Üniversite Öğrencilerinde Madde Kullanımı: Riskler ve Destek Yolları

Kısa cevap: Üniversite yılları, aileden uzaklaşma, yeni sosyal çevre, sınav baskısı ve gelecek kaygısının bir araya geldiği bir dönemdir. Bu nedenle alkol, esrar ve reçetesiz uyarıcı ilaç kullanımı bu yaşlarda artabilir. Uyarı işaretlerini fark etmek, stresle sağlıklı yollarla baş etmek ve üniversitelerin psikolojik danışma merkezlerinden destek almak önemlidir.

Üniversiteye başlamak çoğu genç için özgürlüğün ilk adımıdır. Yeni bir şehir, yurt ya da ev arkadaşları, gece hayatı ve kendi kararlarını verme imkânı… Bu özgürlük bir yandan heyecan vericidir, bir yandan da yeni riskler getirir. Bu yazıda üniversite öğrencilerinde madde kullanımını ve destek yollarını ele alıyoruz.

Neden Üniversite Yılları?

• Aile denetiminin azalması: Ev dışında yaşam, karar verme özgürlüğünü artırır.
• Yeni sosyal çevre: Arkadaş edinme ve gruba uyum sağlama ihtiyacı.
• Parti ve eğlence kültürü: Alkolün ve bazı maddelerin sıradan görüldüğü ortamlar.
• Akademik baskı: Sınav dönemleri, proje teslimleri ve başarı kaygısı.
• Yalnızlık ve uyum sorunları: Özellikle ilk yıllarda memleket özlemi ve yalnızlık.
• Gelecek kaygısı: Meslek, iş bulma ve ekonomik belirsizlik.

Sık Görülen Kullanım Biçimleri

Alkol: Üniversite öğrencileri arasında en yaygın kullanılan maddedir. Kısa sürede çok miktarda içmek, yani tıkanma tarzı içicilik, alkol zehirlenmesi ve kaza riskini büyük ölçüde artırır.

Esrar: Rahatlamak ya da uyumak için kullanımı sıktır. Düzenli kullanım dikkat, hafıza ve motivasyonu olumsuz etkileyerek ders başarısını düşürebilir.

Reçetesiz uyarıcılar: Sınav dönemlerinde ders çalışmak için dikkat eksikliği ilaçlarının reçetesiz kullanımı görülebilir. Bu kullanım kalp sorunları, kaygı, uykusuzluk ve bağımlılık riski taşır; üstelik akademik performansı beklendiği gibi artırmadığı araştırmalarla gösterilmiştir.

Uyarı İşaretleri

• Derslere devamsızlık, not ortalamasında belirgin düşüş
• Hafta içi de düzenli içmek ya da kullanmak
• Kullanmadan sosyalleşememek
• Ertesi günü hatırlayamamak
• Para sıkıntısının artması
• Uyku düzeninin tamamen bozulması
• Aileyle iletişimin azalması

Stresle Sağlıklı Baş Etmek

1. Ders çalışmayı planlayın: Son geceye bırakmak hem stresi hem de uyarıcı kullanma isteğini artırır.
2. Uykuyu önemseyin: Öğrenme ve hafıza için uyku, ekstra çalışma saatlerinden çok daha önemlidir.
3. Hareket edin: Spor, stresi azaltmanın en etkili yollarından biridir.
4. Kulüplere katılın: Üniversite kulüpleri, alkolsüz sosyalleşme ve arkadaş edinme fırsatı sunar.
5. Destek arın: Zorlandığınızda bunu paylaşmak güçsüzlük değildir.

Partilerde Kendinizi Korumak

• İçeceğiniz miktarı önceden belirleyin ve aralıklarla su için.
• Aç karnına içmeyin.
• Bardaklarınızı gözetimsiz bırakmayın.
• Arkadaşlarınızla birlikte gelip birlikte ayrılın.
• İçerik bilinmeyen hap ya da maddeleri asla denemeyin.
• Alkolü ilaçlarla birlikte kullanmayın.

Aileler İçin

Üniversiteye giden çocuğunuzla düzenli, yargılamayan bir iletişim sürdürmek çok önemlidir. Notlardan çok onun nasıl hissettiğini, arkadaşlarını, uyku düzenini sorun. Zor bir durumda size gelebileceğini bilmesi en güçlü koruyucu etkendir.

Nereden Destek Alınır?

Birçok üniversitenin psikolojik danışma ve rehberlik merkezi öğrencilere ücretsiz ve gizli destek sunar. Bunun yanı sıra özel psikologlar ve online terapi seçenekleri de vardır. Bağımlılık konusunda ücretsiz danışmanlık için Yeşilay’ın 115 numaralı hattı aranabilir. Alkol zehirlenmesi şüphesinde, yani bilinç kaybı, kusma ve yavaş nefes varsa hemen 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

İstanbul’da üniversite öğrencileri için destek kaynakları

İstanbul’da okuyan öğrencilerin önemli bir kısmı aileden uzakta, yurtta ya da ev arkadaşlarıyla yaşar. Bu durum hem özgürlük hem de yalnızlık ve risk anlamına gelebilir. Neyse ki öğrencilerin başvurabileceği farklı kaynaklar vardır:

• Üniversitenin psikolojik danışma merkezi: İstanbul’daki üniversitelerin çoğu öğrencilerine ücretsiz ve gizli danışmanlık sunar.
• Kamu hastaneleri: Psikiyatri ve bağımlılık birimlerine MHRS üzerinden randevu alınabilir.
• Öğrenci toplulukları: Spor ve sanat kulüpleri, alkol ve madde merkezli olmayan sosyal çevre sunar.
• Online terapi: Yoğun ders programı olan öğrenciler için esnek bir seçenektir.

Yardım istemek akademik kayıtlara işlenmez; öğrenci danışma hizmetleri gizlilik ilkesiyle çalışır. Erken destek, hem eğitimin hem sağlığın korunmasına yardımcı olur.

Genç yetişkinlerle çalışan uzmanlar için İstanbul psikologları listesine göz atabilirsiniz.