Fatih Aile Terapisi: Aile İçi Sorunlarda Destek

Kısa cevap: Fatih’te aile terapisine başvuran ailelerin bilmesi gereken temel fikir şudur: Sistemik aile terapisi, sorunu tek bir aile üyesinde değil, aile üyeleri arasındaki ilişkilerde arar. Sorunlu görünen kişi, çoğu zaman ailenin genel sıkıntısını taşıyan kişidir. Terapist suçlu aramak yerine, ailedeki etkileşim döngülerini değiştirmeye odaklanır.

Fatih’te bir aile, ergen oğullarının okulu bıraktığı, sürekli kavga ettiği ve eve geç geldiği için bir uzmana başvuruyor. Beklentileri, uzmanın oğullarını “düzeltmesi.” Ancak aile terapisti, oğulla birlikte tüm aileyi görmek istiyor. Aile şaşırıyor: “Sorun onda, biz neden geliyoruz?” Bu yazıda Fatih’teki aileler için aile terapisinin temelindeki sistemik bakış açısını ve aile terapisi ekollerini anlatıyoruz.

Sistemik Bakış Açısı Nedir?

Sistemik aile terapisi, aileyi birbirine bağlı parçalardan oluşan bir sistem olarak görür. Tıpkı bir saatin dişlileri gibi, bir parçadaki değişiklik diğer parçaları da etkiler. Bu bakış açısının temel fikirleri:

• Bütün, parçaların toplamından fazladır: Aileyi anlamak için yalnızca bireylere değil, aralarındaki ilişkilere bakmak gerekir.
• Döngüsel nedensellik: A, B’ye neden olur ve B de A’ya. Kimin başlattığını bulmaya çalışmak yerine döngünün kendisine odaklanılır.
• Denge eğilimi: Aileler, değişime direnç gösterebilir ve alışık oldukları dengeyi korumaya çalışabilir.
• Belirti taşıyan üye: Ailede sorunlu görünen kişi, çoğu zaman ailenin genel sıkıntısını dışa vuran kişidir.

Belirti Taşıyan Aile Üyesi

Aile terapisinde “belirti taşıyan” ya da “tanımlanmış hasta” kavramı önemlidir. Örneğin ebeveynler arasında sessiz ama derin bir gerginlik varsa, çocuk davranış sorunları gösterebilir. Bu davranışlar ebeveynlerin dikkatini kendi sorunlarından çocuğa yönlendirir ve paradoksal olarak aileyi bir arada tutar. Çocuğun sorunu çözüldüğünde, ebeveynlerin gerginliği gün yüzüne çıkabilir. Bu nedenle aile terapisti, yalnızca belirti taşıyan üyeye değil, tüm aileye bakar.

Döngüsel Düşünme: Bir Örnek

Bir annenin ergen kızına sürekli nerede olduğunu sorduğunu düşünelim. Kız bunaldığı için daha az şey anlatır. Anne daha çok endişelenir ve daha çok sorar. Kız daha da kapanır. Kim haklı? Sistemik bakış açısında bu soru anlamsızdır; önemli olan döngüyü görmek ve her iki tarafın da döngüyü değiştirebilecek adımlar atabileceğini fark etmektir.

Aile Terapisi Ekolleri

Yapısal aile terapisi: Ailenin hiyerarşisine, alt sistemlerine ve sınırlarına odaklanır. Örneğin ebeveynlerin otoritesini güçlendirmeyi ya da aşırı iç içe geçmiş ilişkilerde sağlıklı sınırlar oluşturmayı hedefler.

Stratejik aile terapisi: Sorunu sürdüren etkileşim örüntülerini belirler ve bunları değiştirmek için özel görevler verir.

Kuşaklararası yaklaşımlar: Aile örüntülerinin kuşaklar boyunca nasıl aktarıldığını inceler. Aile ağacı çizimi gibi araçlar kullanılır.

Milan sistemik yaklaşımı: Dairesel sorularla aile üyelerinin birbirlerinin bakış açısını görmesini sağlar.

Çözüm odaklı ve narratif yaklaşımlar: Ailenin güçlü yönlerine ve sorunun istisnalarına odaklanır.

Pek çok aile terapisti, bu ekolleri bütünleştirerek kullanır.

Dairesel Sorular

Aile terapistleri, aile üyelerinin birbirlerinin bakış açısını görmesini sağlamak için dairesel sorular sorar. Örneğin: “Baban seninle konuşmadığında annen ne yapıyor?”, “Kız kardeşin ağladığında aileden kim en çok üzülüyor?” Bu sorular, aile içindeki ilişki ağını görünür kılar.

Seanslar Nasıl Geçer?

Aile terapisinde seanslara genellikle aile üyelerinin birkaçı ya da tamamı katılır. Terapist, aile üyelerinin birbirleriyle nasıl etkileşim kurduğunu doğrudan gözlemler. Bazen seans içinde aile üyelerinden birbirleriyle konuşmalarını, belirli bir sorunu birlikte çözmelerini ister. Seanslar arasında aileye küçük görevler verilebilir.

Fatih’te Seçenekler

Fatih’teki üniversite hastanelerinin psikiyatri bölümleri, bazı durumlarda aile görüşmeleri yapabiliyor. Fatih merkez, Şehremini, Aksaray ve Fındıkzade çevresinde sistemik aile terapisi yürüten özel uzmanlar da bulunuyor. Online seanslar, farklı yerlerde yaşayan aile üyelerini bir araya getirebilir.

Acil Durumlar

Aile içinde şiddet ya da bir aile üyesinin kendine zarar verme riski varsa 112’yi arayın. Aile içi şiddette 183 hattı aranabilir.

Sık Sorulan Sorular

Fatih’teki uzmanları görmek için Fatih psikologları listesine göz atabilirsiniz.