Esenyurt Ergen Psikoloğu: Ailelere Rehber

Kısa cevap: Esenyurt’ta ergen psikoloğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirtileri gösteren gençlerin değerlendirilmesine, gençle ve aileyle çalışılmasına destek olur. Ergenlikte DEHB çoğu zaman yerinde duramamaktan çok dağınıklık, erteleme, unutkanlık, dürtüsel kararlar ve okulda düşen başarıyla kendini gösterir. Tanı, çocuk ve ergen psikiyatristi tarafından konur; ergen psikoloğu ise beceri kazandırma, duygusal destek ve aile danışmanlığı sunar.

Esenyurt’ta ergen çocuğu olan bazı aileler her akşam aynı tartışmayı yaşıyor: Ödev yapılmamış, çanta hazırlanmamış, telefon bırakılmamış. “Zeki ama tembel”, “İstese yapar” cümleleri sık duyuluyor. Oysa bazı gençlerde bu tablo, isteksizlikten değil, dikkat ve öz yönetimle ilgili gelişimsel bir zorluktan kaynaklanıyor. Bu yazıda Esenyurt’taki aileler için ergenlikte DEHB’yi ve ergen psikoloğunun bu süreçteki rolünü anlatıyoruz.

DEHB Nedir?

DEHB, dikkat, dürtü kontrolü ve etkinlik düzeyini etkileyen nörogelişimsel bir durumdur. Çocuklukta başlar, ancak bazen ergenliğe kadar fark edilmez. Özellikle dikkat eksikliğinin ön planda olduğu ve hareketliliğin az olduğu gençlerde, okulun zorlaştığı ortaokul ve lise yıllarında belirgin hale gelebilir.

Ergenlikte DEHB Nasıl Görünür?

• Ödevleri, projeleri son ana bırakma ya da hiç teslim edememe
• Eşyalarını sık kaybetme, dağınık oda ve çanta
• Derste dalıp gitme, uzun metinleri okuyamama
• Zaman kavramında zorlanma, sürekli geç kalma
• Düşünmeden konuşma ya da karar verme
• Sıkıcı işlere başlayamama ama ilgisini çeken şeylere saatlerce odaklanabilme
• Çabuk sıkılma ve sürekli uyaran arama
• Duygusal dalgalanmalar ve çabuk öfkelenme
• Riskli davranışlara yatkınlık

Bu belirtilerin tek başına bulunması DEHB anlamına gelmez. Kaygı, depresyon, uyku sorunları, öğrenme güçlükleri ve aşırı ekran kullanımı da benzer görünümlere yol açabilir. Bu nedenle uzman değerlendirmesi önemlidir.

“Tembel” Değil

DEHB’li gençler sıklıkla tembel, sorumsuz ya da umursamaz olarak etiketlenir. Bu etiketler zamanla gencin kendini “başarısız” ve “yetersiz” olarak görmesine yol açar. Oysa sorun çoğu zaman istekte değil, planlama, başlama ve sürdürme becerilerindedir. Genç, ne yapması gerektiğini bilir ama yapmaya başlamakta zorlanır.

Değerlendirme Süreci

1. Gencin gelişim öyküsü, okul ve aile bilgileri alınır.
2. Aileden ve öğretmenlerden ölçekler istenebilir.
3. Genç ile ayrıntılı görüşme yapılır.
4. Gerekirse psikolojik testler uygulanır.
5. Eşlik eden durumlar, örneğin kaygı ya da öğrenme güçlüğü, araştırılır.
6. Tanı çocuk ve ergen psikiyatristi tarafından konur ve tedavi planı oluşturulur.

Ergen Psikoloğunun Rolü

• Psikoeğitim: Genç ve aileye DEHB’nin ne olduğunu anlatır, suçlamayı azaltır.
• Organizasyon becerileri: Planlama, ajanda kullanma, işleri küçük parçalara bölme gibi beceriler kazandırır.
• Bilişsel davranışçı terapi: Erteleme, dürtüsellik ve olumsuz düşüncelerle çalışır.
• Duygu düzenleme: Öfke ve hayal kırıklığıyla baş etmeyi destekler.
• Özgüven: Gencin güçlü yönlerini fark etmesine yardımcı olur.
• Aile danışmanlığı: Ebeveynlere evde uygulanabilecek stratejiler sunar.
• Okul iş birliği: Gerekirse öğretmenlerle iletişim kurulmasına destek olur.

Evde Uygulanabilecek Stratejiler

• Görünür bir haftalık plan ve kontrol listesi kullanın.
• Büyük ödevleri küçük ve somut adımlara bölün.
• Ders çalışma için kısa süreler ve sık molalar planlayın.
• Telefonu çalışma süresince başka odada tutmayı birlikte kararlaştırın.
• Talimatları kısa ve tek tek verin.
• Olumlu davranışları hemen ve somut olarak fark edin.
• Düzenli uyku, beslenme ve fiziksel aktiviteyi destekleyin.
• Her akşam aynı tartışmayı yapmak yerine haftalık kısa bir aile toplantısı düzenleyin.

Ergenlikte Özerklik ve Destek Dengesi

Ergen, bağımsızlık ister ama DEHB nedeniyle hâlâ desteğe ihtiyaç duyar. Ebeveynin her şeyi kontrol etmesi çatışmayı artırırken tamamen geri çekilmesi gencin başarısızlık yaşamasına yol açabilir. Ergen psikoloğu, gencin sorumluluğu adım adım devralabileceği bir denge kurulmasına yardımcı olur.

Esenyurt’ta Seçenekler

Esenyurt’ta merkez, Saadetdere ve Kıraç çevresinde ergenlerle çalışan uzmanlar bulunuyor. Okul rehberlik servisleri, gerekirse rehberlik araştırma merkezine yönlendirme yapabilir. Tanı için çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniklerine başvurulabilir. Beylikdüzü ve Avcılar‘daki uzmanlar da seçenekler arasında.

Acil Durumlar

Gencinizde kendine zarar verme düşünceleri ya da tehlikeli riskli davranışlar fark ederseniz beklemeden 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Esenyurt’taki uzmanları görmek için Esenyurt psikolog listesine göz atabilirsiniz.