Ümraniye Ergen Psikoloğu: Gençler İçin Destek

Kısa cevap: Ümraniye’de ergen psikoloğu, ders, ödev ve sorumluluklarını sürekli erteleyen, motivasyon bulamayan ve bu yüzden kendini suçlayan gençlere destek sunar. Erteleme çoğu zaman tembellikten değil, başarısızlık korkusu, mükemmeliyetçilik, sıkılma ya da bunalmışlık gibi duygulardan kaynaklanır. Ergen psikoloğu gencin ertelemenin arkasındaki nedeni anlamasına ve işe başlamayı kolaylaştıran pratik yöntemler geliştirmesine yardımcı olur.

“Beş dakika daha telefona bakıp başlayacağım.” Ümraniye’deki pek çok genç bu cümleyi her akşam kuruyor ve beş dakika bir saate, bir saat bütün akşama dönüşüyor. Gece yarısı panikle ödeve oturmak, sınavdan bir gün önce çalışmaya başlamak, sonra da “Neden hep böyle yapıyorum?” diye kendine kızmak… Bu yazı, sürekli erteleyen ve motivasyon bulamayan gençler için hazırlandı.

Erteleme Tembellik Değildir

Ertelemek, yapılması gereken bir işi, yapmamanın olumsuz sonuçlarını bile bile geciktirmektir. Çoğu insan ertelemeyi tembellik olarak görür. Ama araştırmalar ertelemenin aslında bir duygu düzenleme sorunu olduğunu gösteriyor. Yani erteleyen kişi, işin kendisinden değil, o işin yarattığı rahatsız edici duygudan kaçıyor.

Ertelemenin Arkasındaki Duygular

• Başarısızlık korkusu: “Ya iyi yapamazsam?”
• Mükemmeliyetçilik: “Mükemmel yapamayacaksam hiç başlamayayım.”
• Bunalmışlık: “Bu iş çok büyük, nereden başlayacağımı bilmiyorum.”
• Sıkılma: “Bu çok sıkıcı, şimdi yapamam.”
• Belirsizlik: “Ne yapmam gerektiğini tam anlamadım.”
• Öfke ya da isyan: “Bunu yapmak zorunda olmak istemiyorum.”
• Düşük özgüven: “Nasılsa yapamam.”

Telefon, oyun ya da başka bir uğraş, bu duygulardan anlık bir kaçış sağlar. Ama ertelenen iş büyüdükçe kaygı ve suçluluk da büyür ve döngü kendini besler.

Erteleme Döngüsü

1. Bir iş seni rahatsız eden bir duygu yaratır.
2. Bu duygudan kaçmak için başka bir şeyle meşgul olursun.
3. Kısa süreli bir rahatlama yaşarsın.
4. Zaman geçtikçe iş büyür, kaygı ve suçluluk artar.
5. Bu artan duygu, işe başlamayı daha da zorlaştırır.

İşe Başlamayı Kolaylaştıran Yöntemler

• İki dakika kuralı: Sadece iki dakika çalışmaya söz ver. Başladıktan sonra devam etmek çoğu zaman daha kolaydır.
• İşi küçült: “Tarih ödevini yap” yerine “Ödevin ilk paragrafını yaz” gibi küçük ve somut adımlar belirle.
• Zamanlayıcı kullan: Yirmi beş dakika çalış, beş dakika mola ver.
• Telefonu uzaklaştır: Çalışırken telefonu başka bir odaya koy.
• Başlangıç ritüeli: Her çalışmaya aynı şekilde başla: masanı topla, su al, zamanlayıcıyı kur.
• “Yeterince iyi” hedefi: İlk taslağın mükemmel olması gerekmiyor; sonra düzeltebilirsin.
• En zor işi güne erken koy: Enerjin yüksekken zor işlere başla.
• Kendini ödüllendir: Bir görevi bitirdiğinde sevdiğin bir şeyi yap.
• Birlikte çalış: Bir arkadaşınla aynı anda, sessizce çalışmak motivasyonu artırabilir.

Kendine Kızmak Yerine

Erteledikten sonra kendine kızmak, ertelemeyi azaltmaz; tersine artırır. Çünkü suçluluk ve utanç, bir sonraki seferde işe başlamayı daha da zorlaştıran rahatsız edici duygulardır. Araştırmalar, ertelediği için kendini affeden kişilerin bir sonraki sefer daha az ertelediğini gösteriyor. “Bu sefer erteledim, olur. Bir dahaki sefere ne yapabilirim?” demek daha işe yarar.

Ne Zaman Destek Almalı?

Erteleme herkesin yaşadığı bir şeydir. Ancak şu durumlarda bir ergen psikoloğuyla konuşmak faydalı olabilir:

• Erteleme okul başarını ciddi şekilde etkiliyorsa
• Yoğun kaygı, suçluluk ya da umutsuzluk yaşıyorsan
• Hiçbir şeye motivasyon bulamıyorsan
• Dikkatini toplamakta sürekli zorlanıyorsan

Bazen ertelemenin arkasında depresyon, kaygı ya da DEHB gibi durumlar olabilir. Bir uzman bunları değerlendirebilir.

Ergen Psikoloğu Nasıl Yardımcı Olur?

• Ertelemenin arkasındaki duyguları ve düşünceleri anlamana yardımcı olur.
• Mükemmeliyetçilik ve başarısızlık korkusuyla çalışır.
• Sana uygun planlama ve başlama stratejileri geliştirir.
• Kendine karşı daha anlayışlı olmayı çalışır.
• Eşlik eden durumları değerlendirir.

Ümraniye’de Seçenekler

Ümraniye’de Atakent, Çakmak, Yukarı Dudullu ve Esenevler çevresinde gençlerle çalışan uzmanlar bulunuyor. Okul rehberlik servisleri ilk başvuru noktası olabilir. Ataşehir ve Üsküdar‘daki uzmanlar da yakın seçenekler arasında.

Acil Durumlar

Kendine zarar verme düşüncelerin varsa yalnız kalma; güvendiğin bir yetişkine hemen haber ver ya da 112’yi ara.

Sık Sorulan Sorular

Ümraniye’deki uzmanları görmek için Ümraniye psikologları listesini inceleyebilirsiniz.