Avcılar Yas Süreci ve Travma Sonrası Destek

Kısa cevap: Avcılar’da yas süreci ve travma sonrası destek yalnızca uzmanların değil, yakınların da işidir. Yas tutan birine destek olmak için doğru kelimeleri bulmak zorunda değilsiniz; yanında olmak, dinlemek, kalıp teselli cümlelerinden kaçınmak, somut yardım sunmak ve cenazeden haftalar, aylar sonra da aramaya devam etmek en çok iyi gelen şeylerdir. Yas uzun sürüyor ya da ağırlaşıyorsa uzman desteğine yönlendirmek de bir destek biçimidir.

Bir arkadaşınızın annesi vefat etti, bir iş arkadaşınız eşini kaybetti ya da bir komşunuz ani bir kayıp yaşadı. Yanına gitmek istiyorsunuz ama ne söyleyeceğinizi bilmiyorsunuz. Yanlış bir şey söyleyip onu daha çok üzmekten korkuyorsunuz ve belki de bu yüzden uzak duruyorsunuz. Avcılar’da pek çok kişi, yas tutan bir yakına nasıl destek olacağını bilememenin çaresizliğini yaşıyor. Bu yazı, yas tutan birinin yanında olmak isteyenler için hazırlandı.

En Önemli Şey: Yanında Olmak

Yas tutan kişiler, sonradan en çok kimlerin yanlarında olduğunu hatırlar, kimin ne söylediğini değil. Doğru kelimeleri bulamasanız bile orada olmanız, bir mesaj atmanız ya da bir kapı çalmanız çok değerlidir. Yanlış bir şey söyleme korkusuyla uzak durmak, kişinin kendini yalnız ve unutulmuş hissetmesine yol açabilir.

Söylenebilecek Şeyler

• “Çok üzgünüm.”
• “Ne diyeceğimi bilmiyorum ama buradayım.”
• “Onu anlatmak ister misin?”
• “Seni düşünüyorum.”
• “Bu hafta ne zaman uğrayabilirim?”
• Kaybedilen kişiyle ilgili güzel bir anı paylaşmak

Kaçınılması İyi Olan Cümleler

• “Zamanla geçer.” Doğru olsa bile o an kişinin acısını küçümsüyormuş gibi hissettirebilir.
• “Ne hissettiğini biliyorum.” Her kayıp ve her yas farklıdır.
• “En azından …”: “En azından çok acı çekmedi”, “En azından başka çocuğun var” gibi cümleler kaybı küçültür.
• “Güçlü olmalısın.” Kişinin duygularını bastırmasına yol açabilir.
• “Artık toparlanman lazım.” Yasın bir takvimi yoktur.
• Kendi kayıp hikâyenize geçmek: Kısa bir paylaşım bağ kurabilir, ama sohbetin odağının kişide kalması önemlidir.

Dinlemek

Yas tutan kişiler çoğu zaman kaybı ve kaybedilen kişiyi tekrar tekrar anlatma ihtiyacı duyar. Bu anlatım, kaybın gerçekliğini kabullenmenin ve anlamlandırmanın bir parçasıdır. Dinlerken çözüm sunmaya, tavsiye vermeye ya da konuyu değiştirmeye çalışmayın. Sessizlikten korkmayın; bazen sadece yan yana oturmak yeterlidir.

Somut Yardım

“Bir ihtiyacın olursa ara” demek iyi niyetlidir, ama yas tutan kişi çoğu zaman aramaz. Bunun yerine somut bir yardım teklif edin:

• “Salı akşamı yemek getireceğim.”
• “Çocukları cumartesi parka götürebilirim.”
• “Resmi işlemler için seninle gelebilirim.”
• “Market alışverişini ben yapayım.”

Cenazeden Sonra

Kayıp sonrasındaki ilk günlerde ev ziyaretçilerle dolar. Ama birkaç hafta sonra herkes kendi hayatına döner ve yas tutan kişi yalnız kalır. Asıl destek ihtiyacı bu dönemde başlar. Haftalar ve aylar sonra aramaya, uğramaya devam edin. Doğum günleri, bayramlar ve yıl dönümleri gibi zor günleri not edin ve o günlerde bir mesaj atın.

Kaybedilen Kişinin Adını Anmak

Pek çok kişi, yas tutan birinin yanında kaybedilen kişinin adını anmaktan çekinir; acıyı tazelemekten korkar. Oysa yas tutanların çoğu, sevdiklerinin unutulmasından korkar ve adının anılmasından teselli bulur. Kaybedilen kişiyle ilgili bir anıyı paylaşmak, onun hatırasını yaşatmanın güzel bir yoludur.

Uzman Desteğine Ne Zaman Yönlendirmeli?

• Aylar geçmesine rağmen kişi günlük hayatını sürdüremiyorsa
• Kendini tamamen insanlardan soyutladıysa
• Alkol ya da ilaç kullanımı arttıysa
• Kayıp travmatik koşullarda yaşandıysa ve kabuslar, zihinde canlanan görüntüler devam ediyorsa
• Yaşamanın anlamsız olduğunu ya da kaybedilen kişiye kavuşmak istediğini söylüyorsa

Bu durumda kişiye uzman desteği almasını nazikçe önerebilir, randevu almasına ve ilk görüşmeye gitmesine yardımcı olabilirsiniz.

Kendinize de İyi Bakın

Yas tutan birine destek olmak duygusal olarak yorucu olabilir. Kendi sınırlarınızı bilmek, dinlenmek ve gerekirse siz de birileriyle konuşmak önemlidir.

Avcılar’da Destek

Avcılar’da merkez, Ambarlı ve üniversite çevresinde yas ve travma alanında çalışan uzmanlar bulunuyor. Üniversite öğrencileri için kampüsteki psikolojik danışmanlık birimleri de destek sunabilir. Beylikdüzü ve Küçükçekmece‘deki uzmanlar da seçenekler arasında.

Acil Durumlar

Yakınınız kendine zarar vermekten ya da yaşamına son vermekten söz ediyorsa onu yalnız bırakmayın ve beklemeden 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Avcılar’daki uzmanları görmek için Avcılar psikologları listesine göz atabilirsiniz.