Bahçelievler’de Depresyon Belirtileri ve Terapi Süreci

Kısa cevap: Bahçelievler’de yaşlı bireylerde görülen isteksizlik, içe kapanma, uyku ve iştah değişiklikleri çoğu zaman “yaşlılık” olarak görülür; oysa bu belirtiler depresyona işaret edebilir. Yaşlılarda depresyon tedavi edilebilir. İlk adım aile hekimi ya da geriatri ve psikiyatri değerlendirmesidir. Terapi süreci, yaşlı bireyin ihtiyaçlarına göre yüz yüze ya da evde online olarak planlanabilir. Kendine zarar verme düşüncesi varsa hemen 112’yi arayın.

Bahçelievler, uzun yıllardır aynı mahallede yaşayan, çocuklarını burada büyütmüş ve şimdi emekliliğini geçiren pek çok yaşlıya ev sahipliği yapıyor. Çocukların başka ilçelere taşınması, eşin kaybı, sağlık sorunları ve hareket kısıtlılığı, yaşlıların hayatını daraltabiliyor. Bu süreçte ortaya çıkan isteksizlik ve durgunluk ise çoğu zaman “yaşlandı, normal” diye karşılanıyor. Oysa depresyon, yaşlanmanın doğal bir parçası değil. Bu yazıda Bahçelievler’deki aileler için yaşlılarda depresyon belirtilerini ve terapi sürecini ele alıyoruz.

Yaşlılarda Depresyon Nasıl Görünür?

Yaşlılarda depresyon, gençlerdekinden farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Yaşlı bireyler üzüntüden çok bedensel şikâyetlerden söz edebilir:

• Sürekli yorgunluk, halsizlik
• Açıklanamayan ağrılar, sık doktora gitme
• Uyku sorunları, özellikle sabah çok erken uyanma
• İştahsızlık ve kilo kaybı
• Evden çıkmak istememe, eski uğraşları bırakma
• Kendine bakımı ihmal etme
• “Artık işe yaramıyorum”, “Size yük oluyorum” gibi ifadeler
• Unutkanlık ve dikkat dağınıklığı
• Ölümden sık söz etme

Depresyon mu, Bunama mı?

Yaşlılarda depresyon, unutkanlık ve dikkat sorunlarına yol açabildiği için bazen bunama ile karıştırılır. Genel olarak depresyonda unutkanlık daha hızlı başlar, kişi hafıza sorunlarının farkındadır ve bunlardan şikâyet eder; ruh hâli düzeldiğinde hafıza da toparlanır. Bunamada ise belirtiler yavaş yavaş ilerler ve kişi çoğu zaman sorunun farkında değildir. İki durum birlikte de görülebilir. Bu ayrımın yapılması için nöroloji, geriatri ve psikiyatri değerlendirmesi önemlidir.

Risk Faktörleri

• Eşin ya da yakın arkadaşların kaybı
• Kronik hastalıklar ve ağrı
• Hareket kısıtlılığı, düşme korkusu
• Yalnız yaşamak
• Emeklilikle birlikte rol ve anlam kaybı
• İşitme ve görme kaybı nedeniyle sosyal hayattan uzaklaşma
• Bazı ilaçların yan etkileri

Terapi Süreci Nasıl İşler?

Tıbbi değerlendirme: Önce tiroid sorunları, vitamin eksiklikleri ve ilaç yan etkileri gibi depresyona benzer belirtilere yol açan durumlar araştırılır.

Psikiyatrik değerlendirme: Gerekirse yaşlılar için uygun dozlarda ilaç tedavisi başlanır. Yaşlıların kullandığı diğer ilaçlarla etkileşim dikkate alınır.

Psikoterapi: Bilişsel davranışçı terapi, problem çözme terapisi ve yaşam öyküsü çalışmaları yaşlılarda etkilidir. Yaşam öyküsü çalışmasında kişi geçmişindeki deneyimleri, başarıları ve zorlukları gözden geçirerek hayatına bir bütün olarak anlam vermeye çalışır.

Sosyal etkinlikler: Terapinin önemli bir parçası, yaşlı bireyin sosyal bağlarını yeniden kurmasıdır.

Ailelerin Yapabilecekleri

• Yaşlı yakınınızın belirtilerini “yaşlılık” diye geçiştirmeyin.
• Düzenli ziyaret edin ya da telefonla arayın; görüntülü görüşmeyi öğretin.
• Doktor randevularına birlikte gidin ve ilaçlarını takip edin.
• Günlük yürüyüşlere ya da mahalle etkinliklerine katılmasını teşvik edin.
• Torunlarla vakit geçirme fırsatları yaratın.
• İşitme ve görme sorunlarının tedavi edilmesini sağlayın.
• Kararlarda onun da görüşünü alın; değer verildiğini hissetmesi önemlidir.

Bahçelievler’de Seçenekler

Bahçelievler’deki yaşlı dostu merkezler ve belediye etkinlikleri, sosyal bağları güçlendirmek için iyi bir başlangıç. Şirinevler, Yenibosna, Kocasinan ve Bahçelievler merkez çevresinde yaşlılarla da çalışan uzmanlar bulunuyor. Bakırköy‘deki büyük hastanelerin psikiyatri ve geriatri birimleri, yakın kamu seçenekleri arasında. Hareket kısıtlılığı olan yaşlılar için online seanslar, bir aile üyesinin teknik desteğiyle evden yapılabilir.

Bakım Veren Aile Üyeleri

Yaşlı bir ebeveyne bakan aile üyeleri de zamanla yorgunluk, suçluluk ve tükenmişlik yaşayabilir. Bakım yükünü kardeşler arasında paylaşmak, gerektiğinde gündüz bakım hizmetlerinden yararlanmak ve bakım verenin kendi ruh sağlığına özen göstermesi, hem kendisi hem de yaşlı yakını için önemlidir.

Mevsim ve Sağlık Değişikliklerinde Dikkat

Kış aylarında evden daha az çıkmak, bir ameliyat ya da hastane yatışı sonrası iyileşme dönemi ve yeni başlanan ilaçlar, yaşlılarda ruh hâlini etkileyebilir. Bu dönemlerde yakınların ziyaretlerini sıklaştırması ve yaşlı bireyin uyku, iştah ve konuşma isteğindeki değişiklikleri takip etmesi, depresyonun erken fark edilmesini sağlar.

Sık Sorulan Sorular

Bahçelievler’deki uzmanları görmek için Bahçelievler psikologları listesine göz atabilirsiniz.