Kısa cevap: Elbasan’da kendini sürekli yetersiz hisseden, iç sesi hep eleştiren, hayır diyemeyen ve başkalarının onayına ihtiyaç duyan kişiler için terapi, özgüveni güçlendirmede etkili bir yol. Düşük özgüven çoğu zaman çocukluk deneyimlerinden ve yıllar içinde öğrenilen düşünce kalıplarından beslenir. Bilişsel davranışçı terapi, şema terapi ve şefkat odaklı terapi bu alanda sık kullanılan yaklaşımlardır.
Elbasan, çayırları, bahçeleri ve köy evleriyle Çatalca’nın huzurlu mahallelerinden biri. Burada yaşayan bazı kişiler, dışarıdan sakin ve uyumlu görünseler de içlerinde sürekli konuşan eleştirel bir sesle yaşıyor: “Yeterince iyi değilsin”, “Yine beceremedin”, “Kimse seni gerçekten sevmez.” Bu ses, yeni bir şey denemeyi, fikrini söylemeyi ve kendine iyi bakmayı zorlaştırıyor. Bu yazıda Elbasan’da düşük özgüven için terapi rehberi sunuyoruz.
Elbasan terapi rehberi görseli, köy evleri, çayırlar, bahçeler ve köy yolunun bulunduğu bir mahalle haritası üzerinde konum iğnesini gösteren stilize çizim
Düşük Özgüven Nasıl Görünür?
Kendini sürekli başkalarıyla kıyaslamak ve geride hissetmek
İltifatları kabul edememek, başarıları küçümsemek
Hatalarını büyütmek ve uzun süre düşünmek
Hayır diyememek, başkalarını kırmaktan korkmak
Fikrini söylemekten çekinmek
Yeni şeyler denemekten kaçınmak
Kendi ihtiyaçlarını sürekli geri plana atmak
İlişkilerde terk edilme korkusu
Özgüven Nereden Gelir?
Özgüven, büyük ölçüde çocuklukta şekillenir. Sürekli eleştirilen, kardeşleriyle kıyaslanan, duygularına değer verilmeyen ya da sevgiyi koşullara bağlı olarak alan çocuklar, kendileri hakkında olumsuz inançlar geliştirebilir. Okulda zorbalık, yetişkinlikte zorlayıcı ilişkiler ya da tekrarlayan başarısızlıklar da özgüveni zedeleyebilir. Bu inançlar zamanla “gerçek” gibi hissedilir; oysa öğrenilmiş oldukları için değiştirilebilirler.
İç Eleştirmen
Düşük özgüvenin merkezinde genellikle sert bir iç eleştirmen bulunur. Bu ses, kişiyi korumaya çalışıyormuş gibi görünse de, aslında hareketsiz bırakır ve mutsuzluğu artırır. Terapide bu sesi fark etmek, nereden geldiğini anlamak ve ona karşı daha dengeli bir ses geliştirmek üzerine çalışılır.
Terapide İzlenen Yol
Fark etmek: Kendinizle ilgili olumsuz düşünceler ve hangi durumlarda ortaya çıktıkları belirlenir.
Kökleri anlamak: Bu inançların hangi deneyimlerden geldiği araştırılır.
Yeni deneyimler: Kaçınılan durumlarla küçük adımlarla yüzleşilir.
Öz şefkat: Kendinize, sevdiğiniz bir arkadaşınıza davrandığınız gibi davranmak öğrenilir.
Sınır koymak: Hayır demek ve ihtiyaçlarını ifade etmek çalışılır.
Kullanılan Yaklaşımlar
Bilişsel davranışçı terapi: Olumsuz düşünce kalıplarını ve kaçınma davranışlarını ele alır.
Şema terapi: Çocukluktan gelen köklü inançları ve kalıpları değiştirmeye odaklanır.
Şefkat odaklı terapi: İç eleştirmene karşı şefkatli bir iç ses geliştirmeyi hedefler.
Günlük Hayatta Küçük Adımlar
Her akşam o gün iyi yaptığınız üç şeyi yazın.
Bir iltifat aldığınızda sadece “Teşekkür ederim” deyin.
Haftada bir kez küçük bir konuda hayır demeyi deneyin.
Kendinizi başkalarıyla değil, geçmişteki halinizle kıyaslayın.
Sizi küçümseyen kişilerle geçirdiğiniz zamanı azaltın.
Becerikli olduğunuz bir uğraşa zaman ayırın: bahçe, el işi, yemek, müzik.
Kibir ile Özgüven Arasındaki Fark
Bazı kişiler, kendilerine değer vermenin bencillik ya da kibir olacağından korkar. Oysa sağlıklı özgüven, kendini başkalarından üstün görmek değil; kendini olduğu gibi kabul etmek ve hak ettiği saygıyı görmektir. Kendine iyi davranan biri, başkalarına da daha iyi davranabilir.
İlişkilere Etkisi
Düşük özgüven, kişinin kendisine kötü davranılan ilişkilerde kalmasına ya da sürekli onay aramasına yol açabilir. Terapide sağlıklı ilişkilerin nasıl görüneceği ve kişinin ilişkilerde neyi hak ettiği de konuşulur.
Elbasan’da Seçenekler
Elbasan’a en yakın kamu kaynakları Çatalca’daki aile sağlığı merkezleri ve Çatalca Devlet Hastanesi’dir. Terapi için Çatalca merkez, Büyükçekmece ve Silivri‘deki uzmanlar ya da online seanslar değerlendirilebilir.
Acil Durumlar
Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112’yi arayın.
İş ve Okulda Özgüven
Düşük özgüven, iş hayatında terfi istememek, emeğinin karşılığını talep edememek ya da yeni bir göreve başvurmaktan kaçınmak şeklinde de görülür. Öğrencilerde ise derste söz almamak ve kendi yeteneklerini küçümsemek sık rastlanan örneklerdir. Terapide bu alanlara özel küçük hedefler belirlenir ve her başarı fark edilerek güçlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
Özgüven sonradan geliştirilebilir mi?
Evet, terapi ve küçük günlük adımlarla özgüven güçlendirilebilir.
Düşük özgüven için hangi terapi uygundur?
Bilişsel davranışçı terapi, şema terapi ve şefkat odaklı terapi sık kullanılır.
Hayır diyemiyorum, ne yapabilirim?
Küçük konularla başlayarak hayır demeyi pratik edin; terapide de bu beceri çalışılır.
Çatalca’daki uzmanları görmek için Çatalca psikologları listesine göz atabilirsiniz.
Çatalca'da psikolog mu arıyorsunuz?
Çatalca psikolog listesinde adres, telefon ve yol tarifiyle size en yakın uzmanı bulun.
Sitemizde daha iyi hizmet sunabilmek için yasal düzenlemelere uygun zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar için Çerez Politikası sayfamıza göz atabilirsiniz.