Esenler Oyun Terapisi: Çocuklar İçin Destek

Kısa cevap: Esenler’de oyun terapisi, kaza, yangın, şiddete tanıklık, kayıp ya da başka korkutucu olaylar yaşamış çocuklara destek sunar. Travma yaşamış çocuklar çoğu zaman olayı oyunlarında tekrar tekrar canlandırır. Eğitimli bir oyun terapisti, bu oyunların çocuğu takılı bırakmak yerine iyileşmeye götürmesine yardımcı olur; çocuğun güven, kontrol ve güçlülük duygusunu yeniden kazanmasını destekler.

Evde çıkan bir yangın, mahallede yaşanan bir kaza, aile içinde tanık olunan bir kavga ya da sevilen birinin ani kaybı… Esenler’de bazı çocuklar, küçük yaşta korkutucu olaylarla karşılaşıyor. Olaydan sonra bu çocuklar geceleri uyuyamıyor, ebeveynlerinden ayrılmak istemiyor, öfkeleniyor ya da hep aynı oyunu oynuyor: arabalar çarpışıyor, evler yanıyor, oyuncaklar birbirine vuruyor. Bu yazıda travma yaşamış çocuklarda oyun terapisinin nasıl yardımcı olabileceğini anlatıyoruz.

Çocuklarda Travma Tepkileri

• Olayı oyunlarında tekrar tekrar canlandırma
• Kabuslar ve uyku sorunları
• Ebeveynden ayrılmak istememe, yapışkanlık
• Kolay irkilme ve korku
• Öfke patlamaları ve huzursuzluk
• Altını ıslatma, parmak emme gibi gerileme davranışları
• Karın ağrısı, baş ağrısı gibi bedensel yakınmalar
• Olayı hatırlatan şeylerden kaçınma
• İçe kapanma ve oyundan zevk alamama

Travma Sonrası Oyun

Çocuklar, yaşadıkları korkutucu olayları oyunla işlemeye çalışır. Bir kaza yaşamış çocuk arabaları tekrar tekrar çarpıştırabilir; yangın yaşamış bir çocuk evleri yakıp söndürebilir. Bu oyunlar, çocuğun yaşadıklarını anlamlandırma ve kontrol etme çabasıdır. Bazen bu oyun iyileştirici olur: Çocuk zamanla oyuna kurtarıcılar, çözümler ve mutlu sonlar ekler. Ancak bazen oyun katı, tekrarlayıcı ve kaygı dolu kalır; çocuk sıkıntıdan kurtulamaz. Bu durumda bir oyun terapistinin desteği önemlidir.

Oyun Terapisi Nasıl Yardımcı Olur?

• Güvenlik: Oyun odası ve terapistle kurulan ilişki, çocuğa güvende olduğu hissini yeniden verir.
• Kontrol: Oyunda çocuk kontrolü elinde tutar; gerçek olayda çaresiz kalan çocuk, oyunda güçlü olabilir.
• İşleme: Çocuk olayı oyunda kendi hızında canlandırır; terapist çocuğun duygularını yansıtarak bu deneyimin anlamlandırılmasına yardımcı olur.
• Yeni sonlar: Terapist, uygun olduğunda oyuna kurtarıcılar, yardımcılar ve güvenli yerler ekleyerek takılı kalan oyunun ilerlemesini destekleyebilir.
• Beden düzenleme: Nefes oyunları, sakinleşme etkinlikleri ve hareketli oyunlarla bedenin alarm durumu yatıştırılır.
• Duygu dili: Çocuk korku, öfke ve üzüntü gibi duyguları tanımayı ve adlandırmayı öğrenir.

Travma Odaklı Yaklaşımlar

Travma yaşamış çocuklar için oyun terapisi, travma odaklı bilişsel davranışçı terapi gibi kanıta dayalı yöntemlerle birleştirilebilir. Bu yaklaşımda çocuk, yaşına uygun şekilde olay hakkında bilgi alır, gevşeme ve duygu düzenleme becerileri kazanır, çizim, oyun ya da hikâye yoluyla olayın anlatısını oluşturur ve ebeveynler sürece aktif olarak katılır.

Ebeveynlerin Yapabilecekleri

• Güven verin: “Şimdi güvendesin, ben yanındayım.”
• Rutinleri hızla kurun: Düzenli bir günlük hayat güven duygusunu artırır.
• Sorulara dürüst cevap verin: Yaşına uygun, kısa ve dürüst açıklamalar yapın.
• Oyunlarını engellemeyin: Çocuk olayı oyunda canlandırıyorsa buna izin verin, ama çok sıkıntılı görünüyorsa yanında olun.
• Gerilemeye sabırla yaklaşın: Altını ıslatma gibi davranışlar için ceza vermeyin.
• Haberleri ve görüntüleri sınırlayın: Olayla ilgili görüntülerden çocuğu uzak tutun.
• Kendi duygularınızla ilgilenin: Siz de etkilendiyseniz destek alın; çocuklar ebeveynlerinin durumundan çok etkilenir.

Ne Zaman Uzman Desteği Gerekir?

• Tepkiler bir aydan uzun sürüyor ya da artıyorsa
• Çocuk hep aynı katı oyunu oynuyor ve oyun sırasında çok sıkıntılı görünüyorsa
• Okul, uyku ve günlük hayat ciddi şekilde etkileniyorsa
• Çocuk şiddete ya da istismara maruz kaldıysa
• Çocuk kendine zarar veriyorsa

Esenler’de Oyun Terapisi

Esenler’de merkez, Menderes ve Fevzi Çakmak çevresinde çocuklarla çalışan uzmanlar bulunuyor. Okul rehberlik servisleri, çocuk ve ergen psikiyatrisi poliklinikleri ve toplum ruh sağlığı merkezleri de başvurulabilecek yerlerdir. Bağcılar ve Bayrampaşa‘daki çocuk terapistleri de seçenekler arasında. Travma alanında deneyimli bir uzman tercih etmek önemlidir.

Acil Durumlar

Çocuğun güvenliği tehlikedeyse beklemeden 112’yi arayın. Çocuğa yönelik şiddet ya da istismar şüphesinde 183 hattı aranabilir.

Sık Sorulan Sorular

Esenler’deki uzmanları görmek için Esenler psikologları listesini inceleyebilirsiniz.