Fatih Oyun Terapisi Nedir, Hangi Yaşta Uygulanır?

Kısa cevap: Fatih’te oyun terapisi, büyükannesini, büyükbabasını, bir ebeveynini ya da başka bir yakınını kaybetmiş 3-12 yaş arasındaki çocuklara da destek sunar. Çocuklar yaslarını çoğu zaman kelimelerle değil oyunla ifade eder: cenaze oyunları, hastane oyunları, kaybolan ve geri gelen karakterler. Oyun terapisi, çocuğun kaybı anlamlandırmasına, duygularını ifade etmesine ve kaybettiği kişiyle bağını sağlıklı şekilde sürdürmesine yardımcı olur.

Fatih’te köklü ve kalabalık ailelerde büyüyen pek çok çocuk, erken yaşta bir büyüğünün kaybını yaşıyor. Aileler çocuklarının bu kayıptan nasıl etkilendiğini anlamakta zorlanıyor: Çocuk bir gün ağlıyor, ertesi gün sanki hiçbir şey olmamış gibi oynuyor; bazen de oyuncak bebeklerine cenaze töreni yapıyor. Bu yazıda oyun terapisinin ne olduğunu, hangi yaşlarda uygulandığını ve yas yaşayan çocuklara nasıl destek olduğunu anlatıyoruz.

Oyun Terapisi ve Uygun Yaşlar

Oyun terapisi, çocukların duygularını ve deneyimlerini oyun aracılığıyla ifade etmelerine yardımcı olan bir yöntemdir. Genellikle 3-12 yaş arasındaki çocuklara uygulanır. Yas yaşayan küçük çocuklar, kaybı ve duygularını kelimelerle anlatmakta zorlandığı için oyun, onlar için en doğal ifade yoludur.

Çocuklar Yası Oyunla Nasıl İfade Eder?

• Oyuncak bebeklere cenaze töreni yapmak
• Hastane, ambulans ve doktor oyunları
• Bir karakterin kaybolup geri gelmesi, saklambaç
• Bir karakterin ölüp yeniden canlanması
• Kaybedilen kişinin yaptığı şeyleri taklit etmek
• Gökyüzüne, yıldızlara ya da cennete dair resimler çizmek

Bu oyunlar ebeveynleri endişelendirebilir; ama çoğu zaman çocuğun kaybı anlamaya ve işlemeye çalıştığını gösterir.

Yaşa Göre Yas Tepkileri

• 3-5 yaş: Ölümün kalıcı olduğunu tam anlamaz; aynı soruları tekrar tekrar sorar. Gerileme davranışları ve ayrılık kaygısı görülebilir.
• 6-9 yaş: Ölümün kalıcı olduğunu anlamaya başlar. Ölümün nedenlerini ve ayrıntılarını merak edebilir. Kendisinin ya da diğer sevdiklerinin öleceğinden korkabilir.
• 10-12 yaş: Ölümü daha olgun bir şekilde anlar. Duygularını saklayabilir ya da öfke, okul sorunları ve bedensel yakınmalarla gösterebilir.

Oyun Terapisi Nasıl Yardımcı Olur?

• Anlamlandırma: Çocuk, ölümü oyunda canlandırarak bu soyut kavramı anlamlandırmaya çalışır.
• Duyguların ifadesi: Üzüntü, öfke, korku ve suçluluk gibi duygular oyunda güvenle dışa vurulur.
• Yanlış inançların düzeltilmesi: Bazı çocuklar ölüme kendilerinin neden olduğunu düşünebilir; oyunda ortaya çıkan bu inançlar nazikçe ele alınır.
• Bağın sürdürülmesi: Anı kutusu, mektup, resim ve hikâye gibi etkinliklerle çocuk, kaybettiği kişiyle sağlıklı bir bağ sürdürür.
• Güvenlik: Ayrılık kaygısı ve diğer sevdiklerini kaybetme korkusu oyunla işlenir.

Oyun Terapisinde Kullanılan Yas Etkinlikleri

• Kaybedilen kişiyle ilgili anıları içeren bir anı kutusu hazırlamak
• Kaybedilen kişiye mektup ya da resim göndermek
• Kaybedilen kişiyle ilgili bir hikâye kitabı oluşturmak
• Duygu kartlarıyla yasla ilgili duyguları tanımak
• Kum tepsisinde kaybedilen kişi için bir yer kurmak

Ebeveynlere Öneriler

• Çocuğa ölümü yaşına uygun, dürüst ve açık bir dille anlatın.
• Sorularına sabırla ve tekrar tekrar cevap verin.
• Kaybedilen kişiden söz etmekten kaçınmayın.
• Çocuğun oyunlarındaki ölüm temalarını yasaklamayın.
• Günlük rutinleri sürdürün.
• Kendi yasınız için destek alın.

Ne Zaman Oyun Terapisi?

Çocukların çoğu, ailenin desteğiyle kaybı zamanla işler. Ancak aylarca süren yoğun üzüntü, okula gidememe, sürekli ölüm korkusu, gerileme davranışları, oyundan ve arkadaşlardan uzaklaşma ya da kaybın travmatik koşullarda yaşanması durumunda oyun terapisi önerilir.

Fatih’te Oyun Terapisi

Fatih’te Aksaray, Çapa, Vefa ve Fındıkzade çevresinde çocuklarla çalışan uzmanlar bulunuyor. İlçedeki üniversite hastanelerinin çocuk ve ergen psikiyatrisi poliklinikleri de başvurulabilecek yerlerdir. Okul rehberlik servisleri de yönlendirme yapabilir.

Acil Durumlar

Çocuğunuzda kendine zarar verme davranışları ya da ölmek istediğine dair ifadeler fark ederseniz beklemeden 112’yi arayın.

Okulda Yas

Kayıp sonrasında çocuğun okul öğretmenini bilgilendirmek önemlidir. Öğretmen, çocuğun dikkat ve davranışındaki değişiklikleri anlayışla karşılayabilir, gerektiğinde ödevlerde esneklik sağlayabilir ve sınıfta kaybedilen kişiyle ilgili hassas anları önceden fark edebilir. Anneler ya da babalar günü gibi etkinlikler, ebeveynini kaybetmiş bir çocuk için zor olabilir; öğretmenle bu konuda önceden konuşmak çocuğun bu günleri daha rahat geçirmesine yardımcı olur.

Sık Sorulan Sorular

Fatih’teki uzmanları görmek için Fatih psikologları listesine göz atabilirsiniz.