Emek Psikolog: Emek’te Terapi Rehberi

Kısa cevap: Sancaktepe Emek Mahallesi’nde duygularını çok yoğun yaşayan, öfke, üzüntü ya da kaygının birden yükselip kontrolden çıktığını hisseden ve bu nedenle ilişkilerinde ve hayatında zorlanan kişiler için terapi, duygu düzenleme becerileri kazanmaya yardımcı olur. Diyalektik davranış terapisi, bu alanda etkinliği araştırmalarla gösterilmiş yaklaşımlardan biridir. Bu beceriler öğrenilebilir ve hayatı belirgin şekilde kolaylaştırır.

Emek Mahallesi, konut blokları, parkları ve okullarıyla Sancaktepe’nin yerleşik mahallelerinden biri. Burada yaşayan bazı kişiler, duygularının bir fırtına gibi geldiğini ve onlara hâkim olduğunu anlatıyor: Küçük bir eleştiriyle derin bir üzüntüye kapılmak, bir anda öfkeden titremek, sonra pişmanlık duymak, ilişkilerde sürekli inişler çıkışlar yaşamak ve yoğun duyguları yatıştırmak için zarar verici davranışlara yönelmek. “Neden herkes gibi sakin olamıyorum?” sorusu sürekli zihinlerinde. Bu yazıda Emek’te yoğun duygularla baş etmek için terapi rehberi sunuyoruz.

Duygu Düzenleme Nedir?

Duygu düzenleme, duygularımızı fark etme, anlama, kabul etme ve onlara uygun şekilde yanıt verme becerisidir. Herkes zaman zaman duygularını yönetmekte zorlanır. Bazı kişilerde ise duygular daha hızlı yükselir, daha yoğun yaşanır ve daha yavaş sakinleşir. Bu durum, kişinin hayatında ciddi zorluklara yol açabilir.

Duygu Düzenleme Güçlüğünün İşaretleri

• Duyguların çok hızlı ve yoğun yükselmesi
• Sakinleşmenin uzun sürmesi
• Ani öfke patlamaları ve ardından pişmanlık
• Duygu durumunun gün içinde sık değişmesi
• Reddedilmeye karşı aşırı hassasiyet
• Dürtüsel davranışlar: ani harcamalar, tartışmalar, ilişkileri aniden bitirmek
• Yoğun duyguları yatıştırmak için zarar verici davranışlara yönelmek
• İlişkilerde sürekli inişler çıkışlar
• Boşluk hissi

Neden Olur?

Duygu düzenleme güçlükleri, biyolojik olarak duygulara daha duyarlı bir mizaç ile duyguların görülmediği, küçümsendiği ya da cezalandırıldığı bir çevrede büyümenin birleşiminden kaynaklanabilir. Bu durumda kişi, duygularını tanımayı ve yönetmeyi öğrenme fırsatı bulamamış olabilir. Travmatik deneyimler de etkili olabilir.

Diyalektik Davranış Terapisi

Diyalektik davranış terapisi, yoğun duygular ve dürtüsel davranışlarla mücadele eden kişiler için geliştirilmiş bir yaklaşımdır. Kabul ve değişim arasında denge kurar: Kişiyi olduğu gibi kabul ederken, değişim için beceriler öğretir. Genellikle bireysel terapi ve beceri eğitimi gruplarını birlikte içerir.

Öğrenilen Dört Temel Beceri

1. Bilinçli Farkındalık

Şimdiki ana odaklanmak, duyguları ve düşünceleri yargılamadan fark etmek. Bu beceri, diğer tüm becerilerin temelidir.

2. Sıkıntıya Dayanıklılık

Kriz anlarında durumu daha da kötüleştirmeden yoğun duygulara dayanabilmek. Dikkat dağıtma, kendini yatıştırma ve anı iyileştirme gibi teknikler öğrenilir.

3. Duygu Düzenleme

Duyguları tanımak, adlandırmak, duygulara karşı kırılganlığı azaltmak ve istenmeyen duyguları değiştirmek için stratejiler geliştirmek.

4. Kişilerarası Etkililik

İhtiyaçlarını ifade etmek, hayır diyebilmek ve ilişkileri korurken kendine saygıyı sürdürmek.

Günlük Hayatta Küçük Adımlar

• Duygunuzu adlandırın: “Şu an çok kızgınım.”
• Yoğun bir duygu geldiğinde hemen tepki vermeden birkaç dakika bekleyin.
• Yavaş ve derin nefes alın.
• Duyguya karşı kırılganlığınızı artıran etkenlere dikkat edin: uykusuzluk, açlık, alkol.
• Kriz anları için önceden bir plan hazırlayın: kimi arayacaksınız, ne yapacaksınız.

Uzman Seçerken

Diyalektik davranış terapisi ya da duygu düzenleme alanında eğitim almış bir uzman tercih edin. Uzmana bu yaklaşımda nasıl bir eğitim aldığını ve beceri grupları sunup sunmadığını sorabilirsiniz.

Emek’te Seçenekler

Emek Mahallesi ve çevresinde, Sancaktepe merkez, Ümraniye ve Ataşehir‘de duygu düzenleme alanında çalışan uzmanlar bulunuyor.

Acil Durumlar

Yoğun duygularla baş etmek için kendinize zarar verme düşünceleriniz ya da davranışlarınız varsa beklemeden 112’yi arayın ve bir uzmandan destek alın.

Yakınlar İçin

Duygularını yoğun yaşayan birine “Abartıyorsun” ya da “Sakin ol” demek genellikle durumu kötüleştirir. Bunun yerine duygusunu anladığınızı söylemek, ardından sakinleştiğinde konuyu birlikte konuşmak daha yararlıdır. Kendi sınırlarınızı korumanız da önemlidir. Bazı diyalektik davranış terapisi programları, ailelere yönelik beceri eğitimleri de sunar; yakınlar bu eğitimlerden faydalanabilir.

Sık Sorulan Sorular

Sancaktepe’deki uzmanları görmek için Sancaktepe psikologları listesine göz atabilirsiniz.