Küçükçekmece BDT Terapisi: Düşünce ve Davranış Odaklı Destek

Kısa cevap: Küçükçekmece’de BDT terapisi, alkol ve madde kullanımını bırakmak ya da azaltmak isteyenler için tedavinin önemli bir parçasıdır. BDT; kullanımı tetikleyen yüksek riskli durumları belirlemeyi, isteklerle baş etmeyi, “bir kereden bir şey olmaz” gibi düşünceleri sorgulamayı ve kişisel bir nüks önleme planı hazırlamayı içerir. Bağımlılık tedavisinde BDT genellikle tıbbi tedavi ve sosyal destekle birlikte uygulanır.

Bağımlılıktan kurtulmak, sadece kullanımı bırakmakla bitmez; asıl zorluk, bırakılan maddeye geri dönmemektir. Küçükçekmece’de alkol ya da madde kullanımıyla mücadele eden pek çok kişi, birkaç hafta ya da ay bıraktıktan sonra stresli bir anda, eski bir arkadaşla karşılaştığında ya da kutlama gibi bir ortamda yeniden başladığını anlatıyor. Bilişsel davranışçı terapi, bu geri dönüşleri önlemeye yönelik somut beceriler kazandırır. Bu yazıda Küçükçekmece’de bağımlılıkla mücadele edenler ve aileleri için BDT’nin rolünü anlatıyoruz.

Bağımlılıkta BDT’nin Yaklaşımı

BDT, madde kullanımını öğrenilmiş bir davranış kalıbı olarak ele alır. Kullanım, belirli durumlar, duygular ve düşüncelerle ilişkilenir ve zamanla otomatik hale gelir. BDT bu ilişkileri fark etmeyi ve yeni, sağlıklı baş etme yolları geliştirmeyi hedefler.

Fonksiyonel Analiz

BDT’nin ilk adımlarından biri, kullanımın işlevini anlamaktır. Her kullanım için şu sorular sorulur:

• Kullanımdan önce ne oluyordu? Nerede, kiminleydin, ne hissediyordun?
• Aklından neler geçiyordu?
• Kullanım sana kısa vadede ne sağladı? Rahatlama, eğlence, uyuşma, ait olma?
• Uzun vadede sonuçları neler oldu?

Bu analiz, kişiye özgü yüksek riskli durumları ve kullanımın karşıladığı ihtiyaçları ortaya çıkarır.

Yüksek Riskli Durumlar

• Olumsuz duygular: Stres, öfke, üzüntü, yalnızlık, can sıkıntısı
• Sosyal baskı: Kullanan arkadaşlarla bir arada olmak
• Kişiler arası çatışmalar: Aile ya da partnerle tartışmalar
• Olumlu duygular ve kutlamalar: Düğün, maç, bayram
• Yer ve zaman: Eskiden kullanılan mekânlar, maaş günü, hafta sonu
• Bedensel durumlar: Ağrı, uykusuzluk, yoksunluk belirtileri

İsteklerle Baş Etmek

• İsteği fark etmek: İsteğin geldiğini ve geçici olduğunu kabul etmek.
• Dalgayı sürmek: İsteği yargılamadan gözlemlemek; genellikle birkaç dakika içinde zirveye ulaşıp azalır.
• Erteleme: “Şimdi değil, yarım saat sonra düşüneceğim.”
• Dikkat dağıtma: Yürüyüş, duş, birini aramak.
• Sonuçları hatırlamak: Kullanımın olumsuz sonuçlarını ve bırakma nedenlerini içeren bir kart taşımak.
• Destek aramak: Güvendiğiniz biriyle ya da destek grubuyla iletişime geçmek.

Bağımlılığı Sürdüren Düşünceler

• “Bir kereden bir şey olmaz.”
• “Bunu hak ettim.”
• “Onsuz eğlenemem.”
• “Bu stresle başka türlü baş edemem.”
• “Ben zaten iflah olmam.”

BDT’de bu düşünceler fark edilir, sorgulanır ve daha gerçekçi alternatiflerle değiştirilir.

Görünüşte Önemsiz Kararlar

Kayma çoğu zaman tek bir büyük karardan değil, birbirini izleyen küçük ve önemsiz görünen kararlardan oluşur: “Eski mahalleden geçeyim, daha kısa”, “Şu arkadaşa bir uğrayayım, sadece çay içeriz.” Bu kararlar, kişiyi farkında olmadan yüksek riskli bir duruma götürebilir. BDT, bu küçük kararları fark etmeyi öğretir.

Nüks Önleme Planı

BDT sürecinde kişiye özgü yazılı bir nüks önleme planı hazırlanır:

1. Kişisel yüksek riskli durumlar
2. Erken uyarı işaretleri: uyku düzeninde bozulma, toplantıları kaçırma, eski arkadaşları arama gibi
3. Her durum için baş etme stratejileri
4. Acil durumda aranacak kişiler
5. Bir kayma yaşanırsa yapılacaklar

Kayma ve Nüks

Bir kez kullanmak, yani kayma, tamamen eski düzene dönmek anlamına gelmez. “Zaten bozdum, artık önemi yok” düşüncesi, kaymayı nükse dönüştürebilir. BDT, kaymayı bir öğrenme fırsatı olarak görmeyi ve hemen tedaviye geri dönmeyi destekler.

Ailenin Rolü

Aile, iyileşme sürecinde önemli bir kaynaktır. Aile üyelerinin bağımlılığı anlaması, suçlayıcı olmayan bir iletişim kurması ve kendi sınırlarını koruması önemlidir. Bazı BDT programları aile seanslarını da içerir.

Küçükçekmece’de Destek

Küçükçekmece’de Halkalı, Sefaköy, Atakent ve merkez çevresinde bağımlılık alanında çalışan uzmanlar bulunuyor. Bölgedeki bağımlılık tedavi merkezleri ve devlet hastanelerinin psikiyatri bölümleri de başvurulabilecek yerler arasında. Ulusal bağımlılık danışma hattı 191 de destek için aranabilir.

Acil Durumlar

Ağır yoksunluk belirtileri, aşırı doz şüphesi ya da kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Küçükçekmece’deki uzmanları görmek için Küçükçekmece psikologları listesine göz atabilirsiniz.