Ümraniye Klinik Psikolog: Kimdir, Ne Zaman Başvurulur?

Kısa cevap: Ümraniye’de klinik psikolog; çocuklukta yaşanan ihmal, duygusal soğukluk, aşırı eleştiri ya da istikrarsız bir aile ortamının yetişkinlikte bıraktığı izlerle, yani güvensiz bağlanma, değersizlik hissi ve ilişkilerde tekrar eden sorunlarla çalışmak için başvurulabilecek uzmandır. Şema terapi, psikodinamik terapi ve bağlanma odaklı yaklaşımlar bu alanda kullanılan yöntemlerdir.

Ümraniye, hızla büyüyen yapısı, yeni konut projeleri ve genişleyen iş bölgeleriyle İstanbul‘un en dinamik ilçelerinden biri. İlçede yaşayan pek çok yetişkin, dışarıdan bakıldığında hayatını yoluna koymuş görünse de içeride benzer sorularla boğuşuyor: “Neden hep aynı tür insanlara bağlanıyorum?”, “Neden en ufak eleştiride yıkılıyorum?”, “Neden sevildiğime bir türlü inanamıyorum?” Bu soruların cevabı çoğu zaman geçmişte saklı. Bu yazıda Ümraniye’de yaşayanlar için klinik psikologun kim olduğunu ve çocukluk deneyimlerinin bugüne etkisiyle nasıl çalıştığını anlatıyoruz.

Klinik Psikolog Kimdir?

Klinik psikolog, psikoloji lisansının ardından klinik psikoloji alanında yüksek lisans ya da doktora yapmış, ruhsal sorunları değerlendiren ve psikoterapi yürüten uzmandır. Pek çok klinik psikolog, kişilik örüntüleri ve ilişki sorunlarıyla çalışmak için şema terapi ya da psikodinamik terapi gibi yaklaşımlarda ek eğitim alır. İlaç yazmaz; gerektiğinde psikiyatristle birlikte çalışır.

Çocukluk Bugünü Nasıl Etkiler?

Çocukluk döneminde temel duygusal ihtiyaçlar vardır: güvende olmak, sevilmek ve kabul görmek, duygularını ifade edebilmek, özerklik kazanmak ve sağlıklı sınırlarla büyümek. Bu ihtiyaçlar tekrar tekrar karşılanmadığında, çocuk kendisi ve dünya hakkında bazı inançlar geliştirir: “Ben sevilmeye değer değilim”, “İnsanlar beni terk eder”, “Duygularımı göstermek tehlikeli”, “Mükemmel olmazsam reddedilirim”. Bu inançlar yetişkinlikte de sürer ve ilişkileri, iş hayatını ve kişinin kendine bakışını şekillendirir.

Bağlanma Örüntüleri

Bebeklik ve çocuklukta bakım verenlerle kurulan ilişki, yetişkinlikteki yakın ilişkiler için bir şablon oluşturur. Basitçe anlatmak gerekirse:

• Güvenli bağlanma: Yakınlık ve bağımsızlık arasında rahat bir denge kurabilme
• Kaygılı bağlanma: Terk edilme korkusu, sürekli güvence arama, partnerin ilgisi azaldığında yoğun kaygı
• Kaçıngan bağlanma: Yakınlıktan rahatsız olma, duyguları bastırma, bağımsızlığı aşırı önemseme
• Dağınık bağlanma: Yakınlığı hem isteme hem de ondan korkma; genellikle travmatik deneyimlerle ilişkili

Bağlanma örüntüleri kader değildir; güvenli ilişkiler ve terapi yoluyla değişebilir.

Tekrar Eden Örüntülerin İşaretleri

• Farklı insanlarla benzer sorunların yaşandığı ilişkiler
• Kendisine iyi davranmayan kişilere çekilme
• Yakınlaşınca uzaklaşma ya da ilişkiyi sabote etme
• Eleştiriye karşı aşırı hassasiyet
• İhtiyaçlarını dile getirememe, sürekli başkalarını memnun etmeye çalışma
• Kronik boşluk ya da değersizlik hissi
• Başarılara rağmen içsel tatminsizlik

Terapide Neler Yapılır?

Şema terapi: Çocuklukta oluşan kalıcı örüntüleri (şemaları) tanımlar, bunların bugün nasıl tetiklendiğini gösterir ve imgeleme gibi deneyimsel tekniklerle karşılanmamış ihtiyaçlara yeni bir deneyim sunmayı hedefler.

Psikodinamik terapi: Geçmiş deneyimlerin bilinçdışı etkilerini ve bunların terapi ilişkisinde nasıl yeniden canlandığını anlamaya odaklanır.

Bağlanma odaklı yaklaşımlar: Terapi ilişkisini güvenli bir bağlanma deneyimi olarak kullanır.

Bu tür çalışmalar genellikle kısa süreli terapilerden daha uzun sürer; çünkü yıllar içinde oluşmuş örüntülerin değişmesi zaman ister.

Geçmişi Konuşmak Suçlamak Değildir

Bazı kişiler, çocukluk deneyimlerini konuşmanın anne babasını suçlamak anlamına geleceğinden çekinir. Oysa terapinin amacı suçlu aramak değil, yaşananların bugün üzerindeki etkisini anlamak ve değiştirmektir. Pek çok ebeveyn, kendi sınırlı imkânları ve kendi geçmişlerinin izleriyle ellerinden geleni yapmıştır. Hem bunu kabul etmek hem de kendi incinmişliğinizi tanımak mümkündür.

Ne Zaman Başvurmalı?

İlişkilerde tekrar eden sorunlar, kronik değersizlik hissi, yoğun terk edilme korkusu ya da kendinizi bir türlü yeterli hissedememe gibi durumlar sizi zorluyorsa bir klinik psikologla görüşmek faydalıdır. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112’yi arayın.

Ümraniye’de Seçenekler

Aile hekimi ve devlet hastaneleri: İlk değerlendirme ve psikiyatri yönlendirmesi için; ilçedeki eğitim ve araştırma hastanesi seçenekler arasında.

Özel klinik psikologlar: Çakmak, Atakent, Tepeüstü, Ihlamurkuyu ve finans bölgesine yakın mahallelerde şema terapi ve psikodinamik terapi alanında çalışan uzmanlar bulunuyor.

Online seanslar: Uzun süreli terapiyi sürdürmeyi kolaylaştıran bir seçenek.

Sık Sorulan Sorular

Ümraniye’deki uzmanları görmek için Ümraniye psikolog listesini inceleyebilirsiniz.