Balibey Psikolog: Balibey’de Terapi Almak

Kısa cevap: Şile Balibey’de en küçük hatada kendini acımasızca eleştiren, içindeki sesin sürekli “Yine beceremedin”, “Sen bir işe yaramazsın” dediği ve bu yüzden utanç, keyifsizlik ve kaygı yaşayan kişiler için terapi, bu iç sesi fark etmeye ve kendine daha nazik bir tutum geliştirmeye yardımcı olur. Şefkat odaklı terapi, özellikle yoğun öz eleştiri ve utanç yaşayan kişiler için geliştirilmiş etkili bir yaklaşımdır. Kendine şefkat göstermek tembellik ya da bencillik değildir; araştırmalar, aksine motivasyonu ve dayanıklılığı artırdığını gösteriyor.

Balibey, sahile yakın konumu, konutları ve sakin sokaklarıyla Şile’nin merkezine yakın mahallelerinden biri. Burada yaşayan bazı kişiler, dışarıdan bakıldığında başarılı, çalışkan ve düzenli insanlar. Ama içlerinde hiç susmayan bir eleştirmen var. Bir toplantıda küçük bir hata yaptıklarında günlerce bunu düşünüyor, aynaya bakınca kusurlarını sayıyor, bir arkadaşlarına söyledikleri bir sözü gece boyu zihinlerinde tekrar tekrar oynatıyorlar. Başkalarına karşı anlayışlı ve sabırlılar; ama kendilerine asla. Bu yazıda Balibey’de yoğun öz eleştiri için terapi almayı anlatıyoruz.

Öz Eleştiri Ne Zaman Zarar Verir?

Kendi davranışlarımızı değerlendirmek ve hatalarımızdan ders çıkarmak sağlıklı bir beceridir. Ancak öz eleştiri, davranıştan kişiliğe kaydığında, aşağılayıcı ve sert bir tona büründüğünde ve sürekli hale geldiğinde zarar vermeye başlar. “Bu raporda bir hata yaptım” ile “Ben tam bir aptalım” arasında büyük bir fark vardır.

Yoğun Öz Eleştirinin İşaretleri

• Hatalardan sonra uzun süre kendini suçlamak ve utanç duymak
• Başarıları küçümsemek, eksikleri büyütmek
• Kendine başkalarına asla söylemeyeceğiniz sözler söylemek
• Övgüleri kabul edememek
• Hata yapmaktan korktuğu için yeni şeyler denememek
• Sürekli kendini başkalarıyla kıyaslamak
• Dinlenmeyi ve keyif almayı hak etmediğini düşünmek

İç Eleştirmen Nereden Gelir?

Sert iç ses, çoğu zaman çocuklukta duyulan eleştirel, küçümseyici ya da yüksek beklentili seslerin içselleştirilmesiyle oluşur. Bazen de kişi, kendini eleştirerek başkalarından gelebilecek eleştiriye ya da reddedilmeye karşı önceden korunmaya çalışır. “Kendime sert olmazsam tembelleşirim” inancı da bu sesin sürmesine katkıda bulunur.

Öz Eleştirinin Bedeli

Yoğun öz eleştiri, depresyon, kaygı, mükemmeliyetçilik, erteleme ve tükenmişlikle yakından ilişkilidir. Paradoksal olarak, kendine sert davranmak motivasyonu artırmaz; aksine hata yapma korkusunu artırarak kişiyi felç edebilir ve denemekten alıkoyabilir.

Şefkat Odaklı Terapi

Şefkat odaklı terapi, özellikle yoğun utanç ve öz eleştiri yaşayan kişiler için geliştirilmiştir. Bu yaklaşımda:

1. İç eleştirmenin ne zaman ve nasıl ortaya çıktığı fark edilir.
2. Bu sesin aslında neyi korumaya çalıştığı anlaşılır.
3. Tehdit, dürtü ve sakinleşme sistemleri arasında denge kurulması hedeflenir.
4. Kendine şefkatli bir iç ses geliştirmek için imgeleme ve yazma çalışmaları yapılır.
5. Hatalara, sorumluluk alarak ama kendini aşağılamadan yaklaşmak çalışılır.

Diğer Yaklaşımlar

Bilişsel davranışçı terapi, katı kuralları ve “-meli, -malı” düşüncelerini esnetmeye yardımcı olur. Şema terapi ise öz eleştirinin köklerini çocukluk deneyimleriyle ilişkilendirerek ele alır.

Kendinize Nazik Olmak İçin Küçük Adımlar

• Kendinizi eleştirdiğinizi fark ettiğinizde durun ve sorun: “Bunu sevdiğim bir arkadaşıma söyler miydim?”
• Zorlandığınız anlarda kendinize şunu söyleyin: “Bu şu an zor ve zorlanmam anlaşılır.”
• Hata yapmanın insan olmanın bir parçası olduğunu hatırlayın.
• Her gün iyi yaptığınız üç küçük şeyi not edin.
• Kendinize bir şefkat mektubu yazın; sevdiğiniz bir dostun ağzından.
• Dinlenmeyi bir ödül değil, bir ihtiyaç olarak görün.

Balibey’de Seçenekler

Balibey’den Şile merkezdeki uzmanlara ya da Çekmeköy ve Ümraniye‘deki seçeneklere ulaşılabilir. Şefkat odaklı terapi alanında eğitim almış uzmanlara online seanslarla da erişebilirsiniz.

Acil Durumlar

Öz eleştiri umutsuzluğa dönüştüyse ve kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112’yi arayın.

Ebeveynler İçin

Çocuklarımıza nasıl konuştuğumuz, zamanla onların iç sesi olur. Hatalarını eleştirirken davranışa odaklanmak, çabalarını takdir etmek ve kendi hatalarımıza da nazik yaklaşarak örnek olmak, çocuklarda sağlıklı bir öz değer gelişimini destekler.

Sık Sorulan Sorular

Şile’deki uzmanları görmek için Şile psikologları listesine göz atabilirsiniz.