Triangulation (Üçgenleme) Nedir? İlişkiye Üçüncü Kişiyi Sokmak
İstanbul Psikolog Bul ·
Kısa cevap: Triangulation, yani üçgenleme, iki kişi arasındaki bir ilişkiye üçüncü bir kişinin dahil edilerek kıskançlık, rekabet, suçluluk ya da kontrol yaratılmasıdır. Üçüncü kişi bir eski sevgili, bir arkadaş, bir aile üyesi ya da bir çocuk olabilir. Kişi doğrudan konuşmak yerine üçüncü kişi üzerinden mesaj verir, kıyaslama yapar ya da ittifak kurar.
Triangulation ne demek?
Triangulation kavramı, ilk olarak aile terapisi alanında kullanılmıştır. Aile sistemleri kuramına göre iki kişi arasındaki gerginlik arttığında, bu gerginliği dağıtmak için üçüncü bir kişi sürece dahil edilir. Örneğin çatışma yaşayan eşler, sorunlarını doğrudan konuşmak yerine çocukları üzerinden iletişim kurabilir.
Günümüzde kavram, romantik ilişkilerde ve manipülatif ilişki dinamiklerinde de sıkça kullanılır. Bu bağlamda triangulation, bir partnerin diğerini kıskandırmak, değersiz hissettirmek ya da kontrol etmek için üçüncü bir kişiyi bilinçli ya da bilinçsiz olarak araya sokmasını anlatır.
Triangulation türleri
Tür
Nasıl görünür?
Kıyaslama
“Eski sevgilim bunu hiç sorun etmezdi.”
Kıskandırma
Başkasından gelen ilgiyi abartılı bir şekilde anlatmak
İttifak kurma
Tartışmada arkadaşları ya da aileyi kendi tarafına çekmek
Aracı kullanma
Mesajları doğrudan değil, başka biri üzerinden iletmek
Çocuğu ortaya koyma
Eşler arası çatışmada çocuğu taraf tutmaya zorlamak
Neden yapılır?
Triangulation’ın arkasında farklı nedenler olabilir. Bazı kişiler doğrudan çatışmadan kaçındıkları için duygularını ve isteklerini üçüncü bir kişi üzerinden iletir. Bazıları kendi güvensizliklerini yatıştırmak için partnerlerinin kıskançlığını tetikleyip ilgiyi üzerlerinde tutmak ister. Manipülatif ilişki dinamiklerinde ise triangulation bilinçli bir kontrol aracı olarak kullanılabilir: Partneri sürekli kıyaslanarak, rekabet etmeye ve onay kazanmaya zorlanır.
Narsistik özellikler gösteren kişilerde triangulation sık görülen bir davranıştır. Bu kişiler, birden fazla kişiyi birbirine karşı konumlandırarak hem ilgiyi üzerlerinde tutar hem de herkesi kendilerine bağımlı hissettirir.
Ailede üçgenleme
Aile içindeki üçgenleme, özellikle çocuklar üzerinde derin etkiler bırakabilir. Çatışma yaşayan ebeveynlerden birinin çocuğa diğerini şikayet etmesi, çocuğu sırdaş ya da arabulucu olarak kullanması ya da çocuğu taraf tutmaya zorlaması, çocuğun yaşına uygun olmayan bir duygusal yük taşımasına neden olur. Bu çocuklar ilerleyen yaşlarda ilişkilerde arabuluculuk rolüne kendiliğinden geçebilir ya da çatışmalardan aşırı kaygı duyabilir. Kardeşler arasında yapılan kıyaslamalar da aile içi üçgenlemenin bir biçimidir.
Size nasıl hissettirir?
Triangulation’a maruz kalan kişi, ilişkide sürekli bir rekabet içinde olduğunu hisseder. Kıskançlık, yetersizlik, kafa karışıklığı ve dışlanmışlık sık görülen duygulardır. Kişi, karşı tarafın onayını kazanmak için üçüncü kişiyle kıyaslanmayı kabul etmeye ve kendini değiştirmeye başlayabilir. Zamanla özgüven zedelenir ve kişi kendi algısından şüphe etmeye başlar.
Ne yapabilirsiniz?
Triangulation’ı fark etmek, onunla başa çıkmanın ilk adımıdır. İlişkinizdeki sorunların sürekli üçüncü kişiler üzerinden konuşulduğunu, sürekli kıyaslandığınızı ya da tartışmalarda kendinizi bir grupla karşı karşıya bulduğunuzu fark ediyorsanız, bu dinamiği partnerinizle doğrudan konuşmak önemlidir. “Sorunlarımızı ikimiz konuşalım” demek, sağlıklı bir sınırın başlangıcıdır. Kıyaslama ve manipülasyon dinamikleri hakkında gaslighting yazımız da fikir verebilir.
Triangulation ilişkinizde ya da ailenizde uzun süredir devam ediyorsa ve sizi yıpratıyorsa bir psikolog ile görüşmek faydalı olabilir. Sistemik aile terapisi, aile içindeki üçgenleme dinamiklerini fark etmek ve değiştirmek için etkili bir yaklaşımdır.
Bir arkadaşıma ilişkimi anlatmak triangulation sayılır mı?
Hayır. Güvendiğiniz birinden destek almak sağlıklıdır. Triangulation, üçüncü kişinin ilişkideki sorunu çözmek yerine kıskançlık, rekabet ya da baskı yaratmak için kullanılmasıdır.
Eski sevgiliden sık sık bahsetmek triangulation mı?
Geçmişi konuşmak tek başına triangulation değildir. Ancak eski sevgili sürekli kıyaslama aracı olarak kullanılıyorsa, bu bir üçgenleme örüntüsü olabilir.
Çocuğum ebeveynler arasında kaldı, ne yapabilirim?
Çocuğu yetişkin çatışmalarının dışında tutmak, diğer ebeveyni onun yanında eleştirmemek ve sorunları yetişkinler arasında konuşmak önemlidir. Aile terapisi bu süreçte destek sağlayabilir.
İlişki ve aile dinamikleri konusunda destek almak isterseniz İstanbul psikologları arasından size uygun bir uzman bulabilirsiniz.
Sitemizde daha iyi hizmet sunabilmek için yasal düzenlemelere uygun zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar için Çerez Politikası sayfamıza göz atabilirsiniz.