Defterdar Psikolog: Defterdar’da Terapi Seçenekleri
Eyüpsultan Defterdar'da terapi seçenekleri: asansör, köpek, iğne, uçak gibi özgül fobiler, kaçınma döngüsü ve maruz bırakma terapisiyle kısa sürede iyileşme.
Devamını oku
Kısa cevap: Ölüm korkusu, kişinin kendi ölümü ya da sevdiklerinin ölümü düşüncesi karşısında duyduğu kaygıdır; bir ölçüde her insanda bulunur ve olağandır. Düşünce zihni gün boyu meşgul ediyor, uykuyu bozuyor, bedensel belirtileri sürekli taramaya ya da belirli durumlardan kaçınmaya yol açıyorsa destek almak gerekir. Yoğun ölüm korkusu çoğu zaman panik bozukluğu, sağlık kaygısı ya da obsesif kompulsif bozukluğun bir parçasıdır. Bilişsel davranışçı ve varoluşçu yaklaşımlarla çoğunlukla 8 ile 20 seansta belirgin biçimde hafifler.
İnsan, bir gün öleceğini bilen tek canlıdır ve bu bilgi kaygı yaratır. Ölüm kaygısı, yaşamı korumaya yarayan sağlıklı bir temele sahiptir: karşıdan karşıya geçerken bakmamızı, sağlığımıza dikkat etmemizi sağlar.
| Olağan ölüm kaygısı | Sorunlu ölüm korkusu | |
|---|---|---|
| Sıklık | Ara sıra; bir kayıp, hastalık haberi ya da yaş dönümünde | Hemen her gün; saatlerce |
| Yoğunluk | Rahatsız eder, geçer | Panik düzeyinde |
| Denetim | Dikkat başka yöne çevrilebilir | Zihin sürekli geri döner |
| Davranış | Değişmez | Kaçınma, sürekli kontrol, güvence arama |
| Yaşama etkisi | Yok; bazen yaşamı değerli kılar | Uyku, iş, ilişkiler, keyif alma bozulur |
“Tanatofobi” terimi yoğun ölüm korkusu için kullanılır; ayrı bir resmi tanı değildir ve çoğu zaman başka bir kaygı sorununun parçası olarak değerlendirilir.
Ölüm kaygısı yaşam boyu dalgalanır: araştırmalar, genç ve orta yaşlı yetişkinlerde en yüksek, ileri yaşta ise çoğu zaman daha düşük olduğunu gösteriyor.
| Alan | Belirtiler |
|---|---|
| Düşünce | “Ya şimdi ölürsem?”; ölüm anını, yok olmayı, sonsuzluğu hayal etme; “Ben ölünce çocuklarıma ne olur?”; zihne giren görüntüler |
| Duygu | Dehşet, çaresizlik, boşluk; “her şey anlamsız” |
| Beden | Çarpıntı, nefes darlığı, göğüste sıkışma, baş dönmesi, mide bulantısı; panik atak |
| Davranış | Nabız, tansiyon ölçme; bedeni tarama; internette belirti arama; hekim hekim dolaşma ya da hekimden kaçınma; cenaze, hastane, mezarlık, haberlerden kaçınma; yalnız kalamama; uyumaktan korkma |
| Uyku | “Uyursam uyanamam” korkusu; gece ani uyanmalar |
| Sevdiklerle ilgili | Sürekli arayıp iyi olduklarını denetleme |
Belirtilerin en yoğun olduğu zaman çoğu kişi için gecedir: sessizlik, karanlık ve dikkat dağıtıcıların yokluğu.
“Ölüm korkusu” tek bir şey değildir. Neden korktuğunuzu ayırt etmek, nasıl çalışılacağını belirler.
| Korkunun yüzü | Örnek düşünce |
|---|---|
| Ölme süreci | “Acı çekerek, boğularak, bilincim açıkken ölmek” |
| Yok olma | “Hiç olmamak; bilincin sönmesi” |
| Bilinmeyen | “Sonrasında ne var?” |
| Yarım kalmışlık | “Yapmak istediklerimi yapamadan” |
| Geride kalanlar | “Çocuklarım bensiz ne yapar?” |
| Sevdiklerini yitirme | “Annem ölürse dayanamam” |
| Denetim kaybı | “Ne zaman, nasıl olacağını bilememek” |
| Beden | “Bedenime ne olacak?” |
| Yargılanma | “Hesap verememek; cezalandırılmak” |
| Yalnız ölme | “Kimse fark etmeden” |
| Erken ölüm | “Genç yaşta, ansızın” |
Çoğu kişide bunlardan biri ya da ikisi baskındır. “Yarım kalmışlık” korkusu olan biri için çalışma, yaşamını nasıl yaşadığına; “ölme süreci” korkusu olan biri için bedensel duyumlara ve belirsizliğe; “geride kalanlar” korkusu olan biri için somut hazırlıklara (çocukların bakımı, mali düzen) yönelir.
| Tetikleyici | Örnek |
|---|---|
| Kayıp | Bir yakının, bir yaşıtın ölümü |
| Hastalık | Kendi ya da yakının tanısı; bir sağlık korkusu |
| Ölümle burun buruna gelme | Kaza, ameliyat, deprem |
| İlk panik atak | “Ölüyorum” duygusunun yaşanması |
| Yaş dönümleri | Otuz, kırk, elli; anne babanın yaşlanması |
| Anne baba olmak | “Bana bir şey olursa?” |
| Gebelik, doğum | |
| Toplumsal olaylar | Salgın, afet, savaş haberleri |
| Yaşam geçişleri | Emeklilik; çocukların evden ayrılması |
| Boşluk dönemleri | Anlam ve hedef eksikliği |
| Yatkınlık | Açıklama |
|---|---|
| Kaygıya yatkın mizaç | Belirsizliğe dayanma güçlüğü |
| Erken kayıplar | Çocuklukta yaşanan ölümler |
| Ölümün evde hiç konuşulmamış ya da korkutucu biçimde anlatılmış olması | |
| Denetim ihtiyacı | “Her şey elimde olmalı” |
| Yaşanmamışlık duygusu | Psikiyatrist Irvin Yalom’a göre ölüm kaygısı, yaşanmamış yaşam duygusuyla birlikte artar |
Yoğun ölüm korkusu çoğu zaman başka bir kaygı sorununun görünen yüzüdür ve tedavi buna göre planlanır.
| Sorun | Ölüm korkusu nasıl görünür |
|---|---|
| Panik bozukluğu | Atak sırasında “kalp krizi geçiriyorum, ölüyorum” |
| Sağlık kaygısı | “Bu baş ağrısı tümör olabilir”; sürekli belirti tarama ve tetkik |
| Obsesif kompulsif bozukluk | Ölüm, sonsuzluk, yok olma üzerine durdurulamayan düşünceler; “çözmeye” çalışma; yineleyen ritüeller |
| Yaygın kaygı bozukluğu | Sevdiklerin başına gelebilecekler üzerine süreğen endişe |
| Travma sonrası stres | Ölüm tehdidi yaşanmış bir olaydan sonra |
| Depresyon | Ölüm üzerine düşünme; anlamsızlık |
| Ayrılma kaygısı | Bağlanılan kişiyi yitirme korkusu |
| Özgül fobiler | Uçak, boğulma, hastalık korkularının altındaki ortak korku |
| Yas | Kayıptan sonra kendi ölümlülüğüyle yüzleşme |
Önemli ayrım: ölümden korkmak ile ölmeyi istemek farklı şeylerdir. Ölüm korkusu yaşayan kişi yaşamak ister. Ölmeyi isteme, “yaşamasam daha iyi” düşünceleri ya da kendine zarar verme düşüncesi varsa beklenmez: bir sağlık kuruluşuna başvurun; acil durumda 112.
Bedensel belirtiler (çarpıntı, göğüs ağrısı, nefes darlığı) ilk kez ortaya çıktığında hekim değerlendirmesi gerekir. Tanıyı psikiyatrist koyar.
| Adım | Örnek |
|---|---|
| 1. Tetikleyici | Göğüste bir batma; bir ölüm haberi |
| 2. Düşünce | “Ya kalbimse? Ya ben de ansızın ölürsem?” |
| 3. Kaygı | Çarpıntı artar; bu da “kanıt” olur |
| 4. Güvence ve kontrol | Nabız ölçme; internette arama; eşe sorma; acile gitme |
| 5. Kısa süreli rahatlama | “Bir şeyim yokmuş” |
| 6. Uzun vadede | Kuşku geri gelir; “Ya gözden kaçırdılarsa?”; her seferinde daha çok güvence gerekir |
| Kaçınma | Bedeli |
|---|---|
| Cenazeye, taziyeye, hastane ziyaretine gitmemek | Yas tutamamak; yakınlardan uzaklaşmak |
| Haber, film, kitaplardan kaçınmak | Konu “konuşulamaz” hale gelir; korku büyür |
| Spor ve efordan kaçınmak | Çarpıntı korkusu artar; sağlık bozulur |
| Yalnız kalmamak, uzağa gitmemek | Yaşam daralır |
| Vasiyet, sigorta gibi konuları ertelemek | Belirsizlik sürer |
| Düşünceyi bastırmak | Bastırılan düşünce daha güçlü döner |
| Zihinde “çözmeye” çalışmak | Ölümün ne olduğu sorusunun yanıtı yoktur; düşünme zinciri uzar |
Ölüm, belirsizliğin en büyüğüdür: ne zaman, nasıl, sonrasında ne? Kaygılı zihin kesinlik ister; ölüm kesinlik vermez. Tedavinin özü, bu belirsizlikle yaşayabilmektir.
| Yaklaşım | Ne yapılır |
|---|---|
| Bilişsel davranışçı terapi | Felaket yorumlarının sınanması; güvence ve kontrol davranışlarının aşamalı bırakılması; kaçınılan durumlara (cenaze, mezarlık, ölüm konulu film ve yazılar, “öldüm” cümlesini yazmak, kendi ölümünü hayal etmek) aşamalı yüzleşme; beden duyumlarına alışma |
| Kabul ve kararlılık terapisi | Düşünceyle savaşmayı bırakma; “ölüm düşüncesi burada ve ben önemsediğim şeyi yapıyorum” |
| Varoluşçu yaklaşım | Korkunun ne söylediğine bakma: yaşanmamış ne var? Öncelikler; anlam |
| Metakognitif terapi | Ölüm üzerine uzayan düşünme zincirini (ruminasyon) kesme |
| Travma odaklı çalışma | Ölüm tehdidi içeren bir yaşantıdan sonra |
| İlaç | Altta yatan kaygı bozukluğu ya da depresyon için, psikiyatrist tarafından |
Yüzleşme çalışması birçok kişiyi başta ürkütür; oysa ölümle ilgili düşünce ve durumlara kaçmadan yaklaşmak, kaygının zamanla söndüğünü yaşatır. Çalışma danışanın hızına göre ilerler.
Bireysel seans 45 ile 60 dakika sürer; çoğu süreç 8 ile 20 seanstır. Psikologlar ilaç yazmaz. Bu alanda çalışan uzmanlar kaygı ve panik atak sayfasında yer alıyor.
| Kendi başınıza deneyebilecekleriniz |
|---|
| Güvence aramayı azaltın: internette belirti aramayı bırakmak ilk adımdır |
| Nabız, tansiyon ölçme sayısını aşamalı düşürün |
| Düşünceyi adlandırın: “Yine ölüm düşüncesi geldi” ve yaptığınız işe dönün |
| Kaçındığınız bir şeye küçük bir adım: bir taziye ziyareti; konuyla ilgili bir kitap |
| Somut hazırlıklar: belirsizliği azaltan pratik işler (çocukların bakımı için plan, mali düzen); yapınca zihin bir yükten kurtulur |
| Konuşun: ölüm, konuşuldukça korkutuculuğunu yitirir |
| Yaşamınıza bakın: ertelediğiniz ne var? |
| İnanç ve felsefe: birçok kişi için anlam ve teselli kaynağıdır |
| Beden: düzenli uyku, hareket; kafeini azaltmak |
Yalom’un gözlemi: ölüm kaygısı, kişi yaşamını dolu yaşadığını hissettikçe azalır. Korku bazen şunu sorar: “Yaşıyor musun?”
Çocukların ölümü anlaması yaşla birlikte gelişir ve belirli dönemlerde korkular olağandır.
| Yaş | Ölüm anlayışı | Sık görülen |
|---|---|---|
| 3-5 | Geri dönülebilir sanır; uyku ya da yolculuk gibi | “Ne zaman geri gelecek?” |
| 5-7 | Kalıcı olduğunu kavramaya başlar; ama “bana ve yakınlarıma olmaz” | Sorular: “Sen de ölecek misin?” |
| 7-10 | Evrensel ve kaçınılmaz olduğunu anlar | Anne babayı yitirme korkusu; gece korkuları; bedensel yakınmalar |
| Ergen | Yetişkin gibi kavrar | Anlam, adalet, sonrasına ilişkin sorular |
Yedi-on yaş arasında ortaya çıkan ölüm korkusu gelişimsel olarak olağandır ve çoğunlukla birkaç ay içinde hafifler.
| Yapın | Yapmayın |
|---|---|
| Soruları kısa ve dürüst yanıtlayın | “Bunları düşünme”, “Çocuklar böyle şeyler konuşmaz” |
| “Evet, herkes bir gün ölür; çoğu insan çok yaşlandığında. Ben uzun süre seninle olmayı bekliyorum” | “Ben hiç ölmeyeceğim” (yalan; güveni sarsar) |
| Duyguyu kabul edin: “Bunu düşünmek seni korkutmuş” | Alay etmek |
| “Uyudu”, “gitti” yerine “öldü” deyin | Uyku ve ölümü eşleştirmek (uyku korkusu yaratır) |
| Aile inancınıza göre, sade bir açıklama | Korkutucu ayrıntılar; cezalandırma temaları |
| Günlük düzeni sürdürün; yatmadan önce sakin bir rutin | Gece boyu güvence vermek; her gece yanında yatmak (kısa süreli olabilir) |
| Bir evcil hayvanın, bir bitkinin ölümünü konuşma fırsatı olarak kullanın | Kaybı gizlemek |
Değerlendirme gerektirenler: aylar süren, okula gitmeyi, uyumayı ya da anne babadan ayrılmayı engelleyen korku; bir kayıp ya da travmadan sonra başlayan yoğun belirtiler. Çocuklarla çalışan uzmanlar çocuk ve ergen sayfasında yer alıyor.
Birçok kişi şunu anlatır: tam uykuya dalarken ya da gece yarısı, ansızın “Bir gün öleceğim; yok olacağım” düşüncesiyle sarsılarak uyanmak; kalp küt küt, soğuk ter.
Bu deneyim yaygındır ve tehlikeli değildir. Gece neden olur? Dikkat dağıtan hiçbir şey yoktur; yorgun beyin tehditleri büyütür; uykuya geçiş, bilincin sönmesine benzer ve çağrışım yapar.
| O anda | Neden |
|---|---|
| Adlandırın: “Gece düşüncesi; bu saatte her şey büyük görünür” | Düşünce ile aranıza mesafe koyar |
| Çözmeye çalışmayın | Ölümün ne olduğu sorusu gece üçte çözülmez |
| Bedeni yatıştırın: nefes verişi uzatın; ayaklarınızı yorgana bastırın; odadaki üç şeyi adlandırın | Alarmı kapatır |
| Açıldıysanız kalkın; loş ışıkta sakin bir şey yapın | Yatakta dehşetle yatmayın |
| Telefonda belirti ya da “ölümden sonra” aramayın | Güvence döngüsünü besler |
| Kendinize: “Şu an yaşıyorum. Şu an güvendeyim.” | Bugüne dönüş |
| Sabah yeniden bakın | Gündüz, aynı düşünce çoğu zaman küçülür |
Gündüz için bir alıştırma: düşünceden kaçmak yerine, günde beş dakika bilerek üzerinde durun. “Bir gün öleceğim” cümlesini yazın, okuyun, kaygının yükselip inmesini izleyin. Bilerek ve gündüz yapılan bu küçük yüzleşme, düşüncenin gece baskın yapma gücünü azaltır. Kaygı çok yoğunsa bunu bir uzman eşliğinde yapın.
Bir ölçüde evet; her insanda bulunur. Gündelik yaşamı, uykuyu ve keyif almayı bozduğunda destek gerekir.
Güvence aramayı ve kaçınmayı azaltarak, düşünceyle savaşmayı bırakarak, altta yatan kaygı sorununu tedavi ederek ve yaşamın anlamlı kılınmasıyla hafifler.
Çoğu zaman panik bozukluğu, sağlık kaygısı ya da obsesif kompulsif bozukluk gibi bir kaygı sorununun belirtisidir; bir uzmana başvurun.
Evet; yoğun ölüm düşüncesi panik atağı tetikleyebilir ve panik atak sırasında “ölüyorum” duygusu yaşanır.
Sorularını dürüst ve sade yanıtlayın, duygusunu kabul edin, düzeni sürdürün. Aylarca sürüyor ve yaşamını etkiliyorsa uzmana başvurun.
Evet. Ayrıntılar online terapi sayfasında.
İlçenize göre uzmanları görmek için İstanbul psikolog sayfasını inceleyebilirsiniz.

Eyüpsultan Defterdar'da terapi seçenekleri: asansör, köpek, iğne, uçak gibi özgül fobiler, kaçınma döngüsü ve maruz bırakma terapisiyle kısa sürede iyileşme.
Devamını oku
Sarıyer Yeniköy'de kan ve iğne korkusu için terapi rehberi: kan aldırırken bayılma, aşı ve tahlilden kaçınma, uygulamalı gerginlik tekniği ve maruz bırakma.
Devamını oku
Esenyurt'ta kaygı bozukluğu için nereye başvurulur? Kamu hastaneleri, metrobüs hattındaki ofisler, toplum merkezleri, farklı dillerde destek ve online terapi.
Devamını okuDanışanlar için
Türkiye'nin ve dünyanın her yerinden güvenli görüntülü görüşmeyle destek alın. Online görüşme yapan psikologları inceleyin.
Psikologlar için
İlçenizde sizi arayan danışanlara görünür olun. Paketleri inceleyin, kayıt formunu doldurun.