Gökalp Psikolog: Gökalp’ta Terapi Seçenekleri

Kısa cevap: Zeytinburnu Gökalp’ta ebeveynler arasındaki şiddete tanık olan çocuklar için ilk ve en önemli adım güvenliğin sağlanmasıdır. Ardından travma odaklı çocuk terapisi, oyun terapisi ve güvenli ebeveynle birlikte yürütülen aile destek programları gibi seçenekler uygulanabilir. Şiddete doğrudan maruz kalmasa bile tanık olmak, çocuklarda derin izler bırakabilir. Ancak güvenli bir ortam ve doğru destekle çocuklar iyileşebilir.

Gökalp, konut blokları, okulları ve parklarıyla Zeytinburnu’nun çocuklu ailelerin yaşadığı mahallelerinden biri. Burada ve her yerde, bazı çocuklar evde bağırışların, kırılan eşyaların, ağlamaların ve bazen fiziksel şiddetin sesleriyle büyüyor. Kimi odasına saklanıyor, kimi kardeşini korumaya çalışıyor, kimi araya girmeye çalışıyor. Okulda dalgın, huzursuz ya da öfkeli; geceleri kâbus görüyor, yatağını ıslatıyor ya da annesinden ayrılmak istemiyor. Kimse ona ne olduğunu sormuyor, o da kimseye anlatmıyor. Bu yazıda Gökalp’ta evde şiddete tanık olan çocuklar için terapi seçeneklerini anlatıyoruz.

Önce Güvenlik

Bir çocuğun iyileşebilmesi için önce şiddetin durması ve güvende olması gerekir. Evde şiddet varsa 155 ve 183 hatları aranabilir; şiddet önleme ve izleme merkezleri, sosyal hizmetler ve sığınma evleri destek sunar. Şiddet sürerken yapılan terapi, çocuğun yaşadıklarını tek başına çözemez. Bu nedenle güvenliği sağlamak her zaman ilk adımdır.

Şiddete Tanık Olmanın Çocuk Üzerindeki Etkileri

• Korku, kaygı ve sürekli tetikte olma
• Uyku sorunları, kâbuslar
• Gerilemeler: alt ıslatma, bebeksi davranışlar
• Öfke patlamaları ve saldırgan davranışlar
• İçe kapanma ve sessizlik
• Okulda dikkat ve başarı sorunları
• Karın ve baş ağrısı gibi bedensel şikâyetler
• Suçluluk: “Benim yüzümden kavga ediyorlar”
• Bir ebeveyni korumak zorunda hissetmek
• İlişkilerde şiddeti normal görme riski

Yaşa Göre Farklı Tepkiler

Küçük çocuklar korkularını genellikle huzursuzluk, ağlama, gerileme ve uyku sorunlarıyla gösterir. Okul çağındaki çocuklar suçluluk, okul sorunları ve bedensel şikâyetler yaşayabilir. Ergenler ise öfke, risk alma davranışları, evden uzaklaşma ya da ebeveynini korumak için araya girme gibi tepkiler gösterebilir.

Terapi Seçenekleri

Travma Odaklı Bilişsel Davranışçı Terapi

Çocuklarda travmanın tedavisinde etkinliği araştırılmış bir yaklaşımdır. Çocuk, yaşına uygun yöntemlerle duygularını tanımayı, rahatlama becerilerini ve yaşadıklarını güvenli bir şekilde anlatmayı öğrenir. Güvenli ebeveyn de sürece aktif olarak katılır.

Oyun Terapisi

Küçük çocuklar duygularını ve deneyimlerini oyun, resim ve hikâyeler aracılığıyla ifade eder.

Ebeveyn-Çocuk Terapisi

Güvenli ebeveyn ile çocuk arasındaki bağı güçlendirmeye ve çocuğun güven duygusunu yeniden kurmaya odaklanır.

Güvenli Ebeveyne Destek

Şiddete maruz kalan ebeveynin de kendi travmasıyla ilgili desteğe ihtiyacı vardır. İyileşen bir ebeveyn, çocuğuna daha iyi destek olabilir.

Güvenli Ebeveyn İçin Öneriler

• Çocuğunuza olanın onun suçu olmadığını açıkça söyleyin.
• Duygularını ifade etmesine izin verin; korkusunu ve öfkesini küçümsemeyin.
• Günlük rutinleri olabildiğince sürdürün; düzen güven verir.
• Çocuğa yaşına uygun, dürüst bilgi verin.
• Ondan diğer ebeveyni koruma ya da sırları saklama gibi yetişkin sorumlulukları beklemeyin.
• Okulu bilgilendirin ve öğretmenle iş birliği yapın.
• Kendi destek ağınızı güçlendirin.

Öğretmenler ve Çevre İçin

Bir çocukta ani davranış değişiklikleri, sürekli korku ya da şiddetle ilgili ifadeler fark ederseniz, okul rehberlik servisini bilgilendirin. Çocuğu suçlamadan dinleyin ve güvenliğiyle ilgili endişe varsa yetkili kurumlara başvurun.

Gökalp’ta Seçenekler

Okul rehberlik servisi, şiddet önleme ve izleme merkezleri ve sosyal hizmet birimleri ilk başvuru noktalarıdır. Gökalp ve çevresinde, Zeytinburnu merkez, Bakırköy ve Fatih‘te çocuk travması alanında çalışan uzmanlar bulunuyor. Çocuk ve ergen psikiyatrisi bölümleri de değerlendirme yapar.

Acil Durumlar

Şiddet ya da şiddet tehdidi varsa hemen 155’i arayın; yaralanma varsa 112’yi arayın. Sosyal destek ve yönlendirme için 183 hattı aranabilir. Çocuk kendine zarar vermekten söz ediyorsa beklemeden 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Zeytinburnu’ndaki uzmanları görmek için Zeytinburnu psikologları listesine göz atabilirsiniz.