Güneştepe Psikolog: Güneştepe’de Terapi Almak

Kısa cevap: Güngören Güneştepe’de eşyalarını atmakta aşırı zorlanan, evi yaşanmaz hale gelecek kadar eşya biriktiren ve bu nedenle ailesiyle çatışma yaşayan kişiler için terapi, biriktirme bozukluğuyla baş etmede yardımcı olur. Biriktirme bozukluğu bir tembellik ya da dağınıklık değil, tedavi gerektiren bir ruh sağlığı sorunudur. Bilişsel davranışçı terapi bu alanda en çok araştırılmış yöntemdir. Zorla eşyaları atmak ise genellikle sorunu çözmez.

Güneştepe, konut blokları, parkları ve sağlık ocağıyla Güngören’in yerleşik mahallelerinden biri. Burada bazı aileler, bir yakınlarının evinde yıllar içinde biriken eşyalar nedeniyle büyük bir sıkıntı yaşıyor: Eski gazeteler, kullanılmayan elektronik aletler, poşetler, kıyafetler, kutular. Odalar kullanılamaz hale gelmiş, koridorlar daralmış, mutfakta yemek yapacak yer kalmamış. Aile üyeleri eşyaları atmaya çalıştığında ise yoğun öfke, ağlama ve çatışmalar yaşanıyor. Bu yazıda Güneştepe’de biriktirme bozukluğu için terapi almayı anlatıyoruz.

Biriktirme Bozukluğu Nedir?

Biriktirme bozukluğu, değeri ne olursa olsun eşyalardan ayrılmakta sürekli ve yoğun güçlük çekmektir. Kişi, eşyaları saklama ihtiyacı hisseder ve onlardan ayrılmak yoğun sıkıntı yaratır. Sonuç olarak eşyalar birikir ve yaşam alanları amacına uygun kullanılamaz hale gelir. Bu durum, kişinin ve ailesinin hayatını ciddi şekilde etkiler.

Belirtiler

• Eşyaları atmakta, satmakta ya da bağışlamakta aşırı zorlanmak
• Eşyaların “bir gün lazım olacağı” düşüncesi
• Eşyalarla duygusal bağ ve onları kaybetme korkusu
• Yaşam alanlarının eşyalarla dolması
• Bedava eşyaları ya da indirimli ürünleri aşırı edinmek
• Evde misafir ağırlamaktan kaçınmak
• Başkalarının eşyalara dokunmasına karşı yoğun tepki
• Karar vermekte ve düzenlemekte zorlanmak

Neden Olur?

Biriktirme bozukluğunun nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, karar verme ve düzenleme güçlükleri, eşyalara yüklenen duygusal anlam, kayıp ve yas deneyimleri, kaygı ve depresyon gibi etkenlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Bazı kişilerde ailede de benzer eğilimler görülebilir. Belirtiler genellikle yıllar içinde yavaş yavaş artar ve ileri yaşlarda daha belirgin hale gelebilir.

Güvenlik Riskleri

Ağır durumlarda biriktirme, ciddi güvenlik riskleri yaratabilir: yangın tehlikesi, düşme riski, hijyen sorunları, haşere ve acil durumlarda kaçış yollarının kapanması. Özellikle yaşlı ve yalnız yaşayan kişilerde bu riskler daha da önemlidir.

Zorla Atmak Neden İşe Yaramaz?

Aileler çoğu zaman, kişi evde yokken eşyaları atarak sorunu çözmeye çalışır. Ancak bu yaklaşım genellikle yoğun öfke, güven kaybı ve travmaya yol açar; kişi kısa süre içinde yeniden biriktirmeye başlar. Sorunun kaynağı olan düşünce ve duygular ele alınmadan, kalıcı bir değişim sağlanamaz.

Terapide Neler Yapılır?

1. Motivasyon: Kişinin değişim için kendi nedenlerini keşfetmesine yardımcı olunur.
2. Düşünceleri değerlendirmek: “Bunu atarsam pişman olurum”, “Bu eşya olmadan anıları kaybederim” gibi düşünceler ele alınır.
3. Karar verme becerileri: Eşyalar hakkında karar vermeyi kolaylaştıran sorular ve yöntemler öğrenilir.
4. Düzenleme becerileri: Kategorilere ayırma ve düzen kurma pratik edilir.
5. Kademeli ayrılma: Kolay eşyalardan başlayarak eşyalardan ayrılma alıştırmaları yapılır.
6. Edinmeyi azaltmak: Yeni eşya edinme dürtüsüyle baş etme çalışılır.

Terapi, bazı durumlarda ev ziyaretleriyle de desteklenebilir.

Ailelere Öneriler

• Eşyaları kişinin izni olmadan atmayın.
• Eleştirmek ve suçlamak yerine endişelerinizi sakin bir şekilde ifade edin.
• Güvenlik risklerini öncelikli konu olarak ele alın: kaçış yolları, yangın riski.
• Küçük ilerlemeleri takdir edin.
• Profesyonel destek almasını teşvik edin.
• Kendiniz de destek alın; bu süreç aileler için de yorucudur.

Eşlik Eden Sorunlar

Biriktirme bozukluğu yaşayan kişilerde depresyon, kaygı ve dikkat sorunları sık görülür. Bu durumların da değerlendirilmesi ve tedavi edilmesi önemlidir. Gerekirse psikiyatrist değerlendirmesi önerilir.

Güneştepe’de Seçenekler

Güneştepe ve çevresinde, Güngören merkez, Bahçelievler ve Bağcılar‘da kaygı ve obsesif kompulsif spektrum bozuklukları alanında çalışan uzmanlar bulunuyor. Yaşlı bir yakınınız için aile hekimine de danışabilirsiniz.

Acil Durumlar

Yangın, düşme ya da sağlık açısından acil bir risk varsa beklemeden 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Güngören’deki uzmanları görmek için Güngören psikologları listesine göz atabilirsiniz.