çift ve aile terapisi eğitimi ile süpervizyon almış bir uzmana başvurulur.
| Başvuru nedeni | Uygun hizmet |
|---|---|
| Yineleyen tartışmalar; iletişim kopukluğu | Çift terapisi |
| Aldatma sonrası güvenin onarımı | Çift terapisi; bireysel destekle birlikte |
| Evlilik öncesi | Evlilik öncesi danışmanlık; birkaç seans |
| Cinsel sorunlar | Tıbbi değerlendirme ve cinsel terapi |
| Ayrılmak ya da kalmak arasında kararsızlık | Karar danışmanlığı; çift ya da bireysel |
| Boşanma süreci; ortak anne babalık | Boşanma danışmanlığı; aile terapisi |
| Ergenle çatışma; aile içi gerginlik | Aile terapisi |
| Aile büyükleriyle sınır sorunları | Çift terapisi |
| Eşlerden birinde depresyon, kaygı, bağımlılık | Bireysel tedavi; yanında çift çalışması |
Tanıyı psikiyatrist koyar; psikologlar ilaç yazmaz. Çiftlerle çalışan uzmanlar sitede ilişki ve çift sorunları sayfasında yer alıyor.
| Ad | Kimlerle | Odak |
|---|---|---|
| Çift terapisi | İki partner | İlişkideki döngü, bağ, iletişim |
| Evlilik terapisi | Evli çiftler | Çift terapisinin evli çiftler için kullanılan adı |
| İlişki terapisi | Evli olsun olmasın bütün çiftler: sevgililer, nişanlılar, birlikte yaşayanlar | Aynı |
| Aile terapisi | Anne baba, çocuklar; bazen geniş aile | Aile içi örüntüler, roller, sınırlar |
| Aile danışmanlığı | Çift ya da aile | Ruhsal bozukluk düzeyinde olmayan ilişki sorunları; bilgilendirme ve rehberlik |
| Unvan | Kim kullanabilir |
|---|---|
| Çift ve aile terapisti | Yasal olarak ayrı tanımlanmış bir meslek değildir; bir temel mesleğin üzerine alınan eğitimi anlatır |
| Aile danışmanı | Mevzuatta belirli lisans alanlarının (psikoloji, sosyal hizmet, psikolojik danışmanlık, sosyoloji, tıp, hemşirelik, çocuk gelişimi) mezunlarına, aile danışmanlığı eğitimini tamamlamaları koşuluyla tanınır |
| Klinik psikolog | Psikoloji lisansı üzerine klinik psikoloji yüksek lisansı |
Aile danışmanlığı sertifikası, ruhsal bozuklukları tedavi etme yetkisi vermez. Depresyon, travma ya da bağımlılık gibi durumlar varsa klinik eğitimi olan bir uzman ve gerektiğinde psikiyatrist gerekir.
Yöntemler hakkında bilgi için sistemik aile terapisi sayfasına bakabilirsiniz.
| Bölge | İlçeler | Çiftler için not |
|---|---|---|
| Merkez iş bölgeleri | Şişli, Beşiktaş, Kağıthane, Sarıyer’in iş merkezleri | Mesai çıkışı saatlerine uygun; iki ayrı iş yerinden gelen eşler için buluşması kolay; akşam trafiği ve otopark sınırlı |
| Beyoğlu ve tarihî yarımada | Beyoğlu, Fatih, Zeytinburnu | Metro, tramvay, Marmaray; arabasız erişim |
| Sahil hattı | Bakırköy, Bahçelievler, Güngören, Küçükçekmece, Avcılar | Marmaray ve metrobüs; aile yaşamının yoğun olduğu ilçeler; hafta sonu seçenekleri |
| Batı aksı | Bağcılar, Esenler, Başakşehir, Bayrampaşa, Gaziosmanpaşa, Sultangazi, Eyüpsultan, Arnavutköy | Metro hatları çevresinde; eve yakınlık üstünlüğü |
| Uzak batı | Beylikdüzü, Esenyurt, Büyükçekmece, Silivri, Çatalca | İlçe merkezlerinde seçenek; merkeze gidiş uzun, görüntülü seçenek kullanışlı |
Seçenekler zamanla değişir; güncel listeler için: Şişli psikologları, Beşiktaş psikologları, Bakırköy psikologları ve Beyoğlu psikologları.
Çift terapisinde iki ayrı takvim ve iki ayrı yol vardır. Seansların yarıda kalmasının en sık nedeni, ilişki değil, lojistiktir.
| Durumunuz | En kolay seçenek |
|---|---|
| İkiniz de aynı bölgede çalışıyorsunuz | İş yerlerine yakın, mesai çıkışı |
| Farklı ilçelerde çalışıyor, aynı evde yaşıyorsunuz | Eve yakın, akşam geç saat ya da cumartesi |
| Biri evde, biri işte | Çalışanın dönüş yolu üzerinde |
| Küçük çocuk var | Çocuğa bakacak kişinin uygun olduğu sabit gün; ya da çocuk uyuduktan sonra görüntülü |
| Biri sık seyahat ediyor | Yüz yüze ve görüntülü dönüşümlü |
| Ayrı evlerde yaşıyorsunuz | İkinize de eşit uzaklıkta, raylı sistem üzerinde |
| Küçük kurallar |
|---|
| Sabit gün ve saat seçin; her hafta yeniden pazarlık etmeyin |
| Seansa ayrı ayrı gelmek, birlikte gelmekten bazen daha iyidir: yolda başlayan tartışma seansı tüketir |
| Geç kalma olasılığını hesaba katın; 60-90 dakikalık seansın ilk yirmi dakikası boşa gitmesin |
| Seans sonrasına iş koymayın; yarım saat boş bırakın |
| “Kimin tarafına yakın” tartışmasına dönüştüyse ortayı ya da görüntülü seçeneği seçin |
Avrupa Yakası’nda oturup biri Anadolu Yakası’nda çalışan çiftlerde, köprü ve tünel saatleri hesaba katılmalıdır; bu durumda Marmaray hattı üzerindeki bir adres ya da görüntülü görüşme çoğu zaman en az sürtünmeli çözümdür.
| Soru | Neden önemli |
|---|---|
| “Temel mesleğiniz nedir?” | Unvanın arkasındaki diplomayı görmek |
| “Çift ve aile terapisi eğitiminizi nerede, ne kadar sürede aldınız?” | Bireysel terapi eğitimi, çiftle çalışmaya yetmez |
| “Hangi yaklaşımla çalışıyorsunuz?” | Duygu odaklı, Gottman, sistemik, bilişsel davranışçı gibi tanımlı modeller |
| “Bizimki gibi durumlarla çalıştınız mı?” | Aldatma, cinsel sorun, boşanma kararı ayrı deneyim ister |
| “Bireysel görüşme yapıyor musunuz? Orada anlatılanlar gizli kalır mı?” | “Sır tutmama” kuralı başta bilinmeli |
| “Seans süresi ve sıklığı?” | 60-90 dakika; çoğunlukla haftada bir |
| “Yaklaşık kaç seans?” | Çoğu süreç 8-20 seans |
| “Şiddet ya da güvenlik konusunu nasıl değerlendiriyorsunuz?” | İyi uygulamada başta taranır |
| İyi işaret | Dikkat işareti |
|---|---|
| İkinizi de dinler; taraf tutmaz | Birinizi “sorunlu” ilan eder |
| Tartışmayı yönetir, böler, yavaşlatır | Seansta kavgayı izler |
| Hedefi sizinle belirler | “Mutlaka ayrılın” ya da “asla ayrılmayın” der |
| Yöntemini açıklar | Kendi değerlerini dayatır |
| Güvenliği sorar | Şiddeti “iletişim sorunu” sayar |
İkinizin de kendini dinlenmiş hissetmesi gerekir. Biriniz “taraf tutuldu” diyorsa bunu seansta söyleyin; düzelmiyorsa uzman değiştirmek olağandır.
Cinsel terapi, cinsel istek, uyarılma, orgazm ya da ağrıyla ilgili sorunlara yönelik bir konuşma terapisidir. Seansta yalnızca konuşulur; muayene ya da fiziksel temas yoktur. Alıştırmalar evde, çiftin kendi mahremiyetinde yapılır.
| Bilinmesi gerekenler | |
|---|---|
| Unvan | “Cinsel terapist” yasal olarak ayrı tanımlanmış bir unvan değildir; hekim ya da psikolog gibi bir temel mesleğin üzerine alınan eğitimi anlatır |
| Sorulacak | “Temel mesleğiniz? Cinsel terapi eğitiminizi nerede aldınız? Süpervizyon aldınız mı?” |
| Önce | Bedensel nedenlerin dışlanması: üroloji, kadın hastalıkları ya da ilgili hekim |
| Kimler katılır | Çoğunlukla çift; partner yoksa ya da gelmek istemiyorsa bireysel |
| Süre | Soruna göre değişir; vajinismus ve erken boşalma gibi durumlar kısa sürede iyi yanıt verir |
| İlaç | Yalnızca hekim önerir; psikologlar ilaç yazmaz |
Avrupa Yakası’nda tanınmamak için evinden uzak bir ilçeyi seçenler olur; mahremiyet kaygısı olanlar için görüntülü görüşme de bir seçenektir. Bu alanda çalışan uzmanlar cinsel sorunlar sayfasında yer alıyor.
Aile terapisinde “hasta” tek bir kişi değil, ailenin ilişki örüntüsüdür.
| Durum | Kimler gelir |
|---|---|
| Ergenle çatışma | Anne baba ve ergen; bazen kardeşler |
| Boşanma sonrası düzen | Anne baba (ayrı ya da birlikte); çocuklar gerektiğinde |
| Yeni kurulan aile: üvey anne baba, kardeşler | Bütün ev halkı; aşamalı |
| Kayıp, hastalık, göç | Etkilenen herkes |
| Aile büyükleriyle sınır sorunları | Önce çift; gerekirse büyükler |
| Bir üyede ruhsal ya da bedensel hastalık | Aile; hastalığın tedavisi ayrıca sürer |
Herkesin her seansa gelmesi gerekmez; terapist kimin hangi seansa katılacağını planlar. Seanslar 60-90 dakika sürer; aralıklar çoğu zaman iki haftada birdir. Küçük çocuklu aileler için oyuncaklı, geniş bir oda olup olmadığını sorun.
Aile içi konularda çalışan uzmanlar aile sorunları sayfasında yer alıyor.
| Durum | Neden | Ne yapılmalı |
|---|---|---|
| Süren fiziksel şiddet, tehdit, korku | Seansta söylenenler evde tehlike yaratabilir; şiddet bir iletişim sorunu değildir | Acil durumda 112; danışma ve destek için Alo 183; bireysel destek |
| Süren gizli ilişki | Güven üzerinde çalışılamaz | Önce açıklık |
| Tedavi edilmemiş ağır bağımlılık | Önce bağımlılık tedavisi | Psikiyatri |
| Akut kriz: intihar riski, psikotik dönem | Önce güvenlik ve tedavi | Acil psikiyatri |
| Birinin kesin ayrılma kararı | Onarım hedefi ortak değil | Ayrılık ya da karar danışmanlığı |
| Zorla getirilen partner | İş birliği yok | Tanışma görüşmesi; gerekirse tek kişiyle başlamak |
Eşiniz gelmek istemiyorsa tek başınıza başlamak da değişim yaratabilir: bir kişinin döngüdeki adımı değiştiğinde döngü de değişir.
Avrupa Yakası’nda çift terapisinin en tehlikeli bölümü, seanstan önceki kırk dakikadır: aynı arabada, trafikte, yan yana, kaçacak yer yok.
| Yapmayın | Çünkü |
|---|---|
| 1. “Bugün terapistin önünde şunu anlatacağım” demek | Tehdit gibi duyulur; eşiniz seansa savunmada girer |
| 2. Haftanın tartışmasını yolda bitirmeye çalışmak | Seansa yorgun, kırgın ve konu tükenmiş varırsınız. O tartışma tam da seansta, hakem varken yapılmalı |
| 3. Yol tarifi ve sürüş üzerine eleştiri | “Buradan girseydin” cümlesi, çift terapisi tarihindeki en çok seansı açan cümledir |
| 4. Geç kalma suçlusunu aramak | On dakika geç kalmışsanız, kalan elli dakikayı da buna harcamayın |
| 5. Seans sonrası arabada “Sen orada neden öyle dedin?” | Seansta açılan konu, eve dek soğumaya bırakılmalı |
Yerine ne yapılır?
Birçok çift, terapinin en çok işe yarayan bölümünün seansın kendisi kadar, her hafta aynı saatte ilişkilerine zaman ayırmış olmak olduğunu söyler.
Her ilçede çiftlerle çalışan uzman bulunabilir; merkezi ilçelerde ve sahil hattında seçenek daha geniştir. Güncel listeler ilçe sayfalarındadır.
Çoğu süreç 8 ile 20 seans arasındadır; seanslar 60-90 dakika sürer.
Aile danışmanlığı, belirli lisans mezunlarının sertifika eğitimiyle yürüttüğü danışmanlık hizmetidir. Çift terapisti, bir ruh sağlığı mesleğinin üzerine çift terapisi eğitimi almış uzmandır. İkisinde de temel mesleği sorun.
Evet. İlişki terapisi evli olmayan çiftler için de aynı biçimde yürütülür.
Hayır. Seanslarda yalnızca konuşulur; bedensel değerlendirmeyi ilgili hekim yapar.
Evet; ikinizin aynı odada, bölünmeyeceğiniz bir saatte olması yeterlidir. Ayrıntılar online terapi sayfasında.
Bütün ilçeleri bir arada görmek için İstanbul psikolog sayfasını inceleyebilirsiniz.
İstanbul psikolog listesinde adres, telefon ve yol tarifiyle size en yakın uzmanı bulun.
İstanbul Psikologları
Bağımlılık tedavisinde aile terapisi neden önemlidir? Ailedeki roller, iletişim kalıpları, güvenin yeniden kurulması ve aile terapisinde neler yapıldığı.
Devamını oku
Aylar sonra gelen sıradan bir mesaj, kayboluşu hiç anmamak, sorulara kısa geçiştirmeler… Submarining’in 8 belirtisi, döngü tablosu ve geri dönüşü değerlendirmek için sorular.
Devamını oku
Anneyle sınır koymak pek çok kadın için suçluluk ve kaygı yaratır. Anne-kız ilişkisinde sağlıklı sınırların önemi, sınır koymanın adımları, örnek cümleler ve tepkilerle baş etme.
Devamını okuDanışanlar için
Türkiye'nin ve dünyanın her yerinden güvenli görüntülü görüşmeyle destek alın. Online görüşme yapan psikologları inceleyin.
Psikologlar için
İlçenizde sizi arayan danışanlara görünür olun. Paketleri inceleyin, kayıt formunu doldurun.