Haznedar Psikolog: Haznedar’da Terapi Rehberi

Kısa cevap: Güngören Haznedar’da sevdiği birini kaybetmesinin üzerinden uzun zaman geçmesine rağmen yası hâlâ ilk günkü kadar yoğun yaşayan, hayatına devam edemeyen kişiler için terapi, uzamış yasla baş etmede etkili bir destek sunar. Yas doğal bir süreçtir ve herkes kendi hızında yaşar. Ancak yoğun özlem ve acı uzun süre azalmıyor ve günlük hayatı ciddi şekilde kısıtlıyorsa, yas alanında deneyimli bir uzmandan destek almak önerilir.

Haznedar, konut blokları, parkları ve camisiyle Güngören’in yerleşik ailelerinin yaşadığı mahallelerinden biri. Burada yaşayan bazı kişiler, bir eşin, bir ebeveynin, bir çocuğun ya da bir kardeşin kaybının ardından zamanın donduğunu hissediyor. Aylar, hatta yıllar geçmiş; ama acı hâlâ ilk günkü gibi taze. Kaybedilen kişinin eşyalarına dokunulamıyor, mezarlık ziyaretleri her gün yapılıyor, gelecek düşünülemiyor. Çevredekiler “Artık toparlanmalısın” dese de bu mümkün olmuyor. Bu yazıda Haznedar’da uzamış yas için terapi rehberi sunuyoruz.

Doğal Yas Süreci

Yas, sevilen birinin kaybına verilen doğal bir tepkidir. Üzüntü, özlem, öfke, suçluluk, inanamama ve yalnızlık, yas sürecinde sık görülen duygulardır. Bu duygular dalgalar halinde gelir; bazı günler daha iyi, bazı günler daha zor geçer. Zamanla acı tamamen geçmese de yoğunluğu azalır ve kişi kaybı hayatına entegre ederek yaşamaya devam eder.

Uzamış Yas Nedir?

Bazı kişilerde yas, beklenenden çok daha uzun süre yoğun bir şekilde devam eder ve hayatı ciddi şekilde kısıtlar. Bu durum uzamış yas bozukluğu olarak adlandırılır. Yetişkinlerde genellikle kayıptan en az bir yıl sonra hâlâ yoğun ve kalıcı belirtiler sürüyorsa bu tanı düşünülür.

Uzamış Yasın İşaretleri

• Kaybedilen kişiye karşı yoğun ve sürekli özlem
• Gün boyu kaybedilen kişiyle meşgul olmak
• Kaybı kabul etmekte zorlanmak, inanamamak
• Kimliğin bir parçasını kaybetmiş gibi hissetmek
• Kaybı hatırlatan şeylerden yoğun şekilde kaçınmak ya da tam tersine onlara aşırı bağlanmak
• Yoğun duygusal acı, öfke ya da acı
• Hayata yeniden katılmakta zorlanmak
• Duygusal uyuşukluk
• Hayatın anlamsız olduğu hissi
• Yoğun yalnızlık

Risk Faktörleri

Ani ve beklenmedik kayıplar, bir çocuğun kaybı, travmatik ölümler, kaybedilen kişiyle çok yakın ya da bağımlı bir ilişki, daha önceki kayıplar ve ruh sağlığı sorunları ile sosyal destek eksikliği, uzamış yas riskini artırabilir.

Terapide İzlenen Yol

1. Yası onaylamak: Kaybın büyüklüğü ve acının gerçekliği kabul edilir; kişinin acısı küçümsenmez.
2. Kaybın hikâyesini anlatmak: Ölümle ilgili deneyim, kişinin hazır olduğu ölçüde konuşulur.
3. Kaçınılan şeylerle yüzleşmek: Kaybı hatırlatan ve kaçınılan yerler, eşyalar ya da durumlarla kademeli olarak karşılaşılır.
4. Suçluluk ve öfkeyle çalışmak: “Daha fazlasını yapabilirdim” gibi düşünceler ele alınır.
5. Bağı yeniden tanımlamak: Kaybedilen kişiyle olan bağın, onu unutmadan, farklı bir biçimde sürdürülmesi üzerine çalışılır.
6. Hayata yeniden katılmak: Anlamlı etkinlikler, ilişkiler ve hedefler yeniden keşfedilir.

Kaybedilen Kişiyle Bağ

Yasla baş etmek, kaybedilen kişiyi unutmak anlamına gelmez. Birçok kişi, kaybettiği sevdiğiyle anılar, gelenekler, onun değerlerini yaşatmak ya da onun adına iyilik yapmak gibi yollarla bağını sürdürür. Terapi, bu bağın kişiyi geçmişe hapsetmeden, hayata devam etmesine izin veren bir biçim almasına yardımcı olur.

Yakınlar Ne Yapabilir?

• “Artık unutmalısın” gibi sözlerden kaçının.
• Kaybedilen kişiden söz etmekten çekinmeyin; adını anmak çoğu zaman iyi gelir.
• Pratik yardım teklif edin: yemek, alışveriş, çocuk bakımı.
• Özel günlerde, yıl dönümlerinde ve bayramlarda yanında olun.
• Profesyonel destek almasını nazikçe önerin.

Haznedar’da Seçenekler

Haznedar ve çevresinde, Güngören merkez, Bahçelievler ve Bağcılar‘da yas alanında çalışan uzmanlar bulunuyor. Bazı belediyeler ve sivil toplum kuruluşları da yas destek grupları düzenler.

Acil Durumlar

Kayıp sonrası kendinize zarar verme ya da kaybettiğiniz kişiye kavuşma düşünceleriniz varsa beklemeden 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Güngören’deki uzmanları görmek için Güngören psikologları listesini inceleyebilirsiniz.