Şişli Psikoterapi: Bireysel Terapi Rehberi

Kısa cevap: Şişli’de bireysel psikoterapi seçenekleri arasında narratif terapi, insanların hayatlarını anlattıkları hikâyeler üzerinden çalışan bir yaklaşımdır. Bu terapide “Sorun kişi değildir, sorun sorundur” ilkesiyle hareket edilir; kişi ile sorun birbirinden ayrılır. Kişinin hayat hikâyesinde göz ardı edilen güçlü yönler ve istisnalar keşfedilerek daha zengin ve güçlendirici bir hikâye oluşturulur.

Şişli’de yaşayan herkesin bir hikâyesi var. Kimisi kendini “hep başarısız olan”, kimisi “kimsenin sevmediği”, kimisi “her şeyi yarım bırakan” biri olarak anlatıyor. Bu hikâyeler zamanla o kadar güçleniyor ki, kişi kendini yalnızca bu hikâyenin içinden görmeye başlıyor. Oysa her hayatta, bu hikâyeye uymayan anlar ve deneyimler de var. Bu yazıda Şişli’de yaşayanlar için bireysel terapinin ne olduğunu ve narratif terapiyi anlatıyoruz.

Bireysel Terapi Nedir?

Bireysel terapi, bir kişinin bir ruh sağlığı uzmanıyla birebir yürüttüğü, düzenli görüşmelere dayanan bir süreçtir. Terapi yaklaşımları arasında narratif terapi, insanların hayatlarını anlamlandırma biçimlerine ve kendilerine anlattıkları hikâyelere odaklanan bir yöntemdir.

Narratif Terapinin Temel Fikirleri

• Hayatlar hikâyelerle anlam kazanır: İnsanlar deneyimlerini hikâyeler hâlinde düzenler ve kendilerini bu hikâyeler üzerinden tanımlar.
• Baskın hikâyeler: Bazı hikâyeler, özellikle sorunla ilgili olanlar, o kadar güçlenir ki diğer deneyimleri gölgede bırakır.
• Kişi sorun değildir: Sorun, kişinin kimliğinin bir parçası değil, onun hayatını etkileyen ayrı bir şeydir.
• Alternatif hikâyeler: Her hayatta baskın hikâyeye uymayan, göz ardı edilmiş anlar vardır ve bunlar yeni bir hikâyenin temelini oluşturabilir.
• Kişi kendi hayatının uzmanıdır: Terapist bir otorite değil, merak eden ve soru soran bir eşlikçidir.

Sorunu Dışsallaştırmak

Narratif terapinin en bilinen tekniği, sorunu dışsallaştırmaktır. Örneğin “Ben depresif biriyim” yerine “Depresyon son zamanlarda hayatıma çok müdahale ediyor” demek. Bu küçük dil değişikliği, kişi ile sorun arasında bir mesafe yaratır. Sorun, kişinin kendisi olmaktan çıkar ve kişi, onunla ilişkisini sorgulayabilir hâle gelir. Terapist şu tür sorular sorabilir:

• “Kaygı hayatınıza ne zaman girdi?”
• “Size neler söylüyor?”
• “Hangi durumlarda daha güçlü, hangilerinde daha zayıf?”
• “Ona karşı durabildiğiniz anlar oldu mu?”

Bazı danışanlar sorunlarına bir isim bile verir; bu, sorunla daha yaratıcı bir ilişki kurmayı kolaylaştırır.

İstisnaları Keşfetmek

Baskın hikâyeye uymayan anlara “eşsiz sonuçlar” denir. Örneğin kendini “hiçbir şeyi bitiremeyen biri” olarak tanımlayan bir kişinin, bir projeyi tamamladığı, bir arkadaşına sonuna kadar destek olduğu ya da zor bir kursu bitirdiği anlar olabilir. Terapide bu anlar ayrıntılı olarak keşfedilir: “Bunu nasıl başardınız? Bu, sizin hakkınızda ne söylüyor? Kim bu yanınızı fark ederdi?” Bu sorular, yeni ve daha güçlendirici bir hikâyenin ortaya çıkmasına yardımcı olur.

Hikâyeyi Yeniden Yazmak

Narratif terapide amaç, sorunu yok saymak değil, kişinin hayatının daha zengin ve çok katmanlı bir hikâyesini oluşturmaktır. Bu yeni hikâye; kişinin değerlerini, becerilerini, umutlarını ve ilişkilerini de içerir. Bazı terapistler bu süreçte mektuplar, belgeler ya da kişinin hayatındaki önemli insanları “tanık” olarak sürece dahil etme gibi yöntemler kullanır.

Kimler İçin Uygun?

• Kendini olumsuz etiketlerle tanımlayanlar
• Hayat geçişlerinde kimliğini yeniden tanımlamaya ihtiyaç duyanlar
• Toplumsal beklentiler ve kalıplar nedeniyle baskı hissedenler
• Travma ve zor deneyimlerin ardından kendi hikâyesini yeniden kurmak isteyenler
• Farklı kültürler arasında kimlik arayışında olanlar

Şişli’de Seçenekler

Şişli’de Nişantaşı, Teşvikiye, Mecidiyeköy, Kurtuluş, Bomonti, Fulya ve Esentepe çevresinde bireysel terapi yürüten terapistler bulunuyor. Narratif terapi ve diğer yaklaşımlarla çalışan, farklı dillerde hizmet veren uzmanlar da mevcut. İlçedeki eğitim ve araştırma hastanesinin psikiyatri polikliniği kamu seçenekleri arasında. Online seanslar da yaygın şekilde kullanılıyor.

Acil Durumlar

Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112’yi arayın.

Bir Örnek

Yıllarca kendini “utangaç ve çekingen biri” olarak tanımlayan bir danışan, terapide bir dernekte gönüllü olarak çocuklara kitap okuduğu anları hatırlar. Bu anlarda ne hissettiği, neyi önemsediği ve bunun onun hakkında ne söylediği konuşulur. Zamanla “çekingen” hikâyesinin yanında, “değer verdiği şeyler için sesini çıkarabilen” bir hikâye de belirginleşir.

Sık Sorulan Sorular

Şişli’deki terapistleri görmek için Şişli psikologları listesini inceleyebilirsiniz.