Evliya Çelebi Psikolog: Evliya Çelebi’de Terapi Seçenekleri

Kısa cevap: Tuzla Evliya Çelebi’de gece uykusunun ilk saatlerinde aniden çığlık atarak uyanan ama sorulduğunda tepki vermeyen ya da uykusunda kalkıp yürüyen çocukların aileleri için seçenekler arasında çocuk hekimi değerlendirmesi, uyku düzeni danışmanlığı ve gerektiğinde çocuk psikoloğu ya da uyku uzmanı desteği yer alır. Gece terörü ve uyurgezerlik çocuklarda oldukça yaygındır ve çoğu zaman büyüdükçe kendiliğinden geçer. Ancak sık ve şiddetliyse ya da güvenlik riski varsa destek alınmalıdır.

Evliya Çelebi, konut blokları, okulları ve parklarıyla Tuzla’nın çocuklu ailelerin yaşadığı mahallelerinden biri. Burada bazı ebeveynler, gecenin bir saatinde çocuklarının odasından gelen dehşet verici bir çığlıkla yerlerinden fırlıyor. Odaya koştuklarında çocuk gözleri açık, terlemiş, korkmuş halde; ama onları tanımıyor gibi, sakinleştirilemiyor. Birkaç dakika sonra yeniden uykuya dalıyor ve sabah hiçbir şey hatırlamıyor. Bazı ailelerde ise çocuk gece yarısı kalkıp evin içinde dolaşıyor, kapıyı açmaya çalışıyor. Ebeveynler hem korkuyor hem de ne yapacaklarını bilemiyor. Bu yazıda Evliya Çelebi’de çocuklarda uyurgezerlik ve gece terörü için seçenekleri anlatıyoruz.

Gece Terörü Nedir?

Gece terörü, genellikle uykunun ilk saatlerinde, derin uyku evresinde ortaya çıkan ani bir uyanma halidir. Çocuk çığlık atabilir, ağlayabilir, terleyebilir, kalbi hızlı atabilir ve korkmuş görünebilir; ancak tam olarak uyanık değildir ve çevresindekileri tanımayabilir. Epizot genellikle birkaç dakika sürer ve çocuk sabah olanları hatırlamaz. Okul öncesi ve ilkokul çağında daha sık görülür.

Kâbustan Farkı

Kâbuslar genellikle gecenin ikinci yarısında, rüya uykusunda görülür. Çocuk tamamen uyanır, ebeveyniyle konuşabilir, rüyasını anlatabilir ve teselli edilebilir. Gece teröründe ise çocuk tam olarak uyanmaz ve sabah hatırlamaz.

Uyurgezerlik Nedir?

Uyurgezerlik de derin uyku evresinde ortaya çıkar. Çocuk yataktan kalkar, yürür, bazen anlamsız konuşur ya da basit işler yapar. Gözleri açık olabilir ama tam olarak uyanık değildir. Sabah genellikle hatırlamaz. Uyurgezerliğin en önemli riski, düşme ve yaralanmadır.

Tetikleyen Etkenler

• Uykusuzluk ve düzensiz uyku saatleri
• Aşırı yorgunluk
• Ateşli hastalıklar
• Stres ve değişiklikler: taşınma, okula başlama, aile içi gerginlik
• Gece dolu mesane
• Horlama ve uyku apnesi gibi uyku bozuklukları
• Ailede benzer öykü

Epizot Sırasında Ne Yapmalı?

• Sakin kalın; epizotlar genellikle zararsızdır ve kendiliğinden geçer.
• Çocuğu zorla uyandırmaya çalışmayın; bu, kafa karışıklığını ve huzursuzluğu artırabilir.
• Yaralanmasını önleyecek şekilde yanında bekleyin.
• Uyurgezerlikte çocuğu nazikçe yatağına geri yönlendirin.
• Sabah çocuğa olanları uzun uzun anlatıp onu korkutmayın.

Güvenlik Önlemleri

• Pencere ve balkon kapılarını kilitleyin.
• Merdiven başlarına güvenlik kapısı koyun.
• Çocuğun odasından keskin ve kırılabilir eşyaları kaldırın.
• Ranza kullanılıyorsa çocuğu alt yatağa yatırın.
• Gerekirse kapıya bir zil ya da alarm takın.

Seçenekler

Uyku Düzeni Danışmanlığı

Düzenli ve yeterli uyku, gece terörü ve uyurgezerliği azaltmada en etkili yöntemlerden biridir. Sabit yatma saati, sakin bir yatma rutini ve ekranların yatmadan önce kapatılması önerilir.

Planlı Uyandırma

Epizotlar her gece aynı saatte oluyorsa, bazı uzmanlar epizottan kısa süre önce çocuğu hafifçe uyandırmayı önerebilir. Bu yöntem bir uzmanın rehberliğinde uygulanmalıdır.

Çocuk Psikoloğu Desteği

Epizotlar stres, kaygı ya da aile içi değişikliklerle ilişkiliyse, çocuğun duygularını ifade etmesine ve stresi azaltmasına yönelik destek faydalı olur.

Uyku Uzmanı Değerlendirmesi

Horlama, nefes durmaları ya da çok sık ve şiddetli epizotlar varsa, uyku bozuklukları açısından değerlendirme gerekebilir.

Ne Zaman Destek Almalı?

Epizotlar çok sık oluyorsa, çocuk kendine zarar verme riski taşıyorsa, gündüz aşırı uykululuk varsa, epizotlar ergenlikte devam ediyor ya da yeni başladıysa ya da nöbet şüphesi varsa çocuk hekiminize başvurun.

Evliya Çelebi’de Seçenekler

Çocuk hekiminiz ve aile sağlığı merkezi ilk başvuru noktalarıdır. Tuzla, Pendik ve Kartal‘da çocuklarla çalışan psikologlar ve uyku bozuklukları alanında hizmet veren hastaneler bulunuyor.

Acil Durumlar

Çocukta nöbet benzeri hareketler, bilinç kaybı, yaralanma ya da nefes durması varsa beklemeden 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Tuzla’daki uzmanları görmek için Tuzla psikologları listesini inceleyebilirsiniz.