Mobbingle Başa Çıkmak: Adım Adım Psikolojik Strateji

Kısa cevap: Mobbingle başa çıkmak için önce yaşananları mobbing olarak adlandırmak ve kendini suçlamayı bırakmak gerekir. Ardından olayları düzenli olarak belgelemek, iletişimi yazılı hale getirmek, tepkisel davranmadan sakin kalmak, destek ağı oluşturmak, kurum içi ve dışı seçenekleri değerlendirmek ve ruh sağlığını korumak için psikolojik destek almak önemlidir. Kalmak ya da ayrılmak, kişiye özel bir karardır.

Mobbingle karşılaşan birçok kişi ne yapacağını bilemez; susmakla yüzleşmek, kalmakla gitmek arasında gidip gelir. Bu yazıda mobbingle başa çıkmak için adım adım bir psikolojik strateji sunuyoruz.

1. Adım: Yaşananları Adlandırın

Mobbing çoğu zaman sinsi bir şekilde başlar. Kişi uzun süre “belki ben aşırı hassasım” diye düşünür. Davranışların sistematik, uzun süreli ve size yönelik olduğunu fark etmek, durumu adlandırmak ilk ve en önemli adımdır.

2. Adım: Kendinizi Suçlamayı Bırakın

Mobbing mağdurlarının birçoğu yetkin, dürüst ve işine bağlı kişilerdir. Mobbingin hedefi olmak, sizin bir eksikliğinizin kanıtı değildir. Sorumluluk, bu davranışları uygulayan kişilere ve buna izin veren ortama aittir.

3. Adım: Belgeleyin

• Olayların tarihini, saatini, yerini ve içeriğini yazın.
• Tanıkların isimlerini not edin.
• E-postaları, mesajları ve yazılı talimatları saklayın.
• Sağlığınıza olan etkileri ve aldığınız raporları kaydedin.

Belgeler hem olası resmi süreçlerde hem de gerçeklik algınızı korumada önemlidir.

4. Adım: Sakin ve Profesyonel Kalın

Mobbing davranışları çoğu zaman tepki vermeniz için kışkırtıcıdır. Öfkeyle verilen tepkiler, durumu sizin aleyhinize çevirmek için kullanılabilir. Zor anlarda birkaç derin nefes almak, cevap vermeden önce zaman istemek ve yazılı iletişimi tercih etmek kendinizi korumaya yardım eder.

5. Adım: Destek Ağı Oluşturun

• Güvendiğiniz iş arkadaşları
• Aile ve arkadaşlar
• Varsa sendika ya da meslek örgütü
• Psikolojik destek

Yalnızlık mobbingin etkisini artırır; destek ise dayanıklılığı güçlendirir.

6. Adım: Seçenekleri Değerlendirin

1. Kurum içi çözüm: İnsan kaynakları, üst yönetim ya da etik birimlerine başvuru.
2. Birim değişikliği: Mümkünse farklı bir ekibe geçmek.
3. Uzman bilgisi: Haklarınız konusunda uzman kişilerden bilgi almak.
4. Yeni iş aramak: Ruh sağlığınızı korumak için ayrılmak da geçerli bir seçenektir ve bir yenilgi değildir.

Hangi seçeneğin size uygun olduğu; ekonomik durumunuza, kurumun tutumuna, sağlığınıza ve değerlerinize bağlıdır.

7. Adım: Ruh Sağlığınızı Koruyun

• İş dışı hayatınıza, ilişkilerinize ve hobilerinize zaman ayırın.
• Uyku, hareket ve beslenmeye özen gösterin.
• Mesai sonrası işi zihinden çıkarmak için bir geçiş rutini oluşturun.
• Kaygı, depresyon ya da tükenmişlik belirtileri varsa profesyonel destek alın.

Sık Sorulan Sorular

Mobbing sürecinde duygusal dayanıklılığı korumak

Mobbingle mücadele uzun ve yorucu bir süreç olabilir. Bu süreçte duygusal dayanıklılığınızı korumak, hem sağlığınızı hem de sağlıklı karar verme yeteneğinizi korur.

• İşi işte bırakın: İş saatleri dışında yaşananları sürekli düşünmemek için bir “kapanış ritüeli” oluşturun; yürüyüş, duş ya da kısa bir nefes egzersizi gibi.
• Hayatın diğer alanlarına yatırım yapın: Aile, arkadaşlar, hobiler ve spor, kimliğinizin yalnızca işten ibaret olmadığını hatırlatır.
• Kendinizi suçlamayın: Mobbing, uygulayan kişinin ve kurum kültürünün sorunudur.
• Bedeninize iyi bakın: Düzenli uyku, beslenme ve hareket stresle baş etmeyi kolaylaştırır.
• Gerçekçi hedefler koyun: Her şeyi bir anda çözmeye çalışmak yerine küçük adımlar belirleyin.

Kalmak mı, ayrılmak mı?

Mobbing yaşayan pek çok kişi, iş yerinde kalıp mücadele etmek ile ayrılmak arasında gidip gelir. Bu karar kişiden kişiye değişir ve maddi durum, kariyer hedefleri, sağlık durumu ve kurumun tutumu gibi birçok etkene bağlıdır. Hangi kararı verirseniz verin, önceliğiniz sağlığınız olmalıdır. Bir psikologla bu kararın artılarını ve eksilerini değerlendirmek, aceleyle ya da yalnızca öfkeyle karar vermenizi önler.

Mobbingle mücadelede en önemli kaynağınız kendi sağlığınızdır; ona öncelik vermeyi unutmayın.

İş yeri sorunları alanında çalışan uzmanlar için İstanbul psikologları listesini inceleyebilirsiniz.