Hürriyet Psikolog: Hürriyet’te Terapi Rehberi

Kısa cevap: Kağıthane Hürriyet Mahallesi’nde herkesi memnun etmeye çalışan, başkalarının ihtiyaçlarını sürekli kendi ihtiyaçlarının önüne koyan ve sonunda tükenmiş, kırgın ya da öfkeli hisseden kişiler için terapi, sağlıklı sınırlar koymayı ve kendi ihtiyaçlarını tanımayı öğrenmeye yardımcı olur. Bu kalıp genellikle reddedilme ve çatışma korkusuyla ilişkilidir. Bilişsel davranışçı terapi, şema terapi ve iletişim becerileri çalışmaları bu alanda kullanılır.

Kağıthane’nin Hürriyet Mahallesi, konut blokları, parkı ve camisiyle yerleşik ailelerin yaşadığı bir mahalle. Burada yaşayan bazı kişiler, çevrelerinde “çok iyi insan” olarak biliniyor: Her ricaya evet diyen, herkesin derdini dinleyen, akrabaların her işine koşan, işte fazladan görevleri üstlenen. Ama gün sonunda kendilerine hiç zaman kalmıyor, yorgunluk birikiyor ve içten içe bir kırgınlık büyüyor: “Ben herkes için her şeyi yapıyorum, kimse benim için bir şey yapmıyor.” Hayır demeyi düşündüklerinde ise suçluluk ve korku devreye giriyor. Bu yazıda Hürriyet’te herkesi memnun etme kalıbı için terapi rehberi sunuyoruz.

Herkesi Memnun Etme Kalıbı Nedir?

Herkesi memnun etme, kişinin başkalarının onayını kazanmak, çatışmadan kaçınmak ya da reddedilmemek için sürekli kendi ihtiyaçlarını geri plana atmasıdır. Yardımsever ve düşünceli olmak değerli özelliklerdir; ancak bu davranışlar kişinin kendi sağlığına ve mutluluğuna zarar verecek düzeye ulaştığında bir sorun haline gelir.

İşaretler

• Hayır demekte çok zorlanmak
• Başkaları kızacak ya da üzülecek diye kendi fikrini söylememek
• Sürekli özür dilemek
• Kendi ihtiyaçlarını bilmemek ya da önemsiz görmek
• Başkalarının ruh halinden sorumlu hissetmek
• Övgü ve onaya aşırı ihtiyaç duymak
• Eleştiriden çok etkilenmek
• Çatışmadan her ne pahasına olursa olsun kaçınmak
• Gizli bir kırgınlık ve öfke biriktirmek
• Tükenmişlik

Nereden Gelir?

Bu kalıp çoğu zaman çocuklukta öğrenilir. Sevginin ve kabulün “uslu”, “sorun çıkarmayan” ya da “yardımcı” olmaya bağlı olduğu bir ortamda büyümek; ebeveynlerin duygusal ihtiyaçlarını karşılamak zorunda kalmak; çatışmanın korkutucu olduğu bir evde yaşamak ya da sürekli eleştirilmek, bu kalıbın gelişmesine katkıda bulunabilir. Toplumsal beklentiler de, özellikle kadınlarda, bu kalıbı pekiştirebilir.

Bedeli

Sürekli başkalarını memnun etmeye çalışmak; tükenmişliğe, kaygıya, depresyona, ilişkilerde dengesizliğe ve kişinin kendini kaybetmesine yol açabilir. İronik olarak, birikmiş kırgınlık zamanla ilişkilere zarar verebilir. Ayrıca bu kişiler, sınırlarını bilmeyen ya da istismarcı ilişkilere daha açık hale gelebilir.

Terapide Neler Yapılır?

1. Kalıbı fark etmek: Hangi durumlarda ve kimlerle bu kalıbın ortaya çıktığı belirlenir.
2. Kökleri anlamak: Bu davranışların geçmişte hangi işlevi gördüğü keşfedilir.
3. Kendi ihtiyaçlarını tanımak: “Ben ne istiyorum? Ne hissediyorum?” sorularına cevap aramak.
4. Düşünceleri değerlendirmek: “Hayır dersem beni sevmezler” gibi inançlar sorgulanır.
5. Sınır koyma becerileri: Hayır demek ve ihtiyaçları ifade etmek adım adım çalışılır.
6. Suçlulukla baş etmek: Sınır koyduktan sonra gelen suçluluk duygusuyla yaşamayı öğrenmek.

Hayır Demeyi Öğrenmek

• Hemen cevap vermek yerine “Bir düşüneyim, sana dönerim” deyin.
• Uzun açıklamalar yapmadan kısa ve nazik bir şekilde reddedin: “Bu sefer yapamayacağım.”
• Küçük ve düşük riskli durumlarla başlayın.
• Bir şeye evet derken, neye hayır dediğinizi düşünün: kendi zamanınıza, dinlenmenize, ailenize.
• Suçluluk hissetmenin, yanlış bir şey yaptığınız anlamına gelmediğini hatırlayın.

Değişime Çevrenin Tepkisi

Sınır koymaya başladığınızda, alışkın olan çevreniz şaşırabilir ya da direnç gösterebilir. Bu, değişimin doğal bir parçasıdır. Sağlıklı ilişkiler, zamanla bu yeni dengeye uyum sağlar.

Hürriyet’te Seçenekler

Hürriyet Mahallesi ve çevresinde, Kağıthane merkez, Şişli ve Seyrantepe’de yetişkin terapisi alanında çalışan uzmanlar bulunuyor.

Acil Durumlar

Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112’yi arayın.

İş Hayatında

İş yerinde herkesi memnun etmeye çalışmak, fazladan görev üstlenmeye, mesai sonrası çalışmaya ve emeğin karşılığını isteyememeye yol açabilir. Önceliklerinizi netleştirmek ve yöneticinizle iş yükünüzü açıkça konuşmak, hem tükenmişliği önler hem de profesyonel saygınlığınızı artırır.

Sık Sorulan Sorular

Kağıthane’deki uzmanları görmek için Kağıthane psikologları listesine göz atabilirsiniz.