Kadıköy Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)

Kısa cevap: Kadıköy’de bilişsel davranışçı terapi (BDT) arayanlar, klasik BDT’nin yanında şema terapi, kabul ve kararlılık terapisi (ACT), diyalektik davranış terapisi (DDT) ve bilinçli farkındalık temelli bilişsel terapi gibi BDT ailesinden farklı yaklaşımlarla da karşılaşır. Hepsi kanıta dayalıdır ama odak noktaları farklıdır. Hangisinin uygun olduğu; sorunun türüne, süresine ve kişinin tercihlerine göre değişir.

Kadıköy, İstanbul‘da psikoterapi seçeneklerinin en çeşitli olduğu ilçelerden biri. Bir psikolog arayan kişi, uzman profillerinde BDT, şema terapi, ACT, DDT, mindfulness gibi pek çok farklı yaklaşımla karşılaşabiliyor. Bu çeşitlilik bazen kafa karıştırıcı olabiliyor. Bu yazıda Kadıköy’de terapi arayanlar için BDT ailesindeki farklı yaklaşımları ve aralarındaki farkları anlatıyoruz.

BDT’nin Gelişimi: Üç Dalga

Davranışçı ve bilişsel terapiler, genellikle üç dalga halinde gelişen bir aile olarak tanımlanır:

• Birinci dalga: Davranış terapisi. Öğrenme ilkelerine dayanır; maruz bırakma ve davranış değişikliği ön plandadır.
• İkinci dalga: Bilişsel terapi ve klasik BDT. Düşüncelerin içeriğini fark etmeyi ve değiştirmeyi hedefler.
• Üçüncü dalga: Kabul, bilinçli farkındalık, değerler ve düşüncelerle ilişkiyi değiştirme odaklı yaklaşımlar.

Klasik BDT

Odak: Olumsuz otomatik düşünceleri ve davranış kalıplarını fark etmek ve değiştirmek.

Uygun olduğu durumlar: Depresyon, kaygı bozuklukları, panik, OKB, fobiler, uykusuzluk.

Süre: Genellikle 8-20 seans.

Şema Terapi

Odak: Çocuklukta karşılanmamış duygusal ihtiyaçlardan kaynaklanan köklü ve tekrarlayan yaşam kalıpları, yani şemalar. Örneğin terk edilme, kusurluluk, duygusal yoksunluk şemaları.

Uygun olduğu durumlar: Kişilik örüntüleriyle ilişkili sorunlar, tekrarlayan ilişki sorunları, klasik BDT’den yeterince fayda görmeyen kronik depresyon ve kaygı.

Süre: Genellikle daha uzun; bir yıl ya da daha fazla sürebilir.

Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT)

Odak: Zor düşünce ve duygularla mücadele etmek yerine onları kabul etmek, onlarla aranıza mesafe koymak ve değerlerinize uygun bir hayat yaşamak için harekete geçmek.

Uygun olduğu durumlar: Kaygı, depresyon, kronik ağrı, stres, kronik hastalıklarla yaşam, mükemmeliyetçilik.

Klasik BDT’den farkı: Düşüncenin doğru ya da yanlış olup olmadığını sorgulamak yerine, düşünceyle ilişkimizi değiştirmeye odaklanır.

Diyalektik Davranış Terapisi (DDT)

Odak: Yoğun duygularla baş etme, duygu düzenleme, sıkıntıya dayanma, kişiler arası etkililik ve bilinçli farkındalık becerileri.

Uygun olduğu durumlar: Yoğun ve ani duygu dalgalanmaları, dürtüsel davranışlar, ilişkilerde yoğun çatışmalar, kendine zarar verme davranışları.

Yapı: Genellikle bireysel terapi ve grup beceri eğitiminin birlikte yürütüldüğü kapsamlı bir programdır.

Bilinçli Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi

Odak: Bilinçli farkındalık uygulamalarıyla BDT’yi birleştirerek olumsuz düşünce döngülerine kapılmayı önlemek.

Uygun olduğu durumlar: Özellikle tekrarlayan depresyonun önlenmesi. Genellikle 8 haftalık grup programı şeklinde uygulanır.

Hangisi Bana Uygun?

• Belirli ve güncel bir sorun: Örneğin panik atak ya da bir fobi. Klasik BDT iyi bir başlangıçtır.
• Uzun süredir tekrarlayan ilişki ve yaşam kalıpları: Şema terapi düşünülebilir.
• Düşüncelerle mücadele etmekten yorulmak, anlamlı bir hayat arayışı: ACT uygun olabilir.
• Yoğun duygu dalgalanmaları ve dürtüsellik: DDT önerilebilir.
• Tekrarlayan depresyon dönemleri: Bilinçli farkındalık temelli bilişsel terapi faydalı olabilir.

Pek çok terapist, farklı yaklaşımlardan teknikleri kişinin ihtiyacına göre birleştirerek çalışır. İlk görüşmelerde terapist, size en uygun yaklaşımı önerebilir.

Uzman Seçerken Sorulabilecek Sorular

• Hangi yaklaşımda eğitim aldınız?
• Bu eğitim ne kadar sürdü ve süpervizyon aldınız mı?
• Benim sorunum için hangi yaklaşımı öneriyorsunuz ve neden?
• Terapi süreci yaklaşık ne kadar sürer?

Kadıköy’de Seçenekler

Kadıköy’de Moda, Fenerbahçe, Göztepe, Bostancı ve Acıbadem çevresinde BDT ve üçüncü dalga yaklaşımlarında eğitim almış çok sayıda uzman bulunuyor. Bazı merkezlerde DDT beceri grupları ve bilinçli farkındalık programları da düzenleniyor.

Acil Durumlar

Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa ya da kendinizi güvende hissetmiyorsanız beklemeden 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Kadıköy’deki uzmanları görmek için Kadıköy psikologları listesini inceleyebilirsiniz.