Akşemsettin Psikolog: Akşemsettin’de Terapi Rehberi

Kısa cevap: Eyüpsultan Akşemsettin’de çocukluk döneminde yaşadığı zor deneyimlerin yetişkinlikte ilişkilerini, özgüvenini ve duygularını hâlâ etkilediğini fark eden kişiler için terapi, geçmişi anlamlandırmaya ve bugünü değiştirmeye yardımcı olur. Duygusal ihmal, sürekli eleştiri, ebeveyn kaybı ya da evdeki kaos gibi deneyimler, yetişkinlikte tekrarlayan kalıplara yol açabilir. Şema terapi, travma odaklı yaklaşımlar ve psikodinamik terapi bu alanda sık kullanılır.

Akşemsettin, konut blokları, camisi ve parklarıyla Eyüpsultan’ın yerleşik mahallelerinden biri. Burada yaşayan bazı yetişkinler, hayatlarında tekrar eden kalıpları fark etmeye başlıyor: Hep kendisini değersiz hissettiren ilişkilere girmek, en küçük eleştiride yıkılmak, başkalarının ihtiyaçlarını sürekli kendi ihtiyaçlarının önüne koymak, duygularını hissetmekte ya da ifade etmekte zorlanmak. Bir gün “Bu kalıplar nereden geliyor?” diye düşündüklerinde, cevabın çoğu zaman çocukluk yıllarında yattığını görüyorlar. Bu yazıda Akşemsettin’de çocukluk deneyimlerinin yetişkinlikteki etkileri için terapi rehberi sunuyoruz.

Çocukluk Deneyimleri Neden Önemlidir?

Çocukluk, kişinin kendisi, başkaları ve dünya hakkındaki temel inançlarının oluştuğu dönemdir. Sevgi, güven ve kabul gören bir çocuk, genellikle “Ben değerliyim, insanlara güvenebilirim” inancıyla büyür. Ancak ihtiyaçları karşılanmayan, sürekli eleştirilen ya da güvensiz bir ortamda büyüyen bir çocuk, “Ben yeterli değilim”, “İnsanlar beni terk eder” gibi inançlar geliştirebilir. Bu inançlar, yetişkinlikte de farkında olmadan davranışları ve ilişkileri yönlendirir.

Etkili Olabilecek Çocukluk Deneyimleri

• Duygusal ihmal: Duyguların görülmemesi ve karşılanmaması
• Sürekli eleştiri, küçümseme ya da kıyaslama
• Ebeveyn kaybı ya da uzun süreli ayrılık
• Evde yoğun çatışma ya da şiddete tanık olmak
• Ebeveynin bağımlılık ya da ağır ruhsal hastalığı
• Çocuğun erken yaşta yetişkin sorumlulukları üstlenmesi
• Aşırı koruyucu ya da kontrolcü ebeveynlik
• Okulda zorbalık

Duygusal İhmal Hakkında

Duygusal ihmal, çoğu zaman fark edilmeyen bir deneyimdir; çünkü kötü bir şeyin olmasından çok, iyi bir şeyin eksik olmasıdır. Çocuğun fiziksel ihtiyaçları karşılanmış olabilir; ama duyguları sorulmamış, üzüntüsü görülmemiş, sevinci paylaşılmamıştır. Bu çocuklar yetişkinlikte duygularını tanımakta zorlanabilir, kendilerini boş hissedebilir ve yardım istemekten kaçınabilir.

Yetişkinlikteki İzler

• İlişkilerde tekrar eden olumsuz kalıplar
• Düşük özgüven ve sert iç eleştirmen
• Terk edilme korkusu ya da yakınlıktan kaçınma
• Hayır diyememek ve sürekli başkalarını memnun etmeye çalışmak
• Duyguları tanımakta ve ifade etmekte güçlük
• Mükemmeliyetçilik
• Kaygı ve depresyon
• Kendi çocuklarıyla ilişkide zorlanmak

Terapide Kullanılan Yaklaşımlar

• Şema terapi: Çocuklukta oluşan temel inançları ve bunların bugünkü kalıplara etkisini ele alır. Karşılanmamış duygusal ihtiyaçlar üzerinde çalışır.
• Travma odaklı terapiler: EMDR ve travma odaklı bilişsel davranışçı terapi gibi yöntemler, zor anıların işlenmesine yardımcı olur.
• Psikodinamik terapi: Geçmiş deneyimlerin bilinçdışı etkilerini ve ilişki örüntülerini keşfeder.
• Şefkat odaklı terapi: Kendine karşı daha şefkatli bir tutum geliştirmeye odaklanır.

Geçmişi Konuşmak Neden İyileştirir?

Terapide geçmişi konuşmanın amacı, suçlu aramak ya da geçmişte takılı kalmak değildir. Amaç, bugünkü duyguların ve davranışların nereden geldiğini anlamak, o dönemde karşılanmamış ihtiyaçları fark etmek ve bugün kendinize farklı davranmayı öğrenmektir. Anlamak, değişimin ilk adımıdır.

Ebeveynlerle İlişki

Çocukluk deneyimlerini ele almak, bazen ebeveynlere karşı öfke ve kırgınlık duygularını yüzeye çıkarabilir. Bu duygular anlaşılırdır. Terapide ebeveynlerle bugünkü ilişkinin nasıl olacağına, kendi hızınızda ve kendi değerlerinize göre karar verebilirsiniz.

Döngüyü Kırmak

Birçok kişi, kendi çocukları olduğunda, çocuklukta yaşadıklarını tekrar etmekten korkar. Terapide kendi deneyimlerinizi anlamak, çocuklarınızla farklı bir ilişki kurmanıza yardımcı olur.

Akşemsettin’de Seçenekler

Akşemsettin ve çevresinde, Eyüpsultan merkez, Gaziosmanpaşa ve Bayrampaşa‘da yetişkin ve travma alanında çalışan uzmanlar bulunuyor.

Acil Durumlar

Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112’yi arayın.

Terapi Sürecinin Hızı

Çocukluk deneyimleriyle çalışmak zaman alabilir ve bazı seanslar duygusal olarak yorucu geçebilir. İyi bir uzman, sizi zorlamadan, önce güvenli bir ilişki ve baş etme becerileri oluşturarak ilerler. Zor anıları ne zaman ve ne kadar konuşacağınıza siz karar verirsiniz. Süreç boyunca kendinize nazik davranmak önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Eyüpsultan’daki uzmanları görmek için Eyüpsultan psikologları listesine göz atabilirsiniz.