İlişki Sorunları: Sevgililik Döneminde En Sık Yaşananlar ve Çözüm Yolları

İlişki Sorunları: Sevgililik Döneminde En Sık Yaşananlar ve Çözüm Yolları

Kısa cevap: İlişki sorunlarının en sık görülenleri iletişim kopukluğu, güvensizlik ve kıskançlık, beklenti farkları, yakınlık-özgürlük dengesi ve yineleyen tartışmalardır. Sorunların çoğu “kim haklı” sorusundan değil, iki kişinin birbirini tetiklediği bir döngüden doğar. Döngü fark edildiğinde ve ihtiyaçlar açıkça söylendiğinde çoğu sorun hafifler. Yineleyen sorunlarda çift terapisi (60 ile 90 dakikalık seanslar, çoğunlukla 8 ile 20 seans) yardımcı olur; evli olmak gerekmez. Şiddet, tehdit ya da korku varsa çift terapisi uygun değildir.

İlişkilerde en sık yaşanan sorunlar

Sorun Nasıl görünür Altındaki soru
İletişim “Beni dinlemiyor”, “Her şey kavgaya dönüyor”, “Hiç konuşmuyor” “Beni duyuyor musun?”
Güvensizlik, kıskançlık Telefon karıştırma, hesap sorma “Senin için tek miyim?”
Yakınlık dengesi Biri daha çok görüşmek ister, diğeri alan “Bana yer var mı?” / “Kendime yer var mı?”
Beklenti farkı Biri ciddiyet ister, diğeri “akışına bırakalım” der “Aynı yöne mi gidiyoruz?”
İlgi ve çaba dengesizliği “Hep ben arıyorum, hep ben planlıyorum” “Benim kadar istiyor musun?”
Aileler ve arkadaşlar Onaylamayan aile; eski sevgililer; arkadaş çevresi “Hayatında yerim nerede?”
Para Hesabı kim öder; harcama alışkanlıkları “Adil mi?”
Cinsellik İstek farkı; sınırlar; konuşamama “İstediğimi söyleyebilir miyim?”
Gelecek Evlilik, çocuk, şehir, kariyer “Aynı hayatı mı istiyoruz?”
Geçmiş Eski ilişkiler, önceki kırgınlıklar “Bunu geride bırakabilir miyiz?”

Konular değişir, alttaki sorular benzerdir: görülmek, önemsenmek, güvenmek.

Sağlıklı tartışma ile yıpratıcı tartışma arasındaki fark

Tartışmayan çift sağlıklı çift değildir; iki ayrı insan anlaşmazlığa düşer. Fark, nasıl tartışıldığındadır.

Sağlıklı tartışma Yıpratıcı tartışma
Konu Tek ve güncel Geçmişin bütün dökümü
Dil “Ben … hissettim” “Sen hep…”, “Sen hiç…”
Hedef Anlaşılmak, çözmek Kazanmak, cezalandırmak
Ton Gergin ama saygılı Alay, küçümseme, hakaret
Dinleme Karşıdakinin de bir nedeni olabilir Yanıt hazırlamak
Mola Kızışınca ara verilir, geri dönülür Kapı çarpılır, günlerce küsülür
Bitiş Özür, onarım, bir adım Konu kapanmaz; halının altına süpürülür
Sonrası Yakınlaşma Uzaklaşma

En zehirli dört davranış, ilişki araştırmacısı John Gottman’ın tanımladığı eleştiri, küçümseme, savunma ve duvar örmedir. Bunların en yıkıcısı küçümsemedir.

Bir tartışmanın nasıl biteceğini büyük ölçüde nasıl başladığı belirler. “Yine bulaşıkları bırakmışsın; ne kadar sorumsuzsun” ile “Eve gelince dağınıklığı görünce bunaldım; bulaşıkları akşam yıkar mısın?” aynı konuyu açar, farklı yere götürür.

İlişkinin evreleri: Hangi dönemde ne zorlar?

Evre Yaklaşık süre Ne olur Sık yaşanan zorlanma
Tutku ve büyülenme İlk aylar ile bir-iki yıl Karşıdaki kusursuz görünür; benzerlikler öne çıkar Çok hızlı ilerleme; uyarı işaretlerini görmeme
Gerçekle tanışma Büyülenme azalınca Farklar ve alışkanlıklar görünür olur “Değişti”, “Eskisi gibi değil” düş kırıklığı
Güç mücadelesi Değişken Kim kime uyacak? Sınırlar belirlenir Yineleyen kavgalar; birçok ilişki burada biter
Bağlılık ve derinleşme Kavgalar yönetilebilir hale gelince Farklar kabul edilir; “biz” kurulur Sıradanlaşma; emek vermeyi bırakma

Büyülenmenin azalması, sevginin bittiği anlamına gelmez; araştırmalar ilk dönemin yoğun tutkusunun doğal olarak yatıştığını ve yerini daha sakin bir bağlılığa bıraktığını gösteriyor. Sürekli ilk aylardaki yoğunluğu arayan kişi, ilişkiden ilişkiye geçer.

Güvensizlik, kıskançlık ve telefon meselesi

Hafif kıskançlık olağan bir duygudur; sorun, denetime dönüşmesidir.

Kıskançlık (duygu) Denetim (davranış)
“Onunla bu kadar yakın olman beni rahatsız etti” Telefonu karıştırmak; şifre istemek
Duyguyu söylemek Konum paylaşımını zorunlu tutmak
Güvence istemek Arkadaşlarıyla görüşmesini yasaklamak
Giyimine, paylaşımlarına karışmak
“Sevsen yapardın” baskısı

Telefon karıştırmak güven sorununu çözmez: bir şey bulunmazsa “silmiştir” denir; bulunursa ilişki sarsılır. Her iki durumda da karıştıran kişi rahatlamaz ve yeniden karıştırır.

Güvensizliğin kaynağı Ne yapılır
Partnerin gerçekten güven sarsan davranışları (yalan, gizleme) Açıkça konuşmak; davranış değişmiyorsa ilişkiyi sorgulamak
Geçmiş ilişkide aldatılmış olmak Eski yaranın bugünkü partnere faturasını kesmemek; gerekirse bireysel destek
Kendi değer duygusunun düşüklüğü “Beni neden seçsin ki?” inancıyla çalışmak
Bağlanma kaygısı Güvenceyi sınayarak değil, isteyerek almak

Kıskançlıkla çalışan uzmanlar ilişki ve çift sorunları sayfasında yer alıyor.

Mesajlaşma çağında ilişki: Yanıt süresi, görüldü, sosyal medya

Ekran üzerinden iletişim, yüz ifadesini ve ses tonunu taşımaz; boşluğu zihin doldurur ve çoğu zaman en kötü senaryoyla doldurur.

Durum Zihnin yorumu Olası gerçek
Görüldü; yanıt yok “Umursamıyor” Toplantıda; sonra yazacak; ne yazacağını düşünüyor
Kısa yanıt: “Tamam.” “Kızgın” Meşgul; yazışmayı sevmiyor
Çevrim içi ama bana yazmıyor “Başkasıyla konuşuyor” İş grubu; annesi
Bir fotoğrafı beğenmiş “Ondan hoşlanıyor” Alışkanlıkla beğenmiş
Yardımcı olan anlaşmalar
Mesajlaşma alışkanlıklarını konuşmak: “Gün içinde yazamıyorum; akşam ararım”
Önemli ve duygusal konuları yazıyla değil, sesle ya da yüz yüze konuşmak
Tartışmayı mesajla sürdürmemek
Sosyal medyada neyin rahatsız ettiğini suçlamadan söylemek
Birlikteyken telefonu bırakmak

Araştırmalarda, partnerin yanındayken sürekli telefona bakmak ilişki doyumunda düşüşle ilişkili bulunmuştur. Yemek masasında ve yatakta telefonsuz zaman, küçük ama etkili bir değişikliktir.

Uzak mesafe ilişkileri

Zorlayan Yardımcı olan
Fiziksel yakınlığın yokluğu Bir sonraki buluşma tarihinin belli olması
Gündelik yaşamı paylaşamama Küçük, sıradan anları paylaşmak: “Bugün öğlen şunu yedim”
Saat farkı, yoğun programlar Sabit bir görüşme ritmi; ama zorunluluk hissi yaratmadan
Belirsizlik “Bu mesafe ne zaman, nasıl bitecek?” sorusunun konuşulması
Kıskançlık Şeffaflık; arkadaş çevresini tanıtmak
Buluşmalarda yüksek beklenti Her buluşmanın kusursuz olması gerekmediğini kabul etmek

Araştırmalar, uzak mesafe ilişkilerinin doyum açısından aynı şehirdeki ilişkilerden geri kalmadığını gösteriyor; belirleyici olan, ortak bir gelecek planının bulunmasıdır.

Sağlıksız ilişkinin işaretleri

Her ilişkide sorun olur; bazı örüntüler ise sorun değil, tehlike işaretidir.

İşaret Örnek
Denetim Kimle görüşeceğine, ne giyeceğine, nereye gideceğine karışma
Yalıtma Aileden ve arkadaşlardan uzaklaştırma
Aşağılama Hakaret, alay, başkalarının önünde küçük düşürme
Suçu hep sana yükleme “Beni sen kızdırdın”
Gerçekliği bulandırma “Öyle bir şey olmadı; abartıyorsun; hayal görüyorsun”
Tehdit “Bırakırsan kendime bir şey yaparım”; “Fotoğraflarını yayarım”
Aşırı hızlı ilerleme İlk haftalarda yoğun ilgi, hediye, “ruh eşimsin”; ardından denetim
Korku Tepkisinden çekindiğin için söyleyeceğini değiştirmek
Fiziksel şiddet İtme, sarsma, vurma, eşya fırlatma
Cinsel zorlama “Hayır”ı kabul etmeme
Ekonomik denetim Paranı alma, çalışmanı engelleme
Dijital takip Şifre isteme, konum izleme, hesaplarını denetleme

Bu işaretler varsa mesele iletişim becerisi değil, güvenliktir. Şiddetin olduğu ilişkide çift terapisi uygun değildir. Acil durumda 112; danışma ve destek için Alo 183. Güvendiğiniz birine anlatın; ayrılma dönemi riskin arttığı dönem olabildiği için bir güvenlik planı yapmak önemlidir.

Devam mı, tamam mı? Karar verirken sorulacak sorular

“Onu seviyor muyum?” sorusu çoğu zaman yanıt vermez. Daha işe yarar sorular:

  1. Bu ilişkide çoğu zaman nasıl hissediyorum: huzurlu mu, gergin mi?
  2. Kendim gibi olabiliyor muyum, yoksa sürekli dikkat mi ediyorum?
  3. Sorunları konuşabiliyor muyuz; konuşunca bir şey değişiyor mu?
  4. İkimiz de emek veriyor muyuz?
  5. Temel konularda (çocuk, yaşam biçimi, değerler) uyuşuyor muyuz?
  6. Onun değişeceği umuduyla mı kalıyorum? Hiç değişmezse kalır mıydım?
  7. Yalnız kalmaktan korktuğum için mi kalıyorum?
  8. En yakın arkadaşım bu ilişkide olsaydı ona ne derdim?
  9. Beş yıl sonra aynı yerde olsak nasıl hissederdim?

Kararsızlık çok yorucudur ve yıllarca sürebilir. Bir uzmanla tek başınıza ya da birlikte konuşmak, kararı sizin yerinize vermez, ama netleştirir.

Ne zaman destek alınmalı?

Durum Seçenek
Aynı kavga aylardır yineleniyor Çift terapisi
Güven sarsıldı (aldatma, yalan) Çift terapisi; ikisi de onarmak istiyorsa
“Devam mı, tamam mı?” kararsızlığı Çift terapisi ya da bireysel görüşme
Her ilişkimde aynı şey oluyor Bireysel terapi
Yoğun kıskançlık, terk edilme korkusu Bireysel terapi
Ayrılık sonrası toparlanamama Bireysel terapi
Partner gelmek istemiyor Bireysel terapi; tek kişinin değişmesi de döngüyü etkiler
Şiddet, tehdit, korku Çift terapisi uygun değil; bireysel destek ve güvenlik

Çift seansı 60 ile 90 dakika, bireysel seans 45 ile 60 dakika sürer; çoğu süreç 8 ile 20 seanstır. Evli olmak gerekmez; sevgililer ve nişanlılar da çift terapisine başvurur. Sık kullanılan yaklaşımlardan biri duygu odaklı terapidir. Çiftlerle çalışmak ayrı bir eğitim gerektirir; uzmanın bu eğitimini sorun.

Küçük alışkanlıklar: İlişkiye iyi gelen yedi şey

Alışkanlık Örnek
Merak “Bugün seni en çok ne yordu?”
Takdir Günde bir somut teşekkür: “Kahveyi hazırladığın için sağ ol”
İyi habere sevinmek Partner iyi bir haber verdiğinde ilgiyle sormak; araştırmalar bunun, zor zamanda destek olmak kadar önemli olduğunu gösteriyor
Küçük çağrılara dönmek “Şuna bak!” dediğinde başını kaldırıp bakmak
Dokunmak Geçerken omza dokunmak; sarılmak
Onarmak “Demin sert konuştum; özür dilerim”
Ayrı alan Kendi arkadaşları, hobisi, yalnız zamanı olan iki kişi, birbirine daha çok şey getirir

Bir de oran: dengeli çiftlerde olumlu etkileşimlerin olumsuzlara oranı yaklaşık beşe birdir. Bir eleştiriyi beş sıcak an dengeler.

Sık sorulan sorular

Her ilişkide sorun olur mu?

Evet. Sorunsuz ilişki yoktur; fark, sorunların nasıl konuşulduğundadır.

Sevgilimle sürekli kavga ediyoruz; ayrılmalı mıyız?

Kavganın sıklığından çok biçimi önemlidir. Saygı korunuyor ve onarım yapılabiliyorsa düzelebilir; küçümseme ve korku varsa ciddi bir işarettir.

Evli olmayan çiftler terapiye gidebilir mi?

Evet. Çift terapisi için evlilik gerekmez.

Partnerim terapiye gelmek istemiyor; ne yapabilirim?

Tek bir tanışma görüşmesi önerin. Kabul etmezse tek başınıza başlayın.

Aldatıldım; ilişki düzelir mi?

İki taraf da onarmak istiyorsa ve dürüstlük sağlanırsa düzelebilir; süreç zaman alır ve çoğunlukla profesyonel destek gerektirir.

Çift terapisi online yapılır mı?

Evet; uzak mesafe ilişkilerinde de kullanışlıdır. Ayrıntılar online terapi sayfasında.

İlçenize göre uzmanları görmek için İstanbul psikolog sayfasını inceleyebilirsiniz.

Psikolog Bul logosu
Psikolog Bul

İstanbul'un 39 ilçesinde psikolog bulun.

İstanbul Psikolog

Danışanlar için

Evinizden çıkmadan psikologla görüşün

Türkiye'nin ve dünyanın her yerinden güvenli görüntülü görüşmeyle destek alın. Online görüşme yapan psikologları inceleyin.

Psikologlar için

Psikolog musunuz? Rehbere eklenin

İlçenizde sizi arayan danışanlara görünür olun. Paketleri inceleyin, kayıt formunu doldurun.

İstanbul Psikolog