Evlilik Sorunları: En Sık Yaşanan Sekiz Sorun ve Çözüm Yolları
Psikolog Bul ·
Kısa cevap: Evlilik sorunlarının en sık görülenleri iletişim kopukluğu, para anlaşmazlıkları, ev işlerinin ve çocuk bakımının paylaşımı, aileler, cinsel yaşam ve güven sarsılmasıdır. Araştırmalar, evlilikteki anlaşmazlıkların büyük bölümünün tümüyle çözülmediğini; mutlu çiftleri ayıran şeyin sorunların yokluğu değil, onları konuşma biçimi olduğunu gösteriyor. Aynı tartışma yineleniyorsa çift terapisi yardımcı olur: seans 60 ile 90 dakika sürer, çoğu süreç 8 ile 20 seanstır. Şiddet varsa çift terapisi uygun değildir.
Evlilikte en sık yaşanan sorunlar nelerdir?
Evlilikte en sık yaşanan sorunlar sekiz başlıkta toplanır.
Sorun
Nasıl görünür
İletişim
Her konuşma kavgaya dönüyor ya da hiç konuşulmuyor
Para
Harcama, birikim, borç ve “kimin parası” tartışmaları
Ev işleri ve çocuk bakımı
“Her şeyi ben yapıyorum” duygusu
Aileler
Kayınvalide ve kayınpeder ile sınırlar; ziyaretler; maddi destek
Cinsel yaşam
İstek farkı, seyrekleşme, konuşamama
Güven
Aldatma, yalan, gizli harcama
Çocuk yetiştirme
Biri sıkı, biri yumuşak; çocuğun önünde tartışma
Uzaklaşma
Kavga yok ama yakınlık da yok
Konu ne olursa olsun, altında çoğu zaman aynı sorular yatar: “Benim için orada mısın? Beni önemsiyor musun? Sana güvenebilir miyim?”
Evliliği yıpratan dört iletişim biçimi
İlişki araştırmacısı John Gottman, çiftleri uzun yıllar izleyerek ayrılığı en iyi öngören dört iletişim biçimi tanımlamıştır.
Biçim
Örnek
Panzehiri
Eleştiri
“Sen hep böylesin, hiç düşünmezsin”
Yakınmayı “ben” diliyle ve somut söylemek: “Haber vermeyince endişelendim”
Küçümseme
Alay, göz devirme, aşağılama
Takdir alışkanlığı; iyi yapılanı söylemek
Savunma
“Asıl sen…”, “Benim suçum değil”
Küçük de olsa kendi payını kabul etmek
Duvar örme
Susmak, odadan çıkmak, yanıt vermemek
Mola istemek ve geri dönmek: “Yirmi dakika ara verelim, sonra konuşalım”
Bu dördü içinde en yıkıcı olanı küçümsemedir. Dördü de her evlilikte zaman zaman görülür; sorun, alışkanlığa dönüşmesidir.
Çözülebilir sorun mu, süregen sorun mu?
Evlilikteki anlaşmazlıkların büyük bölümü, eşlerin kişilik ve değer farklarından kaynaklanan ve tümüyle ortadan kalkmayan süregen sorunlardır. Bunu bilmek rahatlatıcıdır: hedef sorunu bitirmek değil, onunla yaşamayı öğrenmektir.
Çözülebilir sorun
Süregen sorun
Örnek
Çöpü kim atacak, tatile nereye gidilecek
Biri tutumlu biri savurgan; biri dışa dönük biri evcimen; biri düzenli biri dağınık
Kaynağı
Durumsal
Kişilik, değerler, yetiştirilme
Hedef
Bir karara varmak
Mizahla, hoşgörüyle konuşabilmek; orta yol bulmak
Tehlike
Ertelemek
“Kilitlenmek”: aynı kavgayı her seferinde daha çok incinerek yapmak
Süregen bir sorunda eşinizi değiştirmeye çalışmak yerine, o tutumun onun için ne anlama geldiğini sormak kilidi açar: “Para biriktirmek senin için neden bu kadar önemli?”
Uykusuzluk, iş yükü, çift ilişkisinin geri plana düşmesi; araştırmalar bu dönemde ilişki doyumunun çiftlerin çoğunda düştüğünü gösteriyor
Küçük çocuklu yıllar
Zaman ve para baskısı; “ev arkadaşlığı”
Ergen çocuklu yıllar
Çocuk yetiştirme anlaşmazlıkları; orta yaş sorgulamaları
Çocuklar evden ayrılınca
“Biz kimiz?” sorusu; yeniden tanışma ya da uzaklaşmanın görünür olması
Emeklilik
Bütün gün birlikte olmak; rollerin değişmesi; sağlık
Geçiş dönemlerinde zorlanmak evliliğin kötü olduğunu göstermez; yeniden ayar gerektiğini gösterir.
Para, ev işleri, aileler: Üç klasik anlaşmazlık
Konu
Altındaki mesele
Denenebilecek adım
Para
Güvenlik, özgürlük, güç, adalet
Ayda bir, sakin bir zamanda bütçe toplantısı; ortak ve kişisel harcama payı
Ev işleri
Görülmek, değer verilmek, adalet
İşleri görünür kılan bir liste; “yardım etmek” yerine “sorumluluk almak”
Aileler
Sadakat, sınır, “biz” duygusu
Herkes kendi ailesiyle kendisi konuşur; eşler birbirini ailesinin önünde savunur
Ev işlerinde en çok yoran şey çoğu zaman işin kendisi değil, “zihinsel yük”tür: neyin eksik olduğunu, kimin doktor randevusu olduğunu, akşam ne pişeceğini akılda tutmak. Bu yükün adını koymak bile tartışmanın tonunu değiştirir.
Evlilikte uzaklaşma: Ev arkadaşına dönüşmek
Kavga etmeyen ama birbirine dokunmayan, konuşmayan çiftler, kavga eden çiftlerden daha geç yardım arar; çünkü ortada “sorun” yok gibi görünür. Oysa sessiz uzaklaşma en az kavga kadar risklidir.
İşaret
Örnek
Konuşmalar yalnızca iş bölümü
Fatura, çocuk, market
Ayrı ekranlar
Aynı odada, farklı dünyalarda
Dokunmanın azalması
Karşılama ve uğurlamada bile temas yok
İyi haberin başkasına verilmesi
İlk aranan kişi artık eş değil
Merakın bitmesi
“Günün nasıl geçti?” sorulmuyor
Geri dönüş küçük adımlarla olur: günde on dakika ekransız sohbet, haftada bir baş başa geçirilen zaman, “bugün seni ne güldürdü?” gibi bir soru.
Ne zaman çift terapisine gidilmeli?
Çift terapisine, aynı sorun yineleniyor ve çift kendi başına çıkış bulamıyorsa gidilir. Beklemek sorunu büyütür; çiftler çoğu zaman yardım almayı yıllarca erteler.
Başvurma zamanı
Aynı kavga aylardır yineleniyor
Küçümseme ve alay yerleşmiş
Günlerce süren küslükler var
Güven sarsılmış
Uzaklaşma artıyor
“Ayrılsak mı?” sorusu gündemde
Büyük bir geçiş dönemi: bebek, taşınma, iş kaybı, hastalık
Seans 60 ile 90 dakika sürer; çoğu çift 8 ile 20 seansta sonuç alır. Sık kullanılan yaklaşımlardan biri duygu odaklı terapidir.
Önemli: İlişkide fiziksel şiddet, tehdit ya da korku varsa çift terapisi uygun değildir. Acil durumda 112, danışma ve destek için Alo 183 aranır.
Tek başıma ne yapabilirim?
Eşiniz terapiye gelmek istemese de yapabilecekleriniz vardır; bir ilişkide bir kişinin değişmesi döngüyü etkiler.
Yumuşak başlayın. Araştırmalar, bir konuşmanın ilk üç dakikasının sonucunu büyük ölçüde belirlediğini gösteriyor. “Sen hiç…” yerine “Ben … hissettim, … rica ediyorum.”
Tek konu. Bir tartışmada geçmişin dökümünü yapmayın.
Mola isteyin. Nabız yükseldiğinde verimli konuşma olmaz; yirmi dakika ara verin ve geri dönün.
Onarım girişimlerini fark edin. Gerginlik sırasında yapılan bir şaka, bir dokunuş, “tamam, haklısın” barış teklifidir; geri çevirmeyin.
Kendi payınıza bakın. “Bu döngüde ben ne yapıyorum?”
Bireysel destek alın. Tek başına terapiye gitmek de ilişkiyi etkiler.
Küçük şeyler: Güçlü evliliklerin altı alışkanlığı
Araştırmalar, uzun süren mutlu evlilikleri büyük jestlerin değil, küçük ve düzenli alışkanlıkların ayırdığını gösteriyor.
Alışkanlık
Süre
Sabah ayrılırken eşinin o gün ne yapacağını öğrenmek
2 dakika
Akşam buluşunca ekransız kısa sohbet
20 dakika
Her gün bir takdir ya da teşekkür
1 dakika
Sarılma, dokunma
Gün içinde birkaç kez
Haftada bir baş başa zaman
2 saat
Haftada bir “nasıl gidiyoruz?” konuşması
20 dakika
Bir de oran vardır: dengeli çiftlerde, tartışma sırasında bile olumlu etkileşimlerin olumsuzlara oranı yaklaşık beşe birdir. Her eleştirinin yanında beş sıcak an gerekir.
Sık sorulan sorular
Her evlilikte sorun olur mu?
Evet. Sorunsuz evlilik yoktur; fark, sorunların nasıl konuşulduğundadır.
Evlilik sorunları kendiliğinden düzelir mi?
Geçici stres dönemlerine bağlı sorunlar hafifleyebilir; yerleşmiş iletişim kalıpları ise müdahale edilmezse çoğunlukla derinleşir.
Boşanmayı düşünüyorum; terapiye gitmenin anlamı var mı?
Evet. Terapi kararı netleştirmeye de yarar; sonuç ayrılık olsa bile sürecin daha az yıpratıcı geçmesini sağlar.
Çocuklar için evliliği sürdürmek doğru mu?
Araştırmalar çocukları en çok yıpratanın, anne babanın birlikte ya da ayrı olmasından çok, aralarındaki süregen ve yoğun çatışma olduğunu gösteriyor. Karar kişiseldir; bir uzmanla konuşmak yardımcı olur.
Eşim sorun olduğunu kabul etmiyor, ne yapmalıyım?
Suçlamadan kendi duygunuzu söyleyin ve tek bir tanışma görüşmesi önerin. Kabul etmezse tek başınıza başlayın.
Sitemizde daha iyi hizmet sunabilmek için yasal düzenlemelere uygun zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar için Çerez Politikası sayfamıza göz atabilirsiniz.