Beykoz Klinik Psikolog: Kimdir, Ne Zaman Başvurulur?

Kısa cevap: Beykoz’da klinik psikolog; ileri yaşta artan unutkanlık, dikkat ve düşünme becerilerinde değişiklik ya da yaşlılıkta depresyon gibi durumlarda başvurulabilecek uzmanlardan biridir. Klinik psikologlar bilişsel tarama testleri ve ayrıntılı nöropsikolojik değerlendirme yaparak nöroloji ve psikiyatri uzmanlarına yol gösterir. Unutkanlığın her zaman demans anlamına gelmediğini, depresyon gibi tedavi edilebilir nedenlerin de olabileceğini bilmek önemlidir.

Beykoz, Boğaz’ın sakin köylerinden ormanlık alanlara uzanan yapısıyla İstanbul‘un en huzurlu ilçelerinden biri. İlçede uzun yıllardır yaşayan, yaşı ilerlemiş pek çok sakin var. Bu nedenle Beykoz’daki ailelerin sık sorduğu sorulardan biri şu: “Annem son zamanlarda çok unutuyor, bu yaşlılık mı yoksa başka bir şey mi?” Bu yazıda Beykoz’da yaşayanlar için klinik psikologun kim olduğunu, ileri yaşta bilişsel değerlendirmenin nasıl yapıldığını ve yaşlılıkta ruh sağlığını anlatıyoruz.

Klinik Psikolog Kimdir?

Klinik psikolog, psikoloji lisansının ardından klinik psikoloji yüksek lisansı ya da doktorası yapmış, değerlendirme ve psikoterapi konusunda uzmanlaşmış bir ruh sağlığı profesyonelidir. Bazı klinik psikologlar nöropsikoloji alanında ek eğitim alarak bellek, dikkat, dil ve yürütücü işlevler gibi bilişsel becerilerin ayrıntılı değerlendirmesinde uzmanlaşır. Bu uzmanlar genellikle nöroloji ve psikiyatri bölümleriyle birlikte çalışır.

Normal Yaşlanma mı, Bilişsel Bozulma mı?

Yaş ilerledikçe isimleri hatırlamakta biraz zorlanmak, bir şeyi öğrenmenin daha uzun sürmesi ya da anahtarı nereye koyduğunu arada bir unutmak olağandır. Değerlendirme gerektiren işaretler ise şunlardır:

• Aynı soruyu kısa aralıklarla tekrar tekrar sormak
• Yakın zamanda yaşanan önemli olayları tamamen unutmak
• Tanıdık yerlerde yolunu kaybetmek
• Faturaları ödemek, ilaçları düzenlemek gibi alışık olduğu işlerde zorlanmak
• Konuşurken kelime bulmakta belirgin güçlük
• Kişilikte ya da davranışta açıklanamayan değişiklikler
• Muhakeme ve karar vermede bozulma

Bilişsel Tarama ve Nöropsikolojik Değerlendirme

İlk adım genellikle kısa bir bilişsel tarama testidir. Bu testler yaklaşık 10-15 dakika sürer ve bellek, dikkat, yönelim ve dil gibi temel alanlar hakkında genel bir fikir verir. Tarama sonucunda şüphe varsa, daha kapsamlı bir nöropsikolojik değerlendirme yapılabilir. Bu değerlendirme birkaç saat sürebilir ve farklı bilişsel alanları ayrıntılı olarak inceler.

Nöropsikolojik değerlendirmenin faydaları:

• Bilişsel değişikliğin hangi alanlarda olduğunu belirlemek
• Normal yaşlanma, hafif bilişsel bozulma ve demans arasında ayrım yapılmasına katkı sağlamak
• Farklı demans türleri arasında ayırıcı tanıya yardımcı olmak
• Zaman içindeki değişimi izlemek için bir başlangıç noktası oluşturmak
• Aileye günlük hayatta nasıl destek olunacağı konusunda öneriler sunmak

Tanı, nöroloji ya da psikiyatri uzmanının muayenesi, kan tahlilleri ve beyin görüntülemesiyle birlikte konur.

Unutkanlığın Tedavi Edilebilir Nedenleri

Her unutkanlık demans değildir. Bazı tedavi edilebilir durumlar da bilişsel belirtilere yol açabilir:

• Depresyon: Yaşlılarda depresyon dikkat ve bellek sorunlarıyla kendini gösterebilir.
• Vitamin eksiklikleri: Özellikle B12 eksikliği.
• Tiroid sorunları
• İlaç yan etkileri: Birden fazla ilaç kullanan yaşlılarda sık görülür.
• Uyku bozuklukları ve işitme kaybı

Bu nedenle unutkanlık fark edildiğinde, “yaşlılıktandır” deyip geçmek yerine bir değerlendirme yaptırmak önemlidir.

Yaşlılıkta Depresyon

Eşini kaybetmek, emeklilik, sağlık sorunları, çocukların uzakta olması ve sosyal çevrenin daralması, ileri yaşta depresyon riskini artırır. Yaşlılarda depresyon her zaman üzüntü olarak görülmez; yorgunluk, iştahsızlık, bedensel ağrılar, ilgisizlik ve unutkanlık olarak da ortaya çıkabilir. Klinik psikologla yapılan psikoterapi, ileri yaşta da etkilidir. Gerekirse psikiyatrist ilaç tedavisi önerebilir.

Ailelere Öneriler

Yakınınızda değişiklik fark ettiyseniz, gözlemlerinizi tarihleriyle not alın. Değerlendirmeye giderken bu notları ve yakınınızın kullandığı tüm ilaçların listesini yanınızda götürün. Yakınınızı küçümsemeden, onun onurunu koruyarak sürece dahil edin.

Beykoz’da Seçenekler

Aile hekimi: İlk adım olarak kan tahlilleri ve yönlendirme için.

Devlet ve üniversite hastaneleri: Nöroloji, psikiyatri ve nöropsikoloji birimleri; Üsküdar ve Ümraniye‘deki hastaneler de yakın seçenekler arasında.

Özel klinik psikologlar: Kavacık, Anadolu Hisarı ve Beykoz merkez çevresinde uzmanlar bulunuyor.

Online seanslar: Hareket kısıtlılığı olan yaşlılar için terapi seanslarında pratik bir seçenek; bilişsel testler ise genellikle yüz yüze yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Beykoz’daki uzmanları görmek için Beykoz psikolog listesini inceleyebilirsiniz.