Sultangazi Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)

Kısa cevap: Sultangazi’de bilişsel davranışçı terapi (BDT), yetişkinlikte dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) yaşayanlar için ilaç tedavisini tamamlayan etkili bir destektir. Yetişkin DEHB için BDT; planlama ve organizasyon becerilerini, ertelemeyle baş etmeyi, dikkat dağıtıcıları azaltmayı ve yıllarca biriken “beceriksizim” gibi olumsuz düşüncelerle çalışmayı içerir.

Faturaları son gün ödemek ya da unutmak, anahtarı her sabah aramak, işe sürekli geç kalmak, bir işe başlayıp yarıda bırakmak, toplantılarda aklı başka yerlere gitmek… Sultangazi’de pek çok yetişkin, bu zorlukları yıllardır yaşıyor ve kendini “dağınık”, “tembel” ya da “sorumsuz” olarak tanımlıyor. Bazıları yetişkinlikte DEHB tanısı alıyor ve bu tanı, hayatlarının pek çok yönünü yeniden anlamlandırmalarını sağlıyor. Bu yazıda Sultangazi’de yetişkin DEHB yaşayanlar için BDT’nin nasıl yardımcı olabileceğini anlatıyoruz.

Yetişkin DEHB Nasıl Görünür?

DEHB çocuklukta başlar ama pek çok kişide yetişkinlikte de sürer. Yetişkinlerde hiperaktivite genellikle azalır ve yerini içsel bir huzursuzluğa bırakır. Sık görülen zorluklar:

• Zaman yönetiminde güçlük, sürekli geç kalma
• Görevlere başlamakta ve bitirmekte zorlanma
• Unutkanlık: randevular, faturalar, eşyalar
• Dağınıklık: ev, masa, belgeler
• Uzun ve sıkıcı görevlerde dikkat sürdürememe
• Dürtüsel kararlar ve harcamalar
• Sözünü kesme, sabırsızlık
• Duygusal dalgalanmalar ve çabuk öfkelenme
• İlgisini çeken konulara aşırı odaklanma

Neden İlaç Tek Başına Yetmeyebilir?

DEHB’de ilaç tedavisi dikkat ve dürtü kontrolünü iyileştirebilir. Ancak ilaç, planlama, organizasyon ve zaman yönetimi gibi becerileri doğrudan öğretmez. Ayrıca yıllarca yaşanan başarısızlık deneyimlerinin bıraktığı olumsuz düşünceler ve özgüven sorunları da ayrıca ele alınmayı gerektirir. BDT bu boşluğu doldurur.

Yetişkin DEHB için BDT’nin Bileşenleri

Organizasyon ve Planlama

• Tek bir takvim ve görev listesi: Tüm randevular ve görevler tek bir yerde.
• Günlük planlama ritüeli: Her sabah ya da akşam beş dakika ertesi günü planlamak.
• Görevleri parçalamak: Büyük görevleri küçük ve somut adımlara bölmek.
• Önceliklendirme: Görevleri önem ve aciliyete göre sıralamak.
• Eşyalar için sabit yerler: Anahtar, cüzdan, telefon için kapının yanında bir kutu.

Dikkat Dağıtıcıları Azaltmak

• Çalışma alanını sadeleştirmek
• Telefon bildirimlerini kapatmak
• Çalışma sürelerini kısa tutmak ve zamanlayıcı kullanmak
• Dikkat dağıldığında bunu fark edip nazikçe göreve dönmek
• “Sonra bakacağım” listesi: Aklınıza gelen alakasız şeyleri not edip devam etmek

Ertelemeyle Baş Etmek

DEHB’li yetişkinlerde erteleme çok yaygındır. BDT’de ertelemeye yol açan düşünceler (“Şimdi canım istemiyor”, “Son dakikada daha iyi çalışırım”) incelenir ve işe başlamayı kolaylaştıran stratejiler uygulanır: iki dakika kuralı, ilk adımı çok küçük tutmak, bir arkadaşla aynı anda çalışmak.

Olumsuz Düşüncelerle Çalışmak

Yıllarca eleştirilen, “Neden düzgün yapamıyorsun?” sorusunu duyan DEHB’li yetişkinler, kendileri hakkında olumsuz inançlar geliştirir: “Ben beceriksizim”, “Hiçbir şeyi bitiremem”, “Herkesi hayal kırıklığına uğratıyorum.” BDT bu inançları fark etmeyi, zorlukların karakter kusuru değil, nörogelişimsel bir farklılık olduğunu anlamayı ve güçlü yönleri görmeyi destekler.

Duygu Düzenleme

DEHB’de sık görülen öfke patlamaları ve duygusal dalgalanmalarla baş etmek için duyguları fark etme ve düzenleme becerileri çalışılır.

DEHB’nin Güçlü Yanları

DEHB’li pek çok yetişkin yaratıcı, enerjik, spontane ve kriz anlarında hızlı düşünebilen kişilerdir. İlgi duydukları konulara yoğun şekilde odaklanabilirler. BDT, bu güçlü yanları fark etmeyi ve hayatta bunlardan yararlanmayı da destekler.

Tanı ve Değerlendirme

Yetişkinlikte DEHB tanısı bir psikiyatrist tarafından konur. Kaygı, depresyon ve uyku sorunları gibi durumlar da benzer belirtilere yol açabildiği için kapsamlı bir değerlendirme önemlidir. Tanı sonrası ilaç ve BDT birlikte planlanabilir.

Sultangazi’de BDT

Sultangazi’de Cebeci, Gazi Mahallesi ve Esentepe çevresinde BDT ile çalışan uzmanlar bulunuyor. Tanı ve ilaç tedavisi için çevre ilçelerdeki devlet hastanelerinin psikiyatri polikliniklerine başvurulabilir. Gaziosmanpaşa ve Eyüpsultan‘daki uzmanlar da seçenekler arasında.

Acil Durumlar

Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa ya da kendinizi güvende hissetmiyorsanız beklemeden 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Sultangazi’deki uzmanları görmek için Sultangazi psikologları listesini inceleyebilirsiniz.