Evlilik Sorunları: En Sık Yaşanan Sekiz Sorun ve Çözüm Yolları

Evlilik Sorunları: En Sık Yaşanan Sekiz Sorun ve Çözüm Yolları

Kısa cevap: Evlilik sorunlarının en sık görülenleri iletişim kopukluğu, para anlaşmazlıkları, ev işlerinin ve çocuk bakımının paylaşımı, aileler, cinsel yaşam ve güven sarsılmasıdır. Araştırmalar, evlilikteki anlaşmazlıkların büyük bölümünün tümüyle çözülmediğini; mutlu çiftleri ayıran şeyin sorunların yokluğu değil, onları konuşma biçimi olduğunu gösteriyor. Aynı tartışma yineleniyorsa çift terapisi yardımcı olur: seans 60 ile 90 dakika sürer, çoğu süreç 8 ile 20 seanstır. Şiddet varsa çift terapisi uygun değildir.

Evlilikte en sık yaşanan sorunlar nelerdir?

Evlilikte en sık yaşanan sorunlar sekiz başlıkta toplanır.

Sorun Nasıl görünür
İletişim Her konuşma kavgaya dönüyor ya da hiç konuşulmuyor
Para Harcama, birikim, borç ve “kimin parası” tartışmaları
Ev işleri ve çocuk bakımı “Her şeyi ben yapıyorum” duygusu
Aileler Kayınvalide ve kayınpeder ile sınırlar; ziyaretler; maddi destek
Cinsel yaşam İstek farkı, seyrekleşme, konuşamama
Güven Aldatma, yalan, gizli harcama
Çocuk yetiştirme Biri sıkı, biri yumuşak; çocuğun önünde tartışma
Uzaklaşma Kavga yok ama yakınlık da yok

Konu ne olursa olsun, altında çoğu zaman aynı sorular yatar: “Benim için orada mısın? Beni önemsiyor musun? Sana güvenebilir miyim?”

Evliliği yıpratan dört iletişim biçimi

İlişki araştırmacısı John Gottman, çiftleri uzun yıllar izleyerek ayrılığı en iyi öngören dört iletişim biçimi tanımlamıştır.

Biçim Örnek Panzehiri
Eleştiri “Sen hep böylesin, hiç düşünmezsin” Yakınmayı “ben” diliyle ve somut söylemek: “Haber vermeyince endişelendim”
Küçümseme Alay, göz devirme, aşağılama Takdir alışkanlığı; iyi yapılanı söylemek
Savunma “Asıl sen…”, “Benim suçum değil” Küçük de olsa kendi payını kabul etmek
Duvar örme Susmak, odadan çıkmak, yanıt vermemek Mola istemek ve geri dönmek: “Yirmi dakika ara verelim, sonra konuşalım”

Bu dördü içinde en yıkıcı olanı küçümsemedir. Dördü de her evlilikte zaman zaman görülür; sorun, alışkanlığa dönüşmesidir.

Çözülebilir sorun mu, süregen sorun mu?

Evlilikteki anlaşmazlıkların büyük bölümü, eşlerin kişilik ve değer farklarından kaynaklanan ve tümüyle ortadan kalkmayan süregen sorunlardır. Bunu bilmek rahatlatıcıdır: hedef sorunu bitirmek değil, onunla yaşamayı öğrenmektir.

Çözülebilir sorun Süregen sorun
Örnek Çöpü kim atacak, tatile nereye gidilecek Biri tutumlu biri savurgan; biri dışa dönük biri evcimen; biri düzenli biri dağınık
Kaynağı Durumsal Kişilik, değerler, yetiştirilme
Hedef Bir karara varmak Mizahla, hoşgörüyle konuşabilmek; orta yol bulmak
Tehlike Ertelemek “Kilitlenmek”: aynı kavgayı her seferinde daha çok incinerek yapmak

Süregen bir sorunda eşinizi değiştirmeye çalışmak yerine, o tutumun onun için ne anlama geldiğini sormak kilidi açar: “Para biriktirmek senin için neden bu kadar önemli?”

Evliliğin dönemleri: Hangi yılda ne zorlar?

Dönem Sık görülen zorlanma
İlk iki yıl Alışkanlıkların çatışması; ailelerle sınırlar; düş kırıklığı
İlk çocuk Uykusuzluk, iş yükü, çift ilişkisinin geri plana düşmesi; araştırmalar bu dönemde ilişki doyumunun çiftlerin çoğunda düştüğünü gösteriyor
Küçük çocuklu yıllar Zaman ve para baskısı; “ev arkadaşlığı”
Ergen çocuklu yıllar Çocuk yetiştirme anlaşmazlıkları; orta yaş sorgulamaları
Çocuklar evden ayrılınca “Biz kimiz?” sorusu; yeniden tanışma ya da uzaklaşmanın görünür olması
Emeklilik Bütün gün birlikte olmak; rollerin değişmesi; sağlık

Geçiş dönemlerinde zorlanmak evliliğin kötü olduğunu göstermez; yeniden ayar gerektiğini gösterir.

Para, ev işleri, aileler: Üç klasik anlaşmazlık

Konu Altındaki mesele Denenebilecek adım
Para Güvenlik, özgürlük, güç, adalet Ayda bir, sakin bir zamanda bütçe toplantısı; ortak ve kişisel harcama payı
Ev işleri Görülmek, değer verilmek, adalet İşleri görünür kılan bir liste; “yardım etmek” yerine “sorumluluk almak”
Aileler Sadakat, sınır, “biz” duygusu Herkes kendi ailesiyle kendisi konuşur; eşler birbirini ailesinin önünde savunur

Ev işlerinde en çok yoran şey çoğu zaman işin kendisi değil, “zihinsel yük”tür: neyin eksik olduğunu, kimin doktor randevusu olduğunu, akşam ne pişeceğini akılda tutmak. Bu yükün adını koymak bile tartışmanın tonunu değiştirir.

Evlilikte uzaklaşma: Ev arkadaşına dönüşmek

Kavga etmeyen ama birbirine dokunmayan, konuşmayan çiftler, kavga eden çiftlerden daha geç yardım arar; çünkü ortada “sorun” yok gibi görünür. Oysa sessiz uzaklaşma en az kavga kadar risklidir.

İşaret Örnek
Konuşmalar yalnızca iş bölümü Fatura, çocuk, market
Ayrı ekranlar Aynı odada, farklı dünyalarda
Dokunmanın azalması Karşılama ve uğurlamada bile temas yok
İyi haberin başkasına verilmesi İlk aranan kişi artık eş değil
Merakın bitmesi “Günün nasıl geçti?” sorulmuyor

Geri dönüş küçük adımlarla olur: günde on dakika ekransız sohbet, haftada bir baş başa geçirilen zaman, “bugün seni ne güldürdü?” gibi bir soru.

Ne zaman çift terapisine gidilmeli?

Çift terapisine, aynı sorun yineleniyor ve çift kendi başına çıkış bulamıyorsa gidilir. Beklemek sorunu büyütür; çiftler çoğu zaman yardım almayı yıllarca erteler.

Başvurma zamanı
Aynı kavga aylardır yineleniyor
Küçümseme ve alay yerleşmiş
Günlerce süren küslükler var
Güven sarsılmış
Uzaklaşma artıyor
“Ayrılsak mı?” sorusu gündemde
Büyük bir geçiş dönemi: bebek, taşınma, iş kaybı, hastalık

Seans 60 ile 90 dakika sürer; çoğu çift 8 ile 20 seansta sonuç alır. Sık kullanılan yaklaşımlardan biri duygu odaklı terapidir.

Önemli: İlişkide fiziksel şiddet, tehdit ya da korku varsa çift terapisi uygun değildir. Acil durumda 112, danışma ve destek için Alo 183 aranır.

Tek başıma ne yapabilirim?

Eşiniz terapiye gelmek istemese de yapabilecekleriniz vardır; bir ilişkide bir kişinin değişmesi döngüyü etkiler.

  1. Yumuşak başlayın. Araştırmalar, bir konuşmanın ilk üç dakikasının sonucunu büyük ölçüde belirlediğini gösteriyor. “Sen hiç…” yerine “Ben … hissettim, … rica ediyorum.”
  2. Tek konu. Bir tartışmada geçmişin dökümünü yapmayın.
  3. Mola isteyin. Nabız yükseldiğinde verimli konuşma olmaz; yirmi dakika ara verin ve geri dönün.
  4. Onarım girişimlerini fark edin. Gerginlik sırasında yapılan bir şaka, bir dokunuş, “tamam, haklısın” barış teklifidir; geri çevirmeyin.
  5. Kendi payınıza bakın. “Bu döngüde ben ne yapıyorum?”
  6. Bireysel destek alın. Tek başına terapiye gitmek de ilişkiyi etkiler.

Küçük şeyler: Güçlü evliliklerin altı alışkanlığı

Araştırmalar, uzun süren mutlu evlilikleri büyük jestlerin değil, küçük ve düzenli alışkanlıkların ayırdığını gösteriyor.

Alışkanlık Süre
Sabah ayrılırken eşinin o gün ne yapacağını öğrenmek 2 dakika
Akşam buluşunca ekransız kısa sohbet 20 dakika
Her gün bir takdir ya da teşekkür 1 dakika
Sarılma, dokunma Gün içinde birkaç kez
Haftada bir baş başa zaman 2 saat
Haftada bir “nasıl gidiyoruz?” konuşması 20 dakika

Bir de oran vardır: dengeli çiftlerde, tartışma sırasında bile olumlu etkileşimlerin olumsuzlara oranı yaklaşık beşe birdir. Her eleştirinin yanında beş sıcak an gerekir.

Sık sorulan sorular

Her evlilikte sorun olur mu?

Evet. Sorunsuz evlilik yoktur; fark, sorunların nasıl konuşulduğundadır.

Evlilik sorunları kendiliğinden düzelir mi?

Geçici stres dönemlerine bağlı sorunlar hafifleyebilir; yerleşmiş iletişim kalıpları ise müdahale edilmezse çoğunlukla derinleşir.

Boşanmayı düşünüyorum; terapiye gitmenin anlamı var mı?

Evet. Terapi kararı netleştirmeye de yarar; sonuç ayrılık olsa bile sürecin daha az yıpratıcı geçmesini sağlar.

Çocuklar için evliliği sürdürmek doğru mu?

Araştırmalar çocukları en çok yıpratanın, anne babanın birlikte ya da ayrı olmasından çok, aralarındaki süregen ve yoğun çatışma olduğunu gösteriyor. Karar kişiseldir; bir uzmanla konuşmak yardımcı olur.

Eşim sorun olduğunu kabul etmiyor, ne yapmalıyım?

Suçlamadan kendi duygunuzu söyleyin ve tek bir tanışma görüşmesi önerin. Kabul etmezse tek başınıza başlayın.

Görüntülü çift terapisi mümkün mü?

Evet; online terapi ile çift seansı yapılabilir.

Çiftlerle çalışan uzmanları ilişki ve çift sorunları sayfasında, ilçenize göre seçenekleri İstanbul psikolog sayfasında bulabilirsiniz.

Psikolog Bul logosu
Psikolog Bul

Türkiye'nin 81 ilinde, il ve ilçenize göre psikolog bulun.

Psikolog Bul İstanbul Psikolog

Danışanlar için

Evinizden çıkmadan psikologla görüşün

Türkiye'nin ve dünyanın her yerinden güvenli görüntülü görüşmeyle destek alın. Online görüşme yapan psikologları inceleyin.

Psikologlar için

Psikolog musunuz? Rehbere eklenin

İlçenizde sizi arayan danışanlara görünür olun. Paketleri inceleyin, kayıt formunu doldurun.

Psikolog Bul