Öfke Kontrolü: Öfke Neden Patlar, Nasıl Yönetilir?
Öfke doğal ve yararlı bir duygudur; sorun sık, yoğun ve zarar verici biçimde ifade edilmesidir. Öfke neden patlar, nasıl yönetilir?
Devamını oku
Kısa cevap: Psikolojide makyavelizm, başkalarını kendi çıkarları için stratejik olarak yönlendirme ve manipüle etme eğilimini, insan doğasına karşı alışkanlık haline gelmiş bir şüpheciliği ve ahlaki kuralları amaç uğruna esnetebilme tutumunu tanımlayan bir kişilik özelliğidir. Bir tanı değildir; herkeste farklı düzeylerde bulunan bir özelliktir. Narsisizm ve psikopatiyle birlikte “karanlık üçlü” olarak anılan özelliklerden biridir.
Makyavelizm adını, 16. yüzyılda yaşamış İtalyan düşünür Niccolò Machiavelli’den alır. Machiavelli, “Prens” adlı eserinde bir yöneticinin gücü korumak için zaman zaman aldatma ve kurnazlığa başvurması gerekebileceğini savundu. 1970’lerde sosyal psikologlar Richard Christie ve Florence Geis, bu fikirlerden yola çıkarak bireylerin manipülasyona ne kadar yatkın olduğunu ölçen bir ölçek geliştirdi ve makyavelizmi bir kişilik özelliği olarak tanımladı.
| Sağlıklı stratejik düşünme | Makyavelizm |
|---|---|
| Hedeflere planlı ulaşma | Hedeflere başkalarını kullanarak ulaşma |
| Dürüstlük çerçevesinde müzakere | Aldatma ve manipülasyon |
| Karşılıklı kazanç arayışı | Tek taraflı kazanç |
| İnsanlara temel bir güven | İnsanlara karşı temel bir şüphe |
Christie ve Geis’in geliştirdiği MACH-IV ölçeği, araştırmalarda en yaygın kullanılan araçlardan biridir. Ölçek, kişinin manipülatif taktiklere, insan doğasına ve ahlaka dair görüşlerini ölçen ifadelerden oluşur. Yüksek puan alanlar “yüksek Mach”, düşük puan alanlar “düşük Mach” olarak adlandırılır. Bu ölçekler araştırma amaçlıdır; bir kişiyi tanılamak için kullanılmaz.
Makyavelist eğilimlerin gelişiminde hem genetik yatkınlıkların hem de çevresel etkenlerin rol oynadığı düşünülür. Güvensiz ya da tutarsız bir aile ortamında büyümek, insanlara güvenmenin tehlikeli olduğu inancını güçlendirebilir. Rekabetçi ve güvensiz ortamlar da bu eğilimleri besleyebilir. Bazı araştırmalar makyavelizmin, kişinin kendini korumak için geliştirdiği bir uyum stratejisi olabileceğini de öne sürer.
Yüksek düzeyde makyavelist eğilimler gösteren biriyle ilişki, başlangıçta çok uyumlu ve çekici görünebilir. Ancak zamanla kişi, kendini bir planın parçası gibi hissedebilir. Bilgilerin kendisine karşı kullanıldığını, triangulation gibi taktiklerle karşılaştığını ya da gaslighting ile kendi algısından şüphe etmeye başladığını fark edebilir.
Böyle bir ilişkide kendinizi kullanılmış ya da yönlendirilmiş hissediyorsanız bir psikolog ile görüşmek, yaşadıklarınızı anlamlandırmanıza yardımcı olabilir. İlişki ve çift sorunları alanında çalışan uzmanlar, manipülatif ilişki dinamikleri konusunda deneyimlidir.
Hayır. Makyavelizm bir tanı değil, herkeste farklı düzeylerde bulunan bir kişilik özelliğidir.
Kısa vadede bazı avantajlar elde edebilirler; ancak uzun vadede güven kaybı nedeniyle ilişkileri ve itibarları zarar görebilir.
Kişilik özellikleri görece kalıcıdır; ancak farkındalık, deneyim ve terapiyle davranışlarda değişim mümkündür.
Zorlayıcı ilişki dinamikleri üzerine destek almak isterseniz İstanbul psikologları arasından size uygun bir uzman bulabilirsiniz.

Öfke doğal ve yararlı bir duygudur; sorun sık, yoğun ve zarar verici biçimde ifade edilmesidir. Öfke neden patlar, nasıl yönetilir?
Devamını oku
Halkalı ve Sefaköy'de psikolojik destek: yeni konut alanları ve yerleşik mahallelerin ihtiyaçları, Marmaray ve metrobüs bağlantısı, kamu ve özel uzman seçenekleri.
Devamını oku
Duygusal stres, zorlayıcı yaşam olayları ve ilişkiler karşısında hissedilen yoğun gerginlik ve sıkıntıdır. Duygusal stresin nedenleri, belirtileri ve sağlıklı stres ile zararlı stres arasındaki fark.
Devamını okuDanışanlar için
Türkiye'nin ve dünyanın her yerinden güvenli görüntülü görüşmeyle destek alın. Online görüşme yapan psikologları inceleyin.
Psikologlar için
İlçenizde sizi arayan danışanlara görünür olun. Paketleri inceleyin, kayıt formunu doldurun.