Başakşehir Ergen Psikoloğu: Ailelere Rehber

Kısa cevap: Başakşehir’de ergen psikoloğu, diyabet, epilepsi, astım, romatizmal hastalıklar ya da başka kronik hastalıklarla yaşayan gençlere ve ailelerine destek sunar. Ergenlik döneminde gençler bağımsızlık ister, akranlarından farklı görünmek istemez ve tedavi kurallarına karşı çıkabilir. Ergen psikoloğu; gencin hastalığıyla barışmasına, tedavisine uyum sağlamasına ve ailenin aşırı koruma ile güven arasında denge kurmasına yardımcı olur.

Başakşehir’deki şehir hastanesinin çocuk ve ergen polikliniklerinde, kronik bir hastalıkla büyüyen pek çok genç tedavi görüyor. Bu gençlerin çoğu çocukluktan beri ilaç kullanıyor, kontrollere gidiyor ve belirli kurallara uyuyor. Ancak ergenlikle birlikte bir şeyler değişiyor: Genç artık ilaçlarını almak istemiyor, kan şekerini ölçmeyi unutuyor, arkadaşlarının yanında hastalığını saklıyor ve “Neden ben?” diye soruyor. Bu yazıda Başakşehir’deki aileler için kronik hastalığı olan ergenlerde ergen psikoloğunun rolünü anlatıyoruz.

Ergenlik ve Kronik Hastalık

Ergenlik, kronik hastalık yönetimi açısından en zorlu dönemlerden biridir. Bunun nedenleri:

• Bağımsızlık isteği: Genç, ebeveynlerinin hastalığını yönetmesinden rahatsız olur ve kendi kararlarını vermek ister.
• Akranlara uyum: Arkadaşlarından farklı görünmek, ilaç almak ya da özel bir diyet uygulamak utanç verici gelebilir.
• Hormonal değişiklikler: Bazı hastalıkların kontrolünü zorlaştırabilir.
• Risk alma: Ergenlik dönemindeki risk alma eğilimi, tedavi kurallarını göz ardı etmeye yol açabilir.
• Gelecek kaygısı: Hastalığın meslek, ilişkiler ve gelecek planları üzerindeki etkisiyle ilgili endişeler
• Yorgunluk: Yıllardır süren tedavi ve kontrollerin getirdiği bıkkınlık

Tedaviye Uyum Sorunları

Ergenlik döneminde pek çok genç, ilaçlarını düzenli almakta, kontrollere gitmekte ya da önerilen yaşam tarzına uymakta zorlanır. Bu, çoğu zaman sorumsuzluktan değil, hastalığa karşı öfkeden, akranlarından farklı olmak istememekten ya da tedavinin getirdiği yorgunluktan kaynaklanır. Ebeveynlerin bu duruma sürekli uyarı ve kontrolle tepki vermesi, gencin direncini artırabilir.

Ergen Psikoloğu Nasıl Yardımcı Olur?

• Gencin hastalığıyla ilgili duygularını ifade etmesi için güvenli bir alan sunar.
• Hastalığını kabullenmesine ve kimliğinin bir parçası olarak barışmasına yardımcı olur.
• Tedaviye uyumu engelleyen düşünce ve duyguları ele alır.
• Arkadaşlarına hastalığını nasıl anlatacağı konusunda destek olur.
• Hastalığa eşlik eden depresyon ve kaygıyla çalışır.
• Gencin sorumluluğu kademeli olarak üstlenmesi için aileyle birlikte plan yapar.
• Sağlık ekibiyle iş birliği yapar.

Aşırı Koruma ile Güven Arasında

Kronik hastalığı olan bir çocuğun ebeveyni olmak, yıllarca süren bir dikkat ve kontrol gerektirir. Ergenlikte bu kontrolü kademeli olarak gence devretmek, ebeveynler için çok zordur. Ancak aşırı koruma, gencin hastalığını yönetme becerisini geliştirmesini engeller. Ergen psikoloğu, ailelerin şu dengeyi kurmasına yardımcı olur:

• Sorumluluğu adım adım gence devretmek
• Gencin kendi kararlarını vermesine alan tanımak, ama güvenlik konusunda net olmak
• Hatalarını cezalandırmak yerine öğrenme fırsatı olarak görmek
• Hastalık dışındaki konularda da gençle ilgilenmek

Hastalık Gencin Kimliği Değildir

Kronik hastalığı olan gençler bazen kendilerini yalnızca hastalıklarıyla tanımlanmış hisseder. Ailelerin ve sağlık ekibinin gençle yalnızca hastalık hakkında konuşması, bu hissi güçlendirebilir. Gencin ilgi alanlarına, arkadaşlıklarına, hayallerine ve güçlü yönlerine de ilgi göstermek, onun hastalığından daha büyük bir kimliğe sahip olduğunu hatırlatır.

Kardeşler

Kronik hastalığı olan bir gencin kardeşleri de ihmal edilmiş hissedebilir ya da kardeşlerinin sağlığıyla ilgili kaygı taşıyabilir. Ailenin tüm çocuklarının ihtiyaçlarını görmesi önemlidir.

Başakşehir’de Seçenekler

Şehir hastanesinde tedavi gören gençler için hekimden çocuk ve ergen psikiyatrisi ya da psikoloji birimine yönlendirme istenebilir. Başakşehir merkez, Kayaşehir ve Bahçeşehir çevresinde sağlık psikolojisi ve ergenlerle çalışan uzmanlar da bulunuyor.

Acil Durumlar

Gencin kendine zarar verme riski ya da ilaçlarını kasıtlı olarak kötüye kullanma şüphesi varsa beklemeden 112’yi arayın.

Arkadaşlarla Paylaşmak

Pek çok genç, hastalığını arkadaşlarından saklamak ister. Oysa güvendiği birkaç arkadaşın durumu bilmesi, hem acil durumlarda yardım almasını kolaylaştırır hem de saklamanın getirdiği yükü hafifletir. Ergen psikoloğu, gencin kime, ne zaman ve nasıl anlatacağına karar vermesinde destek olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Başakşehir’deki uzmanları görmek için Başakşehir psikolog listesine göz atabilirsiniz.