Kağıthane Oyun Terapisi Nedir, Hangi Yaşta Uygulanır?

Kısa cevap: Kağıthane’de oyun terapisi, genellikle 3-12 yaş arasındaki çocuklara oyuncaklar, sanat malzemeleri ve kum tepsisiyle yüz yüze uygulanır. Dijital oyunlar eğlenceli olsa da çocuğun hayal gücüyle kendi oyununu kurduğu, bedenini ve duyularını kullandığı ve gerçek insanlarla etkileşim kurduğu oyunun yerini tutmaz. Uzun ekran süresi duygusal ve davranışsal sorunlarla ilişkili olabilir; denge kurmak önemlidir.

Kağıthane’de pek çok çocuk, okuldan döndükten sonra saatlerini tablet ya da telefon başında geçiriyor. Ebeveynler yorgun, ev küçük, dışarısı kalabalık. Bir süre sonra bazı ebeveynler çocuklarının ekran kapatıldığında öfke nöbeti geçirdiğini, gerçek oyuncaklarla oynamaktan sıkıldığını ya da arkadaşlarıyla oyun kurmakta zorlandığını fark ediyor. Bu yazıda oyun terapisini, hangi yaşlarda uygulandığını ve dijital oyunlarla gerçek oyun arasındaki farkı anlatıyoruz.

Oyun Terapisi ve Uygun Yaşlar

Oyun terapisi, çocukların duygularını ve deneyimlerini oyun aracılığıyla ifade etmelerine ve işlemelerine yardımcı olan bir terapi yöntemidir. Genellikle 3-12 yaş arasındaki çocuklara uygulanır. Oyun terapisinde dijital oyunlar değil; oyuncaklar, kuklalar, kum, hamur, boyalar ve hayal gücüne dayalı oyunlar kullanılır.

Gerçek Oyun ile Dijital Oyun Arasındaki Fark

• Hayal gücü: Gerçek oyunda çocuk kendi hikâyesini, kurallarını ve dünyasını yaratır. Dijital oyunlarda ise hikâye, kurallar ve görüntüler büyük ölçüde hazır sunulur.
• Beden ve duyular: Gerçek oyunda çocuk dokunur, koşar, yapar, bozar; dijital oyunda ise çoğunlukla parmaklarını kullanır.
• Sosyal etkileşim: Gerçek oyunda çocuk diğer çocuklarla anlaşır, tartışır, paylaşır. Dijital oyunlarda bu etkileşim sınırlı ya da farklıdır.
• Duygusal işleme: Serbest oyunda çocuk kendi duygularını ve deneyimlerini oyununa yansıtır. Dijital oyunlarda bu alan daha dardır.
• Ödül sistemi: Dijital oyunlar hızlı ve sık ödüllerle tasarlanır; bu, yavaş tempolu etkinliklere karşı sabırsızlığa yol açabilir.

Uzun Ekran Süresinin Olası Etkileri

• Ekran kapatıldığında öfke nöbetleri
• Uyku sorunları
• Dikkat ve odaklanma güçlükleri
• Dil ve konuşma gelişiminde gecikme, özellikle küçük yaşlarda
• Serbest oyundan ve yaratıcı etkinliklerden uzaklaşma
• Arkadaş ilişkilerinde zorluklar
• Fiziksel hareketsizlik

Bu etkiler her çocukta görülmez ve ekranın içeriği, süresi ve kullanım şekli önemlidir.

Ekran Bir Sorunun İşareti Olabilir mi?

Bazen çocuğun ekrana aşırı yönelmesi, altta yatan bir sorunun işaretidir: kaygı, yalnızlık, arkadaşlık güçlükleri, aile içindeki gerginlik ya da can sıkıntısı. Ekran, çocuk için bu duygulardan kaçmanın bir yolu olabilir. Oyun terapisi, bu altta yatan duyguları ortaya çıkarmaya ve işlemeye yardımcı olabilir.

Oyun Terapisinin Dijital Çağdaki Yeri

Ekranlarla büyüyen çocuklar için oyun odası, bazen yeni bir deneyimdir. Bazı çocuklar ilk seanslarda ne yapacaklarını bilemez, sıkılır ya da hazır bir oyun bekler. Zamanla çocuk, kendi oyununu kurmanın, kumla, hamurla ve kuklalarla kendini ifade etmenin keyfini keşfeder. Terapist, çocuğun dijital oyunlardaki ilgi alanlarını da oyuna taşıyabilir; örneğin sevdiği bir oyun karakterini kuklayla canlandırmak.

Yaşa Göre Ekran Önerileri

• 0-2 yaş: Görüntülü aile görüşmeleri dışında ekrandan kaçınılması önerilir.
• 2-5 yaş: Günde bir saatten fazla olmayacak şekilde, kaliteli içerik ve mümkünse ebeveynle birlikte.
• 6 yaş ve üzeri: Uyku, hareket, ödev ve aile zamanını engellemeyecek şekilde tutarlı sınırlar.

Evde Denge Kurmak

• Ekran kurallarını çocukla birlikte belirleyin ve tutarlı uygulayın.
• Yemek ve yatma öncesi ekransız zamanlar oluşturun.
• Ekranı ödül ya da ceza olarak kullanmaktan kaçının.
• Evde serbest oyun için malzemeler bulundurun: bloklar, boyalar, kutular.
• Kağıthane’deki parklarda ve dere kenarı yürüyüş yollarında dışarıda vakit geçirin.
• Siz de ekran kullanımınıza dikkat edin; çocuklar model alır.
• Ekran süresini azaltırken yerine çekici alternatifler sunun.

Kağıthane’de Oyun Terapisi

Kağıthane’de merkez, Seyrantepe ve Çağlayan çevresinde çocuklarla çalışan uzmanlar bulunuyor. Şişli ve Beşiktaş‘taki çocuk terapistleri de seçenekler arasında.

Acil Durumlar

Çocuğunuzda kendine zarar verme davranışları ya da güvenliğini tehdit eden bir durum fark ederseniz beklemeden 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Kağıthane’deki uzmanları görmek için Kağıthane psikologları listesine göz atabilirsiniz.