Kısa cevap: Silent treatment, yani sessiz muamele, bir kişinin çatışma ya da kırgınlık sonrasında karşı tarafla konuşmayı bırakarak, onu görmezden gelerek ve iletişimi bilinçli olarak keserek cezalandırmasıdır. Sakinleşmek için ara vermekten farklı olarak sessiz muamelede amaç karşı tarafı suçlu hissettirmek, özür diletmek ya da kontrol sağlamaktır. Uzun süreli ve tekrarlayıcı olduğunda duygusal istismarın bir biçimi olarak kabul edilir.
Sessiz muamele ne demek?
Sessiz muamele, kültürümüzde “küsmek” olarak da bilinen ama çoğu zaman ondan daha ağır bir davranışı anlatır. Bir tartışmanın ya da kırgınlığın ardından kişi, karşı tarafla konuşmayı tamamen bırakır. Sorulara cevap vermez, göz temasından kaçınır, aynı evde olsa bile yokmuş gibi davranır. Bu sessizlik saatler, günler, hatta haftalar sürebilir ve genellikle karşı taraf özür dileyene ya da kişinin istediği yapılana kadar devam eder.
Ara vermekten farkı
Her sessizlik sessiz muamele değildir. Tartışma sırasında duyguların yoğunlaştığı bir anda “Biraz sakinleşmeye ihtiyacım var, sonra konuşalım” demek sağlıklı bir çatışma yönetimi becerisidir.
Sağlıklı ara
Sessiz muamele
Neden ara verildiği söylenir
Hiçbir açıklama yapılmaz
Süresi bellidir ya da kısadır
Ne zaman biteceği belirsizdir
Amacı sakinleşmektir
Amacı cezalandırmaktır
Sonrasında konuşma yapılır
Konuşma olmadan “barışılır” ya da hiç barışılmaz
Karşı tarafın varlığı kabul edilir
Karşı taraf yokmuş gibi davranılır
Nasıl görünür?
Sorulara tek kelimelik cevaplar vermek ya da hiç cevap vermemek
Aynı evde yaşarken birbirini yokmuş gibi görmek
Mesajları okuyup yanıtsız bırakmak
Başkalarıyla normal konuşup yalnızca sizi görmezden gelmek
Neden küstüğünü söylememek ve “Sen biliyorsun” demek
Sessizliği ancak siz özür dilediğinizde bitirmek
Neden bu kadar acı verir?
Araştırmalar, sosyal dışlanmanın ve görmezden gelinmenin beyinde fiziksel acıyla benzer bölgeleri harekete geçirdiğini gösteriyor. İnsan, ait olma ve görülme ihtiyacı olan bir canlıdır. Sevdiği biri tarafından yok sayılmak, bu temel ihtiyacı tehdit eder. Ayrıca sessiz muamelede belirsizlik çok yüksektir: Ne zaman biteceği, neden başladığı ve ne yapılması gerektiği bilinmez. Bu belirsizlik, kaygıyı artırır ve kişiyi sürekli “Ne yaptım?” sorusuyla meşgul eder.
İnsanlar neden sessiz muamele yapar?
Sessiz muamelenin arkasında farklı nedenler olabilir. Bazı kişiler duygularını ifade etmeyi öğrenmemiştir ve öfke ya da kırgınlık karşısında kapanırlar. Çocuklukta sessizliğin bir ceza yöntemi olarak kullanıldığı ailelerde büyüyen kişiler, bu davranışı farkında olmadan tekrar edebilir. Bazı kişiler ise sessizliği bilinçli bir kontrol aracı olarak kullanır; karşı tarafın kaygısını artırarak özür dilemesini ve isteklerine boyun eğmesini sağlar.
Ne yapabilirsiniz?
Sessiz muameleyle karşılaştığınızda, ilk adım sessizliğin sizin değerinizi belirlemediğini hatırlamaktır. Karşı tarafa sakin bir dille, konuşmaya hazır olduğunuzda burada olduğunuzu söyleyebilirsiniz. Ancak sessizliği bitirmek için yapmadığınız bir şey için özür dilemek, döngüyü güçlendirir. Bu konuda daha fazla bilgi için duygusal manipülasyon biçimlerinden gaslighting yazımıza da bakabilirsiniz.
Sessiz muamele ilişkinizde sık sık tekrarlanıyor, sizi kaygı ve suçluluk içinde bırakıyorsa bir psikolog ile görüşmek faydalı olabilir. İlişki ve çift sorunları alanındaki uzmanlar, çatışma yönetimi ve sağlıklı iletişim konusunda destek sunar.
Küsmek her zaman sessiz muamele midir?
Hayır. Kısa süreli bir küskünlük ve ardından gerçek bir konuşma her ilişkide olabilir. Sessiz muamele, uzun süren, tekrarlayıcı ve cezalandırma amacı taşıyan bir sessizliktir.
Sessiz muamele duygusal istismar mıdır?
Tekrarlayıcı ve kontrol amacıyla kullanıldığında duygusal istismarın bir biçimi olarak kabul edilir.
Ben de sessiz muamele yapıyor olabilir miyim?
Olabilir. Tartışmalardan sonra uzun süre konuşmuyor ve karşı tarafın özür dilemesini bekliyorsanız, duygularınızı ifade etmenin farklı yollarını öğrenmek ilişkinize iyi gelir.
İlişkilerde iletişim ve çatışma yönetimi konusunda destek almak isterseniz İstanbul psikologları arasından size uygun bir uzman bulabilirsiniz.
Psikolog Bul
Türkiye'nin 81 ilinde, il ve ilçenize göre psikolog bulun.
Sitemizde daha iyi hizmet sunabilmek için yasal düzenlemelere uygun zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar için Çerez Politikası sayfamıza göz atabilirsiniz.