Taciz Mağduruna Nasıl Destek Olunur? Yakınlar İçin Rehber

Kısa cevap: Bir yakınınız taciz ya da saldırı yaşadığını anlattığında verebileceğiniz en önemli destek; ona inanmak, yargılamadan dinlemek ve yaşananların onun suçu olmadığını söylemektir. Kararları onun yerine vermemek, baskı yapmamak, pratik ihtiyaçlarda yardımcı olmak ve profesyonel destek almasını teşvik etmek iyileşmesini kolaylaştırır. Bu süreçte kendi duygularınız için de destek alabilirsiniz.

Sevdiğiniz biri size taciz ya da saldırıya uğradığını anlattığında şok, öfke, üzüntü ve çaresizlik gibi yoğun duygular yaşayabilirsiniz. Ne söyleyeceğinizi bilememek çok doğaldır. Bu yazıda taciz mağduru bir yakınınıza nasıl destek olabileceğinizi anlatıyoruz.

İlk Tepkinin Önemi

Mağdurların yaşadıklarını ilk kez anlattıklarında karşılaştıkları tepki, iyileşme sürecini derinden etkileyebilir. Destekleyici bir tepki güven duygusunu güçlendirirken, suçlayıcı ya da inanmayan bir tepki utancı artırabilir ve kişinin bir daha kimseye anlatmamasına yol açabilir.

Neler Söyleyebilirsiniz?

• “Sana inanıyorum.”
• “Bunu bana anlattığın için teşekkür ederim, çok cesurca.”
• “Bu senin suçun değil.”
• “Yanındayım, ne istersen birlikte düşünebiliriz.”
• “Sana nasıl destek olabilirim?”

Neleri Söylememelisiniz?

• “Neden o saatte orada bulundun?” gibi suçlayıcı sorular
• “Neden karşı koymadın?” ya da “Neden daha önce anlatmadın?”
• “Emin misin, yanlış anlamış olmayasın?”
• “Unut gitsin, büyütme.”
• Ayrıntıları ısrarla sormak

Kararlar Ona Aittir

Taciz ya da saldırı, kişinin kontrolünün elinden alındığı bir deneyimdir. İyileşmenin önemli bir parçası, kontrol duygusunu geri kazanmaktır. Bu nedenle şikayetçi olup olmamak, kime anlatacağı, terapiye ne zaman başlayacağı gibi kararları onun yerine vermeyin. Bilgi sunun, seçenekleri birlikte düşünün ama baskı yapmayın. Fiziksel güvenliği doğrudan tehlikedeyse ise acil yardım (112) istemekte tereddüt etmeyin.

Pratik Destek

1. Sağlık kuruluşuna ya da destek kuruluşuna giderken eşlik etmeyi teklif edin.
2. Günlük işlerde yardımcı olun: yemek, alışveriş, çocuk bakımı.
3. Güvende hissetmesi için yanında kalın ya da sık sık arayın.
4. Profesyonel destek seçenekleri hakkında bilgi bulmasına yardımcı olun.

Zaman ve Sabır

İyileşme zaman alır. Yakınınızın ruh hali dalgalanabilir; bazen konuşmak isteyebilir, bazen hiç bahsetmek istemeyebilir. Uykusu, iştahı ve sosyal ilişkileri etkilenebilir. Onun hızına saygı göstermek ve “artık geçmiş olmalı” baskısı yapmamak önemlidir.

Partnerler İçin

Partneriniz cinsel taciz ya da saldırı yaşadıysa yakınlık ve dokunma konusunda hassasiyetleri olabilir. Sınırlarına koşulsuz saygı göstermek, her adımda rızasını sormak ve baskı yapmamak güven duygusunu yeniden kurmasına yardım eder.

Kendinize de Bakın

Sevdiğiniz birinin acısına tanıklık etmek yorucudur. Öfke, çaresizlik ve üzüntü yaşayabilirsiniz. Bu duygularınızı destek vermeye çalıştığınız kişiye yüklemek yerine güvendiğiniz başka biriyle ya da bir uzmanla paylaşmak önemlidir. Taciz eden kişiye yönelik intikam düşünceleri anlaşılırdır; ancak bu tür davranışlar mağduru daha zor durumda bırakabilir.

Bilgi ve yönlendirme için ALO 183 Sosyal Destek Hattı’nı, acil durumlarda 112’yi arayabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Söylenmemesi gerekenler

Destek olmak isterken farkında olmadan kişiyi daha çok inciten sözler söylenebilir. Aşağıdaki ifadelerden kaçınmak önemlidir:

• “Neden daha önce söylemedin?”
• “Ne giymiştin?” ya da “Orada ne işin vardı?”
• “Emin misin, yanlış anlamış olabilir misin?”
• “Unut gitsin, büyütme.”
• “Ben olsam şöyle yapardım.”

Bu tür sözler, kişinin suçlanmış ve yalnız hissetmesine neden olur.

Destek verirken kendinizi de unutmayın

Sevdiğiniz birinin taciz yaşadığını öğrenmek sizi de derinden etkileyebilir. Öfke, çaresizlik, suçluluk ya da yoğun üzüntü hissedebilirsiniz. Bu duygular doğaldır; ancak bunları kişinin yanında yoğun şekilde ifade etmek, onun kendini sizin duygularınızdan sorumlu hissetmesine yol açabilir. Kendi duygularınız için güvendiğiniz başka biriyle konuşmak ya da bir uzmandan destek almak, hem sizin iyiliğiniz hem de daha sağlıklı destek verebilmeniz için önemlidir.

Taciz mağduru bir yakına destek olmak uzun soluklu bir süreç olabilir. Onun kendi hızında iyileşmesine izin vermek, kararlarına saygı göstermek ve yanında olduğunuzu hissettirmek, verebileceğiniz en değerli desteklerden biridir.

Travma alanında çalışan uzmanlar için İstanbul psikologları listesini inceleyebilirsiniz.