Silivri Oyun Terapisi: Çocuklar İçin Destek
Silivri oyun terapisi rehberi: grup oyun terapisi nedir, küçük gruplarda sosyal beceriler, paylaşma ve sıra bekleme, hangi çocuklara uygun olduğu.
Devamını oku
Kısa cevap: Bu yazı, Türkiye’de sık adı geçen altı psikolojik testi tanıtır. Bender Gestalt görsel-motor algıyı, d2 seçici dikkati ve yoğunlaşmayı, Metropolitan ile diğer okul olgunluğu testleri çocuğun ilkokula hazır olup olmadığını, Rorschach algı ve kişilik işleyişini, Stanford-Binet ise iki yaşından itibaren zekâyı ölçer. Hiçbiri tek başına tanı koymaz; hepsi eğitimini almış uzmanlar tarafından, görüşme ve gözlemle birlikte yorumlanır. İnternetteki sürümleri geçerli değildir.
| Test | Ne ölçer | Yaş | Süre | Uygulama |
|---|---|---|---|---|
| Bender Gestalt | Görsel-motor algı ve eşgüdüm | Çocuk (yaklaşık 5 yaştan itibaren) ve yetişkin | 10-20 dk | Bireysel |
| d2 dikkat testi | Seçici dikkat, yoğunlaşma, işlem hızı | Yaklaşık 9 yaştan yetişkinliğe | 8-10 dk | Bireysel ya da grup |
| Metropolitan okul olgunluğu | Okula hazır oluş | Okul öncesi (5-6 yaş) | 25-30 dk | Bireysel ya da küçük grup |
| Diğer okul olgunluk değerlendirmeleri | Okula hazır oluş | Okul öncesi | Değişir | Bireysel |
| Rorschach | Algı, düşünce, duygu ve kişilik işleyişi | Çocuk, ergen, yetişkin | 45-90 dk | Bireysel |
| Stanford-Binet | Genel zekâ | 2 yaştan yetişkinliğe | 45-90 dk | Bireysel |
Bender Gestalt Görsel Motor Algı Testi, kişinin dokuz geometrik şekli bakarak kâğıda kopyalamasına dayanan bir testtir. 1938’de çocuk nöropsikiyatristi Lauretta Bender tarafından geliştirilmiştir.
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Malzeme | Üzerinde noktalar, çizgiler, eğriler ve açılardan oluşan şekillerin bulunduğu dokuz kart; boş kâğıt, kalem |
| Yönerge | “Bu şekilleri, gördüğün gibi çiz.” Süre sınırı yoktur; silgi kullanılabilir |
| Puanlama | Çocuklarda en yaygın sistem, gelişimsel hataları sayar: şeklin bozulması, döndürülmesi, parçaların birleştirilememesi, yineleme |
| Ne ölçer | Görsel algı ile el hareketinin eşgüdümü; görsel-motor olgunluk |
| Kullanıldığı yerler |
|---|
| Okul olgunluğu değerlendirmesinin bir parçası |
| Öğrenme güçlüğü kuşkusunda yardımcı araç |
| Gelişimsel gecikmenin taranması |
| Yetişkinlerde nörolojik etkilenmenin taranması |
| Zekâ testleriyle birlikte, bir test bataryasının parçası olarak |
Çocuğun şekilleri kopyalama becerisi yaşla birlikte gelişir; beş yaşındaki çocuğun yaptığı “hata”, on yaşındaki çocukta beklenmez. Bu nedenle puan, yaş normlarına göre yorumlanır.
Sınırları: test kısa bir tarama aracıdır. Kötü bir çizim; dikkat sorunu, ince motor güçlük, görme sorunu, isteksizlik ya da kaygıdan da kaynaklanabilir. Tek başına “beyin hasarı” ya da “öğrenme güçlüğü” tanısı koydurmaz. Çizimlerden duygusal durum hakkında yorum yapmanın bilimsel desteği sınırlıdır.
d2 Dikkat Testi, Almanya’da Rolf Brickenkamp tarafından 1962’de geliştirilmiş, kısa süreli seçici dikkati ve yoğunlaşmayı ölçen bir kâğıt-kalem testidir.
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Görev | Satırlar halinde dizilmiş “d” ve “p” harfleri arasından, çevresinde toplam iki çizgi bulunan “d” harflerini bulup işaretlemek |
| Yapı | 14 satır; her satır için 20 saniye; uygulayıcı “Geç!” dediğinde bir sonraki satıra geçilir |
| Süre | Yönerge ile birlikte yaklaşık 8-10 dakika |
| Yaş | Yaklaşık 9 yaştan itibaren |
| Puan | Anlamı |
|---|---|
| Toplam işlenen madde | Hız |
| Atlama hataları | Hedefi kaçırma: dikkatsizlik |
| Yanlış işaretleme hataları | Hedef olmayanı işaretleme: dürtüsellik, özensizlik |
| Hata yüzdesi | Doğruluk, özen |
| Toplam madde eksi hata | Genel performans |
| Yoğunlaşma performansı | Doğru işaretlenenler eksi yanlış işaretlenenler |
| Satırlar arası dalgalanma | Performansın tutarlılığı |
| Profil | Olası yorum |
|---|---|
| Hızlı ve doğru | İyi yoğunlaşma |
| Hızlı, ama çok hatalı | Dürtüsel çalışma biçimi |
| Yavaş, ama doğru | Temkinli, özenli; ya da yavaş işlem hızı |
| Yavaş ve hatalı | Dikkat güçlüğü; ya da yönergeyi anlamama, isteksizlik |
Kullanıldığı yerler: dikkat değerlendirmelerinin bir parçası; sürücü ve personel seçimi; spor psikolojisi; araştırmalar.
Önemli: d2, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı koymaz. On dakikalık, yapılandırılmış ve bire bir bir görevde iyi performans gösteren birçok çocukta DEHB vardır; kaygılı ya da uykusuz bir çocuk da kötü puan alabilir. Tanı, çocuk ve ergen psikiyatristinin klinik değerlendirmesiyle, aile ve okul bilgisine dayanarak konur.
Okul olgunluğu, çocuğun ilkokulun beklentilerini karşılamaya bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal olarak hazır olmasıdır. Yalnızca takvim yaşı ya da zekâ değildir; çok zeki bir çocuk da duygusal olarak hazır olmayabilir.
| Alan | Hazır oluşun göstergeleri |
|---|---|
| Bedensel ve motor | Kalemi tutabilme; makas kullanma; düğme, fermuar; tuvalet ve yemek becerileri; bir ders süresince oturabilme |
| Zihinsel | Dikkati 15-20 dakika sürdürebilme; yönerge izleme; benzerlik ve farkları ayırt etme; sayı ve miktar kavramları; sesleri ayırt etme |
| Dil | Kendini cümlelerle ifade etme; dinlediğini anlama; öykü anlatma |
| Duygusal | Anne babadan ayrılabilme; engellenmeye dayanma; sıra bekleme; duygularını söze dökme |
| Sosyal | Akranlarla oynama; paylaşma; kurallara uyma; yetişkinden yardım isteme |
| Öz bakım | Eşyalarına sahip çıkma; kendi başına giyinme |
| Değerlendirmede kullanılan araçlar |
|---|
| Metropolitan Okul Olgunluğu Testi |
| Görsel-motor testler (Bender Gestalt, Frostig) |
| Gelişim envanterleri ve tarama testleri |
| Gerekirse zekâ testleri |
| Çizim (bir insan çiz) |
| Okul öncesi öğretmeninin gözlemleri |
| Anne baba görüşmesi |
| Ne zaman değerlendirme istenir |
|---|
| Okula başlama yaşı sınırında doğan çocuklar: erken mi başlasın, bir yıl beklesin mi? |
| Okul öncesi öğretmeninin kaygıları |
| Dikkat, dil ya da motor alanda gecikme kuşkusu |
| Ayrılmakta yoğun güçlük |
Okula bir yıl geç başlamak bir başarısızlık değildir; hazır olmayan çocuğu erken başlatmak ise okula karşı uzun süreli olumsuz tutum yaratabilir. Öte yandan hazır olan çocuğu bekletmek de sıkılmaya yol açar. Karar, tek bir test puanına değil, bütün alanlara bakılarak verilir. Okula başlama yaşı ve erteleme koşulları mevzuatla belirlenir ve zaman içinde değişebilir; güncel kuralları okul yönetiminden ya da rehberlik ve araştırma merkezinden öğrenin.
Değerlendirme rehberlik ve araştırma merkezlerinde, okul rehberlik servislerinde ve çocuklarla çalışan psikologlar tarafından yapılır. Çocuklarla çalışan uzmanlar çocuk ve ergen sayfasında yer alıyor.
Metropolitan Okul Olgunluğu Testi (Metropolitan Readiness Test), 1930’larda ABD’de geliştirilmiş, Türkiye’ye uyarlanmış ve okula hazır oluşu değerlendirmede en yaygın kullanılan araçlardan biri olmuştur.
| Alt test | Çocuktan istenen | Ölçtüğü |
|---|---|---|
| Sözcük anlama | Söylenen sözcüğe uygun resmi işaretlemek | Sözcük dağarcığı |
| Cümleler | Söylenen cümleye uygun resmi bulmak | Dinlediğini anlama |
| Genel bilgi | Tanımlanan nesneyi bulmak | Gündelik bilgi |
| Eşleştirme | Verilen şeklin aynısını bulmak | Görsel ayırt etme |
| Sayılar | Sayma, miktar, sıralama | Sayı kavramları |
| Kopya etme | Şekilleri kopyalamak | Görsel-motor eşgüdüm |
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Toplam | Yaklaşık 100 madde |
| Süre | 25-30 dakika |
| Uygulama | Bireysel ya da küçük grup; kâğıt-kalem |
| Sonuç | Toplam puan, hazır oluş düzeylerine göre sınıflandırılır: çok iyiden yetersize |
Güçlü yanı: kısa, uygulaması kolay, okulun akademik beklentileriyle doğrudan ilgili.
Sınırı: yalnızca akademik-bilişsel hazır oluşu ölçer. Duygusal ve sosyal olgunluğu (ayrılabilme, sıra bekleme, engellenmeye dayanma) ölçmez; oysa okulun ilk yılındaki güçlüklerin çoğu bu alanlardan kaynaklanır. Bu yüzden görüşme, gözlem ve öğretmen görüşüyle tamamlanmalıdır.
Çocuğu teste “çalıştırmak” sonucu geçersiz kılar ve kararı yanıltır.
Rorschach Mürekkep Lekesi Testi, kişinin simetrik mürekkep lekelerinde ne gördüğüne dayanan bir kişilik değerlendirme aracıdır. İsviçreli psikiyatrist Hermann Rorschach tarafından 1921’de yayımlanmıştır.
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Malzeme | On kart: beşi siyah-gri, ikisi siyah-kırmızı, üçü çok renkli |
| Birinci aşama | Her kart için: “Bu ne olabilir?” Yanıtlar sözcüğü sözcüğüne yazılır |
| İkinci aşama (soruşturma) | Kartlar yeniden gösterilir: “Neresinde gördünüz? Öyle görünmesini sağlayan neydi?” |
| Süre | 45-90 dakika |
Yaygın sanının aksine, önemli olan yalnızca “ne görüldüğü” değildir. Kodlamada asıl ağırlık, nasıl görüldüğündedir:
| Kodlanan | Soru |
|---|---|
| Yer | Lekenin tümü mü, büyük bir bölümü mü, küçük bir ayrıntı mı kullanıldı? |
| Belirleyiciler | Yanıtı ne belirledi: biçim, renk, gölgeleme, hareket? |
| Biçim niteliği | Görülen şey, lekenin biçimine ne kadar uyuyor? |
| İçerik | İnsan, hayvan, nesne, doğa |
| Yaygınlık | Çoğu insanın verdiği bir yanıt mı, özgün mü? |
| Düzenleme | Parçalar arasında ilişki kuruldu mu? |
| Özel puanlar | Düşüncede kayma, alışılmadık sözel ifadeler |
Bu kodlardan, kişinin algısının gerçeğe uygunluğu, düşünce düzeni, duygularını nasıl işlediği, stresle baş etme kaynakları ve ilişkilere bakışı hakkında varsayımlar üretilir.
| Tartışma | Açıklama |
|---|---|
| Eleştiriler | Geçmişte farklı puanlama sistemleri kullanılmış; bazı göstergelerin geçerliği desteklenmemiş; sağlıklı kişileri olduğundan sorunlu gösterme eğilimi eleştirilmiştir |
| Destekleyen bulgular | Kapsamlı bir derleme çalışması, özellikle düşünce bozukluğu ve algısal doğruluk ile ilgili göstergelerin geçerliğinin iyi olduğunu; birçok başka göstergenin ise zayıf kaldığını göstermiştir |
| Güncel durum | Araştırmalara dayanan, standartlaştırılmış kodlama ve normlar kullanan güncel sistemler geliştirilmiştir |
Sonuç: Rorschach, eğitimli bir uzmanın elinde, özellikle düşünce ve algı süreçlerinin değerlendirilmesinde yararlı bilgi verebilir; tek başına tanı koymaz ve her soruya yanıt vermez. Uygulaması ve yorumu uzun bir eğitim gerektirir.
Kartların internette dolaşan görüntülerine bakıp “yanıtları” öğrenmek, testin değerini azaltır ve sizin için yapılacak değerlendirmeyi zayıflatır.
Stanford-Binet, çağdaş zekâ testlerinin atasıdır. 1905’te Fransa’da Alfred Binet ve Théodore Simon, okulda ek desteğe gereksinimi olan çocukları belirlemek için ilk ölçeği geliştirdi; 1916’da Stanford Üniversitesi’nden Lewis Terman bunu ABD için uyarlayıp genişletti. “Zekâ bölümü” (IQ) kavramı bu testle yaygınlaştı.
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Yaş | 2 yaştan yetişkinliğe: küçük çocuklarda kullanılabilmesi önemli bir üstünlüğüdür |
| Uygulama | Bireysel; çocuğun düzeyine göre uyarlanır: yaşına uygun maddelerle başlanır, başarılı oldukça zorlaşır |
| Süre | 45-90 dakika |
| Güncel sürüm (beşinci) | Beş etmen: akıcı akıl yürütme, bilgi, sayısal akıl yürütme, görsel-uzamsal işlemleme, çalışma belleği; her biri sözel ve sözel olmayan görevlerle ölçülür |
| Puan | Ortalama 100, standart sapma 15 |
Eski sürümlerde zekâ bölümü, zekâ yaşının takvim yaşına bölünüp yüzle çarpılmasıyla hesaplanırdı; bugün bütün çağdaş testlerde puan, çocuğun kendi yaş grubuyla karşılaştırılmasına dayanır.
| Stanford-Binet | Wechsler ölçekleri (WISC) | |
|---|---|---|
| Yaş aralığı | 2 yaş ve üzeri; tek test | Yaş dönemlerine göre ayrı testler; çocuk ölçeği 6-16 yaş |
| Uç puanlar | Çok düşük ve çok yüksek düzeyleri ayırt etmede güçlü | Orta aralıkta ayrıntılı profil |
| Kullanım | Okul öncesi çocuklar; üstün yetenek ve zihinsel yetersizlik değerlendirmeleri | Okul çağı çocuklarında en yaygın |
Türkiye’de testin eski bir biçimi uzun yıllar kullanılmış; güncel sürümlerinin uyarlama ve norm durumu kuruma göre değişir. Test yaptırırken hangi sürümün ve hangi normların kullanıldığını sormak yerindedir: eski normlar, puanı olduğundan yüksek gösterebilir.
| İlke | Açıklama |
|---|---|
| Test, bir sorunun yanıtına yardım eder | “Neden test yapılıyor?” sorusunun yanıtı belli olmalı |
| Tek test, tek karar verdirmez | İyi değerlendirme: görüşme, gözlem, öykü ve birden çok araç |
| Puan bir aralıktır | Her ölçümün hata payı vardır |
| O günü yansıtır | Yorgunluk, hastalık, kaygı, isteksizlik sonucu etkiler |
| Norm önemlidir | Test, Türkiye’de uyarlanmış ve güncel normlara sahip olmalı |
| Uygulayıcı önemlidir | Testin eğitimini almış psikolog; standart koşullar |
| Tanı testle konmaz | Tanıyı hekim koyar; test destekleyicidir |
| Rapor, öneri içermelidir | “Ne çıktı?” kadar “Şimdi ne yapacağız?” |
| Etiket değildir | Çocuğa puan söylenmez; güçlü ve desteklenecek yanları anlatılır |
| Gizlidir | Sonuçlar, veli ya da kişinin izni olmadan paylaşılmaz |
| Uygulayıcıya sorulabilecekler |
|---|
| “Hangi testi, neden uygulayacaksınız?” |
| “Bu testin eğitimini aldınız mı?” |
| “Testin Türkiye normları var mı; ne zaman yapılmış?” |
| “Sonuçları nasıl ve ne zaman paylaşacaksınız? Yazılı rapor verilecek mi?” |
| “Sonuca göre ne tür önerilerde bulunacaksınız?” |
Bu testler çevrim içi uygulanmaz. Sonuçların konuşulduğu geri bildirim görüşmeleri ise görüntülü yapılabilir.
Hermann Rorschach’ın çocukluk lakabı “Klecks” idi: Almanca “mürekkep lekesi.” Okul arkadaşları bu adı, onun o dönemde çocuklar arasında yaygın olan bir oyuna düşkünlüğü yüzünden takmıştı: kâğıda mürekkep damlatıp ikiye katlamak ve çıkan lekede ne görüldüğünü söylemek. Babası bir resim öğretmeniydi; Rorschach, ressam olmakla hekim olmak arasında kararsız kaldıktan sonra tıbbı seçti.
Psikiyatrist olarak çalışırken, farklı hastaların aynı lekelerde farklı şeyler gördüğünü fark etti. Yüzlerce leke hazırladı; yüzlerce hasta ve sağlıklı gönüllüyle denedi; içlerinden on tanesini seçti. Onu ilgilendiren, insanların ne gördüğünden çok nasıl gördüğüydü: bütüne mi bakıyorlardı, ayrıntıya mı; rengi mi kullanıyorlardı, biçimi mi; hareket görüyorlar mıydı?
Kitabını yayımlatmakta zorlandı; birkaç yayınevi geri çevirdi. Sonunda basan yayınevi, maliyet nedeniyle kartların sayısını ona indirdi ve baskı sırasında lekelerde, özgün çizimlerde olmayan gölgelenmeler oluştu. Rorschach bu baskı hatasını beğendi: gölgeler, yoruma yeni bir boyut katıyordu. Bugün kullanılan kartlar, o baskının kusurlarını taşır.
Kitap 1921’de yayımlandı ve neredeyse hiç satmadı. Rorschach ertesi yıl, otuz yedi yaşında, apandisit iltihabına bağlı bir karın zarı iltihabından öldü. Testinin dünyanın en tanınmış psikolojik aracı olacağını, lekelerin filmlere, çizgi romanlara, gündelik dile gireceğini göremedi.
Yüz yıl sonra, aynı on kart hâlâ kullanılıyor. Ve test hakkındaki en yaygın yanlış sanı da hâlâ sürüyor: “Kelebek dersen normal, yarasa dersen sorunlu” diye bir kural yok.
Görsel-motor algıyı ve eşgüdümü; çocuğun gördüğü şekli kâğıda aktarma becerisini.
Hayır. Dikkatin bir yönünü ölçen kısa bir testtir; DEHB tanısını çocuk ve ergen psikiyatristi klinik değerlendirmeyle koyar.
Genel olarak hayır; kararsız kalınan durumlarda yol göstericidir. Okula başlama yaşı ve ertelemeye ilişkin güncel kuralları okuldan ya da rehberlik ve araştırma merkezinden öğrenin.
Bazı göstergeleri (özellikle düşünce ve algıyla ilgili olanlar) araştırmalarla desteklenmiştir; bazıları zayıftır. Eğitimli bir uzman tarafından, başka bilgilerle birlikte kullanılmalıdır.
İkisi de bireysel zekâ testidir. Stanford-Binet iki yaşından itibaren uygulanabilir ve uç düzeyleri ayırt etmede güçlüdür; WISC okul çağında en yaygın kullanılan testtir.
Evet; testler yüz yüze uygulanır, geri bildirim ve sonraki destek görüşmeleri görüntülü yapılabilir. Ayrıntılar online terapi sayfasında.
İlçenize göre uzmanları görmek için İstanbul psikolog sayfasını inceleyebilirsiniz.

Silivri oyun terapisi rehberi: grup oyun terapisi nedir, küçük gruplarda sosyal beceriler, paylaşma ve sıra bekleme, hangi çocuklara uygun olduğu.
Devamını oku
Sultangazi Gazi Mahallesi'nde yetişkin bir kardeşi kaybedenler için terapi almak: görünmeyen yas, ebeveynlere destek olurken kendi acısını ertelemek.
Devamını oku
Esenyurt'ta çocuk psikoloğu, ergen psikoloğu ve pedagog: ücretsiz ve özel seçenekler, kim ne yapar, okul başarısızlığının nedenleri, ergenlerde riskli davranışlar ve dört adımlı ödev düzeni.
Devamını okuDanışanlar için
Türkiye'nin ve dünyanın her yerinden güvenli görüntülü görüşmeyle destek alın. Online görüşme yapan psikologları inceleyin.
Psikologlar için
İlçenizde sizi arayan danışanlara görünür olun. Paketleri inceleyin, kayıt formunu doldurun.