Avrupa Yakası’nda Psikolojik Testler: MMPI, Zekâ Testi, WISC-4 ve MOXO Nerede, Nasıl Yaptırılır?

Avrupa Yakası’nda Psikolojik Testler: MMPI, Zekâ Testi, WISC-4 ve MOXO Nerede, Nasıl Yaptırılır?

Kısa cevap: İstanbul Avrupa Yakası’nda MMPI, zekâ testi, WISC-4 ya da MOXO dikkat testi yaptırmak için üç yol vardır: kamu ve üniversite hastanelerinin psikiyatri bölümleri (hekim isteğiyle), rehberlik ve araştırma merkezleri (çocuklarda eğitsel değerlendirme için) ve testin eğitimini almış psikologların çalıştığı özel merkezler. Psikolojik testler yüz yüze uygulanır, hiçbiri tek başına tanı koymaz ve tanıyı hekim koyar. Test yaptırmadan önce uygulayıcının o test için eğitimi ve testin Türkiye normları sorulmalıdır.

Psikolojik test nedir, ne zaman gerekir?

Psikolojik test, bir kişinin zihinsel becerilerini, dikkatini, kişilik özelliklerini ya da ruhsal belirtilerini standart koşullarda ölçen ve sonucu geniş bir karşılaştırma grubuna göre yorumlayan araçtır.

Test, kendi başına bir amaç değildir; bir soruyu yanıtlamaya yardım eder.

Soru Kullanılabilecek testler
“Çocuğumun zihinsel gelişimi yaşına uygun mu?” Zekâ testleri (WISC-4 ve benzerleri)
“Öğrenme güçlüğü olabilir mi?” Zekâ testi; okuma, yazma, matematik becerisi testleri
“Dikkat sorunu var mı?” Klinik görüşme; anne baba ve öğretmen ölçekleri; yardımcı olarak dikkat testleri (MOXO gibi)
“Üstün yetenekli mi?” Zekâ testleri
“Ruhsal belirtilerin türü ve şiddeti nedir?” MMPI; belirti ölçekleri
“Okula hazır mı?” Okul olgunluğu değerlendirmeleri
Kurumun istediği değerlendirme Kurumun belirttiği testler

Her başvuruda test gerekmez: birçok durumda iyi bir klinik görüşme yeterlidir. “Bir test yapalım; ne çıkarsa” yaklaşımı, hem para hem zaman kaybıdır.

Dört test tek tabloda

MMPI Zekâ testi (genel) WISC-4 MOXO
Ne ölçer Ruhsal belirtiler ve kişilik örüntüleri Genel zihinsel beceriler Çocuklarda zekâ: dört ayrı alan Dikkat, zamanlama, dürtüsellik, hareketlilik
Yaş Yetişkin Yaşa göre farklı testler 6-16 yaş Çocuk ve yetişkin sürümleri
Biçim Yüzlerce “doğru-yanlış” maddesi; kâğıt ya da bilgisayar Bire bir uygulama Bire bir; sözel ve uygulamalı görevler Bilgisayarda; görsel ve işitsel çeldiricilerle
Süre 60-90 dakika 45-90 dakika 60-90 dakika Yaklaşık 15-20 dakika
Kim uygular Eğitimini almış psikolog Eğitimini almış psikolog WISC-4 uygulayıcı eğitimi almış psikolog Eğitimli uygulayıcı; sonucu hekim ya da psikolog yorumlar
Tek başına tanı koyar mı Hayır Hayır Hayır Hayır

MMPI testi

MMPI (Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri), dünyada en çok kullanılan klinik kişilik testidir. Türkiye’de yaygın kullanılan biçimi 566 maddeden oluşur.

Soru Yanıt
Kim ister Çoğunlukla psikiyatrist; bazı kurumlar ve mahkemeler
Ne zaman Tanıya destek; tedavi planı; kurumsal ve adli değerlendirmeler
Nasıl Gözetim altında, sessiz bir odada, kişi tek başına doldurur
Sonuç On klinik ölçek ve testi nasıl yanıtladığınızı gösteren geçerlik ölçekleri; psikolog yorumlar ve rapor yazar
“Doğru yanıtlar” var mı Hayır. Kendini olduğundan iyi gösterme çabası geçerlik ölçeklerinde görünür ve profili geçersiz kılabilir
İnternetten yapılır mı Hayır; internetteki sürümler geçerli değildir

Testi, kurumunuz istiyorsa kurumun kabul ettiği yerde yaptırın: bazı kurumlar yalnızca kamu hastanesi raporunu kabul eder. Özel bir merkezde yaptırmadan önce “Bu rapor benim başvurduğum yerde geçerli olur mu?” diye ilgili kuruma sorun.

Zekâ testi ve WISC-4

Zekâ testi, akıl yürütme, sorun çözme, bellek ve işlem hızı gibi zihinsel becerileri ölçer ve kişiyi kendi yaş grubuyla karşılaştırır. Ortalama puan 100’dür; nüfusun yaklaşık üçte ikisi 85 ile 115 arasında puan alır.

Yaş Türkiye’de kullanılan başlıca testler
Okul öncesi Stanford-Binet; gelişim testleri
6-16 yaş WISC-4 (güncel); WISC-R (eski, bazı kurumlarda sürüyor); Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği
Yetişkin Wechsler Yetişkinler için Zekâ Ölçeği
Hızlı, sözel olmayan tarama Matris tipi testler

WISC-4, Wechsler Çocuklar için Zekâ Ölçeği’nin dördüncü sürümüdür; Türkiye uyarlaması ve norm çalışması yapılmıştır.

Dizin Ne ölçer
Sözel kavrama Sözcük bilgisi, sözel akıl yürütme, kavram oluşturma
Algısal akıl yürütme Görsel-uzamsal çözümleme, sözel olmayan sorun çözme
Çalışma belleği Bilgiyi kısa süre akılda tutup işleme
İşlem hızı Basit görsel bilgiyi hızlı ve doğru işleme
Toplam puan Genel zihinsel düzey

Dört dizinin ayrı ayrı görülmesi, WISC-4’ün eski sürüme göre en önemli üstünlüğüdür: toplam puanı ortalama olan bir çocuğun çalışma belleği ya da işlem hızı belirgin biçimde düşük olabilir ve bu, okuldaki güçlüğü açıklayabilir.

Doğru okumak için
Puan bir aralıktır; birkaç puanlık fark anlam taşımaz
Profil, toplam puandan daha çok bilgi verir
O günün koşulları (uyku, hastalık, kaygı) sonucu etkiler
Test, yaratıcılığı, sosyal becerileri, güdülenmeyi ölçmez
Öğrenme güçlüğü ve DEHB tanısı bu testle konmaz; test değerlendirmenin bir parçasıdır
Zihinsel yetersizlik tanısı için gündelik yaşam becerileri de değerlendirilir; tanıyı hekim koyar
Çocuğa puan söylenmez; güçlü ve desteklenecek yanları anlatılır
Yineleme gerekiyorsa arada çoğunlukla en az bir yıl bırakılır

Çocuğu test sorularına önceden çalıştırmak sonucu geçersiz kılar ve çocuğun gereksinim duyduğu desteği almasını engeller.

MOXO dikkat testi

MOXO, bilgisayarda uygulanan bir sürekli performans testidir: kişi ekranda belirli bir hedef göründüğünde tuşa basar, başka bir şey göründüğünde basmaz. Benzerlerinden farkı, gündelik yaşamı andıran görsel ve işitsel çeldiricilerin (sesler, hareketli görüntüler) kullanılmasıdır.

Ölçülen Anlamı
Dikkat Hedefi doğru yakalama
Zamanlama Doğru, ama gecikmeli yanıtlar
Dürtüsellik Hedef olmayana basma
Hiperaktivite Gereksiz, fazladan tuşlamalar
Bilinmesi gerekenler
Tanı koymaz Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı klinik bir tanıdır: hekim, gelişim öyküsü, anne baba ve öğretmen bilgisi ve gözlemle koyar
Yanlış sonuç verebilir Uykusuz, kaygılı ya da isteksiz bir çocuk kötü; bilgisayar oyunlarına alışkın, zeki bir çocuk DEHB’si olduğu halde iyi sonuç alabilir
Ne işe yarar Değerlendirmeyi destekleyen nesnel bir veri; tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırma
İlaç Düzenli ilaç kullanılıyorsa testin ilaçlı mı ilaçsız mı yapılacağına hekim karar verir
Kim yorumlar Çocuk ve ergen psikiyatristi, psikiyatrist ya da psikolog; yalnızca bilgisayar çıktısı yeterli değildir

“MOXO testinde dikkat eksikliği çıktı” cümlesi tek başına bir tanı değildir. Test sonucuyla birlikte mutlaka hekim değerlendirmesi alın. Bu alanda çalışan uzmanlar dikkat eksikliği ve hiperaktivite sayfasında yer alıyor.

Avrupa Yakası’nda testler nerede yaptırılır?

Yer Hangi testler Nasıl başvurulur Not
Devlet ve eğitim araştırma hastaneleri (psikiyatri; çocuk ve ergen psikiyatrisi) MMPI, zekâ testleri ve hekimin gerekli gördüğü diğerleri Önce hekim randevusu (merkezi randevu sistemi); testi hekim ister Rapor resmi işlemlerde geçerlidir; bekleme süresi olabilir
Üniversite hastaneleri Geniş test olanakları Kendi randevu sistemleri Kapsamlı değerlendirme
Rehberlik ve araştırma merkezleri Zekâ testleri; eğitsel değerlendirme Okul yönlendirmesi ya da veli başvurusu Ücretsiz; eğitsel tanılama ve yönlendirme amaçlı
Okul rehberlik servisleri Tarama ve grup testleri Okul içinde Bireysel zekâ testi için çoğunlukla yönlendirir
Özel danışma merkezleri ve psikologlar Uygulayıcının eğitimini aldığı testler Doğrudan randevu Hızlı randevu; raporun başvuracağınız kurumda geçerliğini önceden sorun

Avrupa Yakası’nda büyük kamu ve üniversite hastaneleri tarihî yarımada, Bakırköy ve Şişli çevresinde yoğunlaşır; batı ilçelerinde oturanlar için kendi ilçelerindeki devlet hastanesi ve ilçe rehberlik ve araştırma merkezi ilk adrestir. Her ilçenin bağlı olduğu rehberlik ve araştırma merkezini ilçe millî eğitim müdürlüğünden öğrenebilirsiniz.

Özel seçenekler için güncel listeler: Şişli psikologları, Beşiktaş psikologları, Bakırköy psikologları ve Beyoğlu psikologları. Çocuklarla çalışan uzmanlar ayrıca çocuk ve ergen sayfasında yer alıyor.

Özel merkeze sorulacaklar
“Testi kim uygulayacak; temel mesleği ve bu testteki uygulayıcı eğitimi nedir?”
“Testin güncel Türkiye normları kullanılıyor mu?”
“Yazılı rapor veriliyor mu; raporda neler yer alıyor?”
“Sonuçlar için ayrı bir geri bildirim görüşmesi yapılıyor mu?”
“Rapor, başvuracağım kurumda kabul edilir mi?” (Bunu kuruma da sorun.)

Resmi rapor gerekiyorsa

Amaç İzlenecek yol
Özel eğitim desteği Kamu ya da üniversite hastanesinde çocuk ve ergen psikiyatristi değerlendirmesi ve rapor; ardından rehberlik ve araştırma merkezinde eğitsel değerlendirme
Okulda bireyselleştirilmiş eğitim programı Rehberlik ve araştırma merkezi kararı
Üstün yetenekliler için eğitim programları Millî Eğitim Bakanlığı’nın duyurduğu tanılama süreci; okul aracılığıyla
İşe giriş, ruhsat ve benzeri işlemler Kurumun istediği belge ve kabul ettiği sağlık kuruluşu; önce kuruma sorun
Mahkemenin istediği değerlendirme Mahkemenin belirlediği kurum ya da bilirkişi

Koşullar ve istenen belgeler değişebildiği için güncel bilgiyi ilgili kurumdan alın. Özel bir merkezde yapılan test, resmi süreçlerde çoğu zaman tek başına yeterli olmaz; yine de hekime götürüldüğünde değerlendirmeye katkı sağlayabilir.

Test gününe hazırlık ve sonuçların okunması

Öncesinde
Uyku İyi uyunmuş bir gece
Yemek Tok karnına; yanınızda su
Saat Sabah saatleri; okul çıkışı yorgunluğunda değil
Sağlık Hasta ya da ateşliyse erteleyin
Gözlük, işitme cihazı Unutmayın
İlaç Düzenli kullanılan ilaçları uygulayıcıya bildirin; kendi başınıza kesmeyin
Çocuğa anlatım “Bulmaca ve soru-yanıt gibi etkinlikler yapacaksınız; bazıları kolay, bazıları zor olacak”
Yol Avrupa Yakası trafiğinde yarım saat pay bırakın; teste yetişme telaşıyla girilmez
Sonrasında sorun
“Güçlü alanlar neler?”
“Hangi alanlarda desteğe gereksinim var?”
“Bu sonuç başvuru nedenimizi açıklıyor mu?”
“Evde, okulda ya da işte ne yapmalıyız?”
“Başka bir değerlendirme ya da hekim görüşü gerekiyor mu?”

İyi bir rapor yalnızca sayı vermez; sayının ne anlama geldiğini ve bundan sonra ne yapılacağını söyler.

İnternette “IQ testi” çözdüm, 140 çıktı: Neden sayılmaz?

Sosyal medyada bir bağlantı: “Yalnızca yüzde ikilik dilim çözebiliyor!” Yirmi soru, on dakika, sonuç: 142. Altında bir düğme: “Sertifikanı indir.”

Güzel bir duygu. Peki neden hiçbir psikolog bu sonucu ciddiye almaz?

Gerçek zekâ testi İnternet testi
Binlerce kişilik, yaşa ve nüfusa göre dengelenmiş bir norm grubuyla karşılaştırır Kiminle karşılaştırdığı belli değildir; çoğu zaman kimseyle
Bire bir, eğitimli bir uygulayıcıyla, standart koşullarda Otobüste, telefonda, yanınızda arkadaşınızla
Sözel, görsel, bellek ve hız alanlarında on kadar farklı görev Çoğunlukla tek tür: şekil dizisi
Güvenirliği ve geçerliği araştırmalarla gösterilmiş Gösterilmemiş
Soruları gizli tutulur Aynı sorular her yerde
Süre ve yönerge sabittir İstediğiniz kadar düşünür, yeniden başlarsınız
Sonuç bir aralık ve profil olarak verilir Tek, parlak bir sayı

Bir ipucu daha: bu testlerin çoğu herkese yüksek puan verir. Nedeni basit: 142 çıkan test paylaşılır, 94 çıkan test paylaşılmaz. Bazıları sonucu görmek için ücret ya da kişisel bilgi ister; asıl ürün test değil, sizin veriniz ya da ödemenizdir.

Çocuğuna internetten test çözdürüp “üstün zekâlı çıktı” diyen anne babalar için ek bir risk var: çocuk bu etiketi taşır, sonra gerçek bir değerlendirmede farklı bir sonuç çıkar ve bu kez hayal kırıklığını taşır.

Zekâ testleriyle ilgili son bir gerçek, gerçek testler için de geçerli: 100 ile 105 arasındaki fark anlamsızdır; 130 puan mutluluğu, başarıyı ya da iyi insan olmayı güvence altına almaz. Test, bir beceri kümesinin o günkü fotoğrafıdır; bir insanın değeri hakkında hiçbir şey söylemez.

Sık sorulan sorular

Avrupa Yakası’nda MMPI testi nerede yapılır?

Kamu ve üniversite hastanelerinin psikiyatri bölümlerinde hekim isteğiyle ve MMPI eğitimi almış psikologların çalıştığı özel merkezlerde.

WISC-4 testi kaç yaşa uygulanır?

6 ile 16 yaş arasındaki çocuklara; 60-90 dakika sürer.

Zekâ testi için rehberlik ve araştırma merkezine doğrudan başvurabilir miyim?

Başvuru çoğunlukla okul yönlendirmesiyle yapılır; veliler de başvurabilir. Güncel yolu okulun rehberlik servisinden ya da merkezden öğrenin.

MOXO testi dikkat eksikliği tanısı koyar mı?

Hayır. Tanıyı hekim klinik değerlendirmeyle koyar; MOXO yardımcı bir veridir.

Özel merkezde yaptırdığım test resmi işlemlerde geçerli mi?

Çoğu resmi süreçte kamu ya da üniversite hastanesi raporu istenir. Başvuracağınız kuruma önceden sorun.

Psikolojik testler görüntülü görüşmeyle yapılabilir mi?

Hayır; bu testler yüz yüze ve standart koşullarda uygulanır. Sonuçların konuşulduğu görüşme ve sonraki destek görüntülü olabilir; ayrıntılar online terapi sayfasında.

Bütün ilçeleri bir arada görmek için İstanbul psikolog sayfasını inceleyebilirsiniz.

İstanbul'da psikolog mu arıyorsunuz?

İstanbul psikolog listesinde adres, telefon ve yol tarifiyle size en yakın uzmanı bulun.

İstanbul Psikologları
Psikolog Bul logosu
Psikolog Bul

Türkiye'nin 81 ilinde, il ve ilçenize göre psikolog bulun.

Psikolog Bul İstanbul Psikolog

Danışanlar için

Evinizden çıkmadan psikologla görüşün

Türkiye'nin ve dünyanın her yerinden güvenli görüntülü görüşmeyle destek alın. Online görüşme yapan psikologları inceleyin.

Psikologlar için

Psikolog musunuz? Rehbere eklenin

İlçenizde sizi arayan danışanlara görünür olun. Paketleri inceleyin, kayıt formunu doldurun.

Psikolog Bul