Defterdar Psikolog: Defterdar’da Terapi Seçenekleri

Kısa cevap: Eyüpsultan Defterdar’da asansöre binememek, köpek görünce panik yaşamak, iğneden ya da kan aldırmaktan kaçınmak, uçağa binememek gibi belirli bir nesne ya da durumdan yoğun korku duyan kişiler için en etkili terapi seçeneği maruz bırakma temelli bilişsel davranışçı terapidir. Özgül fobiler, terapiye en iyi yanıt veren sorunlar arasındadır; birçok kişi görece kısa sürede belirgin iyileşme yaşar.

Defterdar, Haliç kıyısı, tarihi yapıları ve konut bloklarıyla Eyüpsultan’ın köklü mahallelerinden biri. Burada yaşayan bazı kişiler, başkalarına küçük görünen ama kendi hayatlarını ciddi şekilde kısıtlayan korkularla yaşıyor: On katlı bir binaya merdivenle çıkmak, sahilde yürüyüş yaparken her köpekte yolu değiştirmek, yıllardır kan tahlili yaptırmamak ya da bir aile düğününe uçakla gidememek. Bu korkular çoğu zaman utançla birlikte gizleniyor ve “Ben böyleyim” denilip kabullenilmeye çalışılıyor. Bu yazıda Defterdar’da özgül fobiler için terapi seçeneklerini anlatıyoruz.

Özgül Fobi Nedir?

Özgül fobi, belirli bir nesne ya da duruma karşı duyulan, gerçek tehlikeyle orantısız, yoğun ve kalıcı korkudur. Kişi genellikle korkusunun aşırı olduğunu bilir; ama yine de onu kontrol edemez. Korkulan şeyle karşılaşmak ya da karşılaşma ihtimali bile yoğun kaygı ve panik belirtilerine yol açabilir.

Sık Görülen Fobiler

• Hayvanlar: Köpek, kedi, böcek, yılan, kuş.
• Doğal ortam: Yükseklik, su, fırtına, karanlık.
• Kan, iğne, yaralanma: Kan görmek, iğne yaptırmak, tıbbi işlemler.
• Durumsal: Asansör, uçak, kapalı alanlar, tüneller, köprüler.
• Diğer: Kusma, boğulma, yüksek sesler.

Kan ve İğne Fobisinin Farkı

Kan ve iğne fobisinde, diğer fobilerden farklı olarak bazı kişilerde tansiyon ani düşer ve bayılma görülebilir. Bu nedenle tedavisinde, maruz bırakmanın yanı sıra kasları gererek tansiyonu yükseltmeye yardımcı olan özel bir teknik de kullanılır. Bu fobi, gerekli tıbbi kontrollerden kaçınmaya yol açabildiği için sağlık açısından önemlidir.

Kaçınma Döngüsü

Fobide korkulan şeyden kaçınmak, kısa vadede rahatlama sağlar. Ancak kaçınma, beynin korkulan şeyin aslında tehlikeli olmadığını öğrenmesini engeller ve korkunun sürmesine yol açar. Zamanla kaçınılan durumlar artabilir ve hayat daralır. Terapi, bu döngüyü kırmaya odaklanır.

Terapi Seçenekleri

Maruz Bırakma Terapisi

Özgül fobilerde en etkili yöntemdir. Kişi, uzman eşliğinde, korkulan nesne ya da durumla kademeli olarak ve güvenli bir şekilde karşılaşır. Her adımda kaygı önce yükselir, sonra azalır. Bu deneyim tekrarlandıkça beyin, korkulan şeyin tehlikeli olmadığını öğrenir.

Bilişsel Yaklaşımlar

Korkulan şeyle ilgili felaket düşünceleri (“Asansör kesin bozulur ve havasız kalırım”) ele alınır ve gerçekçi düşüncelerle dengelenir.

Tek Oturumluk Yoğun Tedavi

Bazı özgül fobiler için, birkaç saat süren tek bir yoğun maruz bırakma oturumunun da etkili olabildiği gösterilmiştir. Bu seçenek, uzmanla birlikte değerlendirilir.

Sanal Gerçeklik

Uçak ya da yükseklik gibi gerçek hayatta tekrar tekrar deneyimlemesi zor fobiler için bazı uzmanlar sanal gerçeklik destekli maruz bırakma kullanabilir.

Kademeli Maruz Bırakma Örneği: Köpek Fobisi

1. Köpek fotoğraflarına bakmak
2. Köpek videoları izlemek
3. Uzaktan, tasmalı bir köpeği izlemek
4. Sakin bir köpeğe birkaç metre mesafeden yaklaşmak
5. Sahibinin yanında, sakin bir köpeği sevmek

Her adıma, kaygı belirgin şekilde azalana kadar devam edilir ve bir sonraki adıma ancak o zaman geçilir.

Çocuklarda Fobiler

Çocukluk döneminde karanlık, hayvan ya da yabancılardan korkmak gelişimin doğal bir parçasıdır ve çoğu zaman kendiliğinden geçer. Ancak korku yaşa uygun değilse, uzun sürüyorsa ve günlük hayatı kısıtlıyorsa, çocuklarla çalışan bir uzmana danışmak faydalıdır. Çocukların fobileri de maruz bırakma temelli yöntemlerle, oyunlaştırılarak tedavi edilebilir.

Defterdar’da Seçenekler

Defterdar ve çevresinde, Eyüpsultan merkez, Fatih ve Bayrampaşa‘da kaygı bozuklukları alanında çalışan uzmanlar bulunuyor. Uzmana maruz bırakma terapisindeki deneyimini sorabilirsiniz.

Acil Durumlar

Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112’yi arayın.

Korkunuzla yüzleşmeye hazır olduğunuz an, ilk adım için doğru zamandır.

Sık Sorulan Sorular

Eyüpsultan’daki uzmanları görmek için Eyüpsultan psikologları listesine göz atabilirsiniz.