Üsküdar BDT Terapisi: Düşünce ve Davranış Odaklı Destek

Kısa cevap: Üsküdar’da BDT terapisi, bipolar bozukluk ve şizofreni gibi ağır ruhsal hastalıklarda ilaç tedavisinin yerine değil, yanında kullanılan önemli bir destektir. Bu durumlarda BDT; hastalığı anlamayı, erken uyarı işaretlerini fark etmeyi, ilaç tedavisine uyumu artırmayı, sesler ya da şüpheci düşünceler gibi belirtilerle baş etmeyi ve günlük işlevselliği güçlendirmeyi hedefler.

BDT genellikle depresyon ve kaygı bozukluklarıyla ilişkilendirilir. Oysa son yıllarda BDT, bipolar bozukluk ve psikotik bozukluklar gibi daha ağır ruhsal hastalıklar için de uyarlanmış ve araştırılmıştır. Üsküdar, ruh sağlığı alanında köklü hastaneleriyle bilinen bir ilçe. Bu yazıda Üsküdar’da ağır ruhsal hastalıklarla yaşayan kişiler ve aileleri için BDT’nin rolünü anlatıyoruz.

Ağır Ruhsal Hastalıklarda Temel Tedavi

Bipolar bozukluk ve psikotik bozukluklarda temel tedavi, psikiyatrist tarafından düzenlenen ilaç tedavisidir. BDT bu tedavinin yerine geçmez. Ancak ilaç tedavisiyle birlikte uygulandığında nüks sıklığını azaltmaya, belirtilerle baş etmeye ve yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olabilir.

Bipolar Bozuklukta BDT

Bipolar bozuklukta kişi, depresyon dönemleri ile taşkınlık (mani ya da hipomani) dönemleri arasında dalgalanmalar yaşar. BDT’nin bu durumdaki hedefleri:

• Psikoeğitim: Hastalığın doğasını, seyrini ve tedavisini anlamak.
• Ruh hali takibi: Günlük ruh hali, uyku ve enerji düzeyini kaydetmek.
• Erken uyarı işaretleri: Kişiye özgü, bir dönemin başladığını gösteren işaretleri belirlemek. Örneğin uyku ihtiyacının azalması, hızlı konuşma, aşırı harcama, sosyal geri çekilme.
• Eylem planı: Erken uyarı işaretleri fark edildiğinde yapılacakları önceden planlamak: hekimi aramak, uyku düzenini korumak, büyük kararları ertelemek.
• Düzenli yaşam ritmi: Uyku, yemek ve günlük etkinliklerde düzen sağlamak.
• İlaç uyumu: İlaç kullanmaya dair düşünce ve engelleri ele almak.
• Depresif dönemlerle baş etmek: Davranışsal aktivasyon ve düşünce çalışmaları.

Psikotik Bozukluklarda BDT

Psikoz için BDT, sesler duymak, şüpheci ya da olağandışı inançlar gibi belirtilerin yarattığı sıkıntıyı azaltmayı ve kişinin bu belirtilerle daha iyi baş etmesini hedefler. Yöntemler:

• Normalleştirme: Bu tür deneyimlerin stres, uykusuzluk gibi koşullarda pek çok insanda görülebileceğini anlamak; utancı ve korkuyu azaltmak.
• Belirtilerin anlamını incelemek: Seslerin ne söylediğini ve kişinin bunları nasıl yorumladığını anlamak.
• Alternatif açıklamalar: Şüpheci düşünceler için farklı açıklamaları birlikte değerlendirmek.
• Baş etme stratejileri: Seslerin yoğunlaştığı zamanlarda kullanılabilecek stratejiler: müzik dinlemek, bir aktiviteye odaklanmak, biriyle konuşmak.
• Stres yönetimi: Belirtileri artırabilecek stres kaynaklarını azaltmak.
• Nüks önleme: Erken uyarı işaretleri ve eylem planı.
• Olumsuz belirtilerle çalışmak: Motivasyon eksikliği ve sosyal geri çekilme için küçük hedefler belirlemek.

Terapötik İlişki

Ağır ruhsal hastalıklarda BDT’nin başarısı, güvene dayalı bir terapötik ilişkiye çok bağlıdır. Terapist, kişinin deneyimlerini yargılamadan ve merakla dinler. Kişinin inançlarıyla doğrudan tartışmak yerine birlikte incelemeyi tercih eder. Süreç genellikle daha yavaş ilerler ve kişinin hızına göre ayarlanır.

Ailenin Rolü

Ağır ruhsal hastalıklarda aile desteği çok önemlidir. Aile odaklı BDT programları; ailelere hastalığı anlatmayı, iletişim becerilerini geliştirmeyi, eleştirel ve aşırı koruyucu tutumları azaltmayı ve kriz anlarında ne yapılacağını planlamayı içerir. Ailelerin kendi stresleriyle baş etmesi için de destek sunulur.

Toplum Ruh Sağlığı Hizmetleri

Toplum ruh sağlığı merkezleri, ağır ruhsal hastalıklarla yaşayan kişiler için psikoeğitim, beceri eğitimi, grup çalışmaları ve rehabilitasyon hizmetleri sunar. Bu merkezler, BDT temelli grup programlarına da ev sahipliği yapabilir.

Üsküdar’da Seçenekler

Üsküdar’da ruh sağlığı alanında uzmanlaşmış köklü hastaneler, toplum ruh sağlığı merkezleri ve Altunizade, Acıbadem ile Kısıklı çevresinde BDT ile çalışan uzmanlar bulunuyor. Ağır ruhsal hastalıklarda deneyimli bir uzmanla ve tedaviyi yürüten psikiyatristle iş birliği içinde çalışmak önemlidir.

Acil Durumlar

Kendinize ya da başkalarına zarar verme riski, gerçeklikten ciddi kopma ya da ağır bir taşkınlık dönemi varsa beklemeden 112’yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.

Sık Sorulan Sorular

Üsküdar’daki uzmanları görmek için Üsküdar psikologları listesine göz atabilirsiniz.