Beykoz Psikolojik Danışman mı, Psikolog mu? Farkları

Kısa cevap: Yaşlılık döneminde psikolog, klinik psikolog ve psikolojik danışman yalnızlık, emekliliğe uyum, yas ve yaşam değişiklikleri gibi konularda destek verebilir. Bellek kaybı ve unutkanlık şüphesinde ise önce nörolog ya da geriatri uzmanı tarafından tıbbi değerlendirme yapılmalı, nöropsikolojik testler için bu alanda uzmanlaşmış psikologlara başvurulmalıdır. Yaşlılarda depresyon sık görülür ve tedavi edilebilir; ilaç gerekirse psikiyatrist devreye girer.

Beykoz, İstanbul‘un yeşil alanları ve sakin mahalleleriyle emeklilerin ve yaşlı nüfusun yoğun olduğu ilçelerinden biri. Burada yaşayan pek çok aile, yaşlı anne babaları için destek arıyor: Unutkanlık artıyor mu? Babam eşini kaybettikten sonra kimseyle görüşmüyor, ne yapmalıyız? Annem emekli olduktan sonra çok değişti. Bu yazıda yaşlılık döneminde hangi uzmana ne zaman başvurulacağını ve meslekler arasındaki farkı anlatıyoruz.

Meslekleri Kısaca Hatırlayalım

• Psikolog: Psikoloji lisansı mezunu. Gelişim psikolojisi eğitimi, yaşam boyu gelişimi ve yaşlılığı da kapsar.
• Klinik psikolog: Klinik psikoloji yüksek lisansı ya da doktorası olan uzman. Depresyon, kaygı ve yas gibi konularda terapi sunar.
• Psikolojik danışman: PDR mezunu. Yaşam geçişlerine uyum ve danışma becerileri konusunda eğitimlidir.
• Nöropsikolog: Beyin ile davranış arasındaki ilişki üzerine uzmanlaşmış, bellek ve dikkat gibi bilişsel işlevleri test eden psikolog.
• Psikiyatrist: Tıp eğitimi almış, ilaç tedavisi düzenleyebilen hekim. Bazı psikiyatristler yaşlılık psikiyatrisi alanında uzmanlaşır.

Unutkanlık: Önce Tıbbi Değerlendirme

Yaşla birlikte hafif unutkanlıklar normal olabilir. Ancak unutkanlık günlük hayatı etkilemeye başlıyorsa, örneğin kişi yolunu kaybediyor, faturaları ödemeyi unutuyor ya da aynı soruyu tekrar tekrar soruyorsa, tıbbi bir değerlendirme gerekir. Bu değerlendirme genellikle nöroloji ya da geriatri polikliniğinde yapılır. Vitamin eksikliği, tiroid sorunları ve ilaç yan etkileri gibi tedavi edilebilir nedenler de unutkanlığa yol açabilir. Nöropsikolojik testler, bellek ve diğer bilişsel işlevlerin ayrıntılı değerlendirilmesini sağlar.

Yaşlılıkta Depresyon

Yaşlılarda depresyon sıklıkla gözden kaçar; çünkü belirtiler “yaşlılık” ile karıştırılabilir. Keyif kaybı, içe kapanma, uyku ve iştah değişiklikleri, sürekli yorgunluk ve bedensel şikâyetler depresyonun işaretleri olabilir. Depresyon bazen unutkanlığa da yol açar ve bunama ile karışabilir. Yaşlılarda depresyon tedavi edilebilir bir durumdur; terapi, gerekirse ilaç tedavisi ve sosyal etkinlikler iyileşmeye yardımcı olur.

Yas ve Yalnızlık

Yaşlılık döneminde eş, kardeş ve arkadaş kayıpları artar. Bu kayıplar yalnızlık ve anlam kaybına yol açabilir. Bir psikolog ya da psikolojik danışman, yas sürecinde ve yeni sosyal bağlar kurma konusunda destek olabilir. Yas çok uzun sürüyor ve günlük hayatı ciddi şekilde etkiliyorsa klinik değerlendirme gerekebilir.

Emekliliğe Uyum

Emeklilik, kimlik, rutin ve sosyal çevrede büyük bir değişiklik demektir. Bazı kişiler bu dönemi özgürlük olarak yaşarken bazıları amaçsızlık ve değersizlik hissedebilir. Psikolojik danışmanlar, bu geçiş döneminde yeni hedefler ve rutinler oluşturmaya yardımcı olabilir.

Yaşlıya Bakım Veren Aile Üyeleri

Bunama ya da kronik bir hastalık nedeniyle bakıma ihtiyaç duyan bir yakına bakmak, ağır bir duygusal ve fiziksel yüktür. Bakım veren aile üyeleri de tükenmişlik, kaygı ve depresyon riski taşır. Bu kişilerin de bir psikolog ya da psikolojik danışmandan destek alması, hem kendileri hem de bakım verdikleri kişi için önemlidir.

Yaşlılarla Çalışan Uzman Seçerken

• Uzmanın yaşlılarla çalışma deneyimini sorun.
• Gerekirse evde ya da online görüşme imkânını öğrenin.
• Yaşlının işitme ya da görme sorunları varsa bunu önceden belirtin.
• Aile üyelerinin sürece nasıl katılacağını konuşun.

Beykoz’da Seçenekler

Beykoz’da Kavacık, Paşabahçe, Anadoluhisarı ve merkez çevresinde psikolog ve psikolojik danışmanlar bulunuyor. Tıbbi değerlendirme için ilçedeki ve çevredeki hastanelerin nöroloji, geriatri ve psikiyatri birimlerine başvurulabilir. Üsküdar ve Çekmeköy‘deki uzmanlar ile online seanslar da değerlendirilebilir.

Acil Durumlar

Yaşlı yakınınız yaşamına son vermekten söz ediyorsa, ani bilinç bulanıklığı ya da davranış değişikliği yaşıyorsa beklemeden 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Beykoz’daki uzmanları görmek için Beykoz psikolog listesini inceleyebilirsiniz.