Bağlarbaşı Psikolog: Bağlarbaşı’nda Terapi Seçenekleri

Kısa cevap: Gaziosmanpaşa Bağlarbaşı’nda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı alan çocuklar için tedavi seçenekleri; ebeveyn eğitimi, davranışsal terapi, okul düzenlemeleri, sosyal beceri çalışmaları ve gerekirse çocuk psikiyatristi tarafından düzenlenen ilaç tedavisini içerir. En iyi sonuçlar genellikle bu seçeneklerin çocuğun ihtiyacına göre birleştirildiği bütüncül bir yaklaşımla elde edilir. Tanı çocuk ve ergen psikiyatristi tarafından konur.

Bağlarbaşı, ilkokulları, parkları ve konut bloklarıyla Gaziosmanpaşa’nın çocuklu ailelerinin yoğun olduğu mahallelerinden biri. Burada bazı aileler, öğretmenden gelen “Çocuğunuz derste yerinde duramıyor”, “Dikkati çok dağınık” şikâyetleriyle bir uzmana başvurmuş ve çocuklarının DEHB tanısı aldığını öğrenmiş. Tanının ardından ise yeni sorular gelmiş: “Şimdi ne yapacağız?”, “İlaç kullanmak zorunda mı?”, “Başka seçenekler var mı?” Bu yazıda Bağlarbaşı’nda DEHB tanılı çocuklar için tedavi seçeneklerini anlatıyoruz.

DEHB Nedir?

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, dikkat, dürtü kontrolü ve aktivite düzeyini etkileyen nörogelişimsel bir durumdur. DEHB’li çocuklar dikkatini sürdürmekte, talimatları takip etmekte, sırasını beklemekte ve yerinde durmakta zorlanabilir. DEHB, kötü ebeveynlik ya da çocuğun tembelliğinden kaynaklanmaz.

1. Ebeveyn Eğitimi

Özellikle küçük yaştaki çocuklarda ilk önerilen tedavi seçeneklerinden biridir. Ebeveynler, çocuklarının davranışlarını anlamayı, açık ve tutarlı kurallar koymayı, olumlu davranışları pekiştirmeyi ve olumsuz davranışlara etkili şekilde yanıt vermeyi öğrenir. Bu eğitim, ev içi çatışmaları azaltır ve çocuğun özgüvenini destekler.

2. Davranışsal Terapi

Çocukla doğrudan yapılan davranışsal çalışmalar; organizasyon becerileri, zaman yönetimi, dürtü kontrolü ve öz düzenleme becerilerini geliştirmeye odaklanır. Ödül sistemleri, görsel programlar ve görev listeleri gibi araçlar kullanılır.

3. Okul Düzenlemeleri

Okul, DEHB’li çocuğun en çok zorlandığı ortamlardan biridir. Öğretmenle iş birliği yaparak şu düzenlemeler değerlendirilebilir:

• Çocuğun ön sıralarda, dikkat dağıtıcılardan uzak oturması
• Görevlerin küçük parçalara bölünmesi
• Kısa hareket molaları verilmesi
• Talimatların kısa ve net verilmesi, gerekirse yazılı olarak da sunulması
• Sınavlarda ek süre gibi düzenlemeler
• Olumlu davranışların sık sık takdir edilmesi

Okul rehber öğretmeni ve Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM), çocuğun eğitsel ihtiyaçları konusunda destek sağlayabilir.

4. Sosyal Beceri Çalışmaları

DEHB’li çocuklar, dürtüsellikleri nedeniyle arkadaşlık ilişkilerinde zorlanabilir: sıra beklemekte, oyun kurallarına uymakta ya da başkalarının sözünü kesmemekte güçlük çekebilirler. Sosyal beceri grupları, bu becerileri güvenli bir ortamda pratik etme imkânı sunar.

5. İlaç Tedavisi

Orta ve ağır DEHB’de, özellikle okul çağındaki çocuklarda, çocuk ve ergen psikiyatristi ilaç tedavisi önerebilir. İlaçlar, dikkat ve dürtü kontrolünü iyileştirmeye yardımcı olabilir. İlaç tedavisinin faydaları ve olası yan etkileri, psikiyatristle ayrıntılı olarak konuşulmalıdır. İlaç kararı aileyle birlikte verilir ve düzenli kontrollerle takip edilir. İlaç, tek başına değil, diğer seçeneklerle birlikte kullanıldığında en etkilidir.

Eşlik Eden Durumlar

DEHB’li çocuklarda öğrenme güçlüğü, kaygı, karşı gelme davranışları ya da uyku sorunları da görülebilir. Bu durumların değerlendirilmesi ve tedavi planına dahil edilmesi önemlidir.

Evde Yapılabilecekler

• Günlük rutinleri düzenli ve öngörülebilir tutun.
• Görsel programlar ve kontrol listeleri kullanın.
• Ödev zamanını kısa çalışma bloklarına bölün.
• Düzenli fiziksel aktiviteye fırsat verin.
• Ekran süresini sınırlayın.
• Uyku düzenine dikkat edin.
• Çocuğunuzun güçlü yanlarını görün ve takdir edin.

Ebeveynlerin Kendi İhtiyaçları

DEHB’li bir çocuğu büyütmek yorucu olabilir. Ebeveynlerin kendi stresini yönetmesi, eşlerin birlikte hareket etmesi ve gerektiğinde destek alması, çocuğa daha iyi destek olmalarını sağlar. DEHB aile dernekleri ve ebeveyn grupları da değerli kaynaklardır.

Bağlarbaşı’nda Seçenekler

Bağlarbaşı’ndaki okulların rehberlik servisleri ilk başvuru noktasıdır. Gaziosmanpaşa merkez, Eyüpsultan ve Bayrampaşa‘da çocuklarla çalışan uzmanlar bulunuyor. Tanı için çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniklerine başvurulabilir.

Acil Durumlar

Çocuğun güvenliği tehlikedeyse beklemeden 112’yi arayın.

Her çocuk farklıdır; tedavi planı da çocuğun ihtiyaçlarına göre şekillenir.

Sık Sorulan Sorular

Gaziosmanpaşa’daki uzmanları görmek için Gaziosmanpaşa psikologları listesine göz atabilirsiniz.