Yenidoğan Psikolog: Yenidoğan’da Terapi Almak

Kısa cevap: Zeytinburnu Yenidoğan’da bir yakını şizofreni ya da başka bir psikotik bozukluk tanısı alan aileler için terapi ve aile eğitim programları, hastalığı anlamaya, kriz anlarını yönetmeye, ilaç uyumunu desteklemeye ve ailenin kendi yükünü taşımasına yardımcı olur. Şizofreni tedavi edilebilen bir hastalıktır; düzenli tedavi ve güçlü aile desteğiyle birçok kişi anlamlı bir hayat sürdürebilir. Araştırmalar, aileye yönelik müdahalelerin nüks riskini azalttığını gösteriyor.

Yenidoğan, konut blokları, parkları ve sağlık ocağıyla Zeytinburnu’nun yerleşik mahallelerinden biri. Burada bazı aileler, gençlik çağındaki çocuklarının ya da bir kardeşlerinin davranışlarında yavaş yavaş başlayan değişikliklerle sarsıldı: içe kapanma, şüphecilik, garip konuşmalar, başkalarının duymadığı sesleri duyma. Bir kriz, acil servis ve hastane yatışının ardından şizofreni tanısı kondu. Şimdi aile; korku, suçluluk, utanç ve belirsizlik içinde ne yapacağını bilemiyor. “Bir daha eskisi gibi olacak mı?”, “Bizim hatamız mı?”, “Komşulara ne diyeceğiz?” soruları zihinlerini meşgul ediyor. Bu yazıda Yenidoğan’da şizofreni tanılı bir yakını olan aileler için terapiyi anlatıyoruz.

Şizofreni Hakkında Bilinmesi Gerekenler

• Şizofreni, düşünce, algı, duygu ve davranışı etkileyen bir beyin hastalığıdır.
• Genellikle ergenlik sonu ve genç yetişkinlikte başlar.
• Ailenin yetiştirme tarzından kaynaklanmaz; genetik, biyolojik ve çevresel etkenlerin birleşimiyle ortaya çıkar.
• “Bölünmüş kişilik” değildir.
• Şizofreni tanılı kişilerin büyük çoğunluğu şiddet göstermez; aksine şiddete maruz kalma riskleri daha yüksektir.
• İlaç tedavisi ve psikososyal destek ile belirtiler kontrol altına alınabilir.

Ailelerin Yaşadığı Zorluklar

• Tanıyı kabullenmekte güçlük ve yas
• Suçluluk ve “Neyi yanlış yaptık?” sorusu
• Toplumsal damgalanma ve utanç
• Kriz anlarında ne yapacağını bilememe
• Yakının ilacı bırakması ve nüks korkusu
• Bakım yükü ve tükenmişlik
• Kardeşlerin ve diğer aile üyelerinin ihmal edilmesi
• Gelecek kaygısı: “Biz olmadığımızda ona kim bakacak?”

Aileye Yönelik Müdahaleler

Şizofreni tedavisinde aileye yönelik müdahaleler, uluslararası tedavi rehberlerinde önerilen yaklaşımlar arasındadır. Bu müdahaleler:

1. Psikoeğitim: Hastalık, belirtiler, tedavi ve ilaçlar hakkında bilgi verir.
2. İletişim becerileri: Eleştirel ve aşırı duygusal tepkilerin azaltılması üzerine çalışılır; araştırmalar, ev ortamındaki yoğun eleştiri ve gerginliğin nüks riskini artırabileceğini gösteriyor.
3. Problem çözme: Günlük sorunlara birlikte çözüm bulmak öğrenilir.
4. Erken uyarı işaretleri: Nüksün erken belirtileri tanınır ve kriz planı hazırlanır.
5. Bakım verenin iyiliği: Ailenin kendi stresi ve duyguları ele alınır.

Erken Uyarı İşaretleri

• Uyku düzeninde belirgin değişiklik
• Artan içe kapanma ve sosyal çekilme
• Şüphecilik ve huzursuzluk
• İlaçları düzensiz kullanma ya da bırakma
• Kişisel bakımın azalması
• Garip düşünceler ya da algılar

Bu işaretler fark edildiğinde tedavi eden hekimle hemen iletişime geçilmelidir.

Aileler İçin Öneriler

• Hastalık hakkında güvenilir kaynaklardan bilgi edinin.
• Yakınınızın sanrılarıyla tartışmayın; duygularını anlamaya çalışın.
• Sakin, net ve kısa cümlelerle konuşun.
• Eleştiri yerine küçük ilerlemeleri takdir edin.
• Düzenli kontrol ve ilaç kullanımını destekleyin.
• Alkol ve madde kullanımından uzak durmasını sağlayın.
• Kendinize de zaman ayırın; aile destek gruplarına katılın.

Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri

Toplum ruh sağlığı merkezleri, şizofreni ve diğer ağır ruhsal hastalıkları olan kişilere düzenli takip, rehabilitasyon, beceri eğitimi ve aile desteği sunar. Bu merkezlere düzenli devam, yeniden yatış riskini azaltır.

Yenidoğan’da Seçenekler

Yakınınızın takip edildiği psikiyatri polikliniği ve bölgenizdeki toplum ruh sağlığı merkezi ilk başvuru noktalarıdır. Zeytinburnu merkez, Bakırköy ve Fatih‘te ağır ruhsal hastalıklar ve aile çalışmaları alanında uzmanlar bulunuyor. Bakırköy’deki ruh sağlığı hastanesi de yakın seçenekler arasındadır.

Acil Durumlar

Yakınınızda kendine ya da başkasına zarar verme riski, ağır kriz ya da belirtilerde hızlı kötüleşme varsa beklemeden 112’yi arayın. Kendi güvenliğinizi de gözetin.

Kardeşler İçin

Şizofreni tanılı bir kardeşi olan çocuklar ve gençler, korku, utanç ya da ihmal edilmişlik hissedebilir. Onlara hastalık hakkında yaşlarına uygun bilgi vermek ve duygularını paylaşmaları için alan açmak önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Zeytinburnu’ndaki uzmanları görmek için Zeytinburnu psikologları listesini inceleyebilirsiniz.