Ümraniye Oyun Terapisi: Çocuklar İçin Destek

Kısa cevap: Ümraniye’de oyun terapisi, sürekli endişelenen, “Ya kötü bir şey olursa?” diye soran, karın ağrısı ve baş ağrısı gibi bedensel yakınmaları olan ya da yeni durumlardan kaçınan kaygılı çocuklara destek sunar. Oyun terapisinde kaygı bir karaktere dönüştürülerek dışsallaştırılır, nefes ve sakinleşme becerileri oyunla öğretilir, korkulan durumlara kademeli olarak yaklaşılır. Ebeveynlerin aşırı güvence vermek yerine çocuğu cesaretlendirmesi de çok önemlidir.

Okula giderken “Ya annem beni almaya gelmezse?”, yatarken “Ya hırsız gelirse?”, bir doğum günü davetinde “Ya kimse benimle oynamazsa?” diye soran çocuklar… Ümraniye’de bazı ebeveynler, çocuklarının her konuda endişelendiğini, sürekli güvence istediğini ve kaygı yüzünden pek çok şeyden kaçındığını fark ediyor. Bu yazıda kaygılı çocuklarda oyun terapisinin nasıl yardımcı olduğunu anlatıyoruz.

Çocuklarda Kaygı

Kaygı, tüm çocukların zaman zaman yaşadığı doğal bir duygudur. Belirli yaşlarda belirli korkular beklenir: bebeklikte yabancı korkusu, okul öncesinde karanlık ve canavar korkusu, okul çağında okul başarısı ve arkadaşlık kaygıları. Ancak bazı çocuklarda kaygı, yaşına göre beklenenden çok daha yoğun, sık ve uzun sürer; çocuğun günlük hayatını kısıtlar.

Kaygılı Çocukların Özellikleri

• Sürekli “Ya … olursa?” soruları
• Aynı konuda tekrar tekrar güvence isteme
• Karın ağrısı, baş ağrısı, bulantı gibi bedensel yakınmalar
• Yeni durumlardan, kişilerden ve etkinliklerden kaçınma
• Ebeveynden ayrılmakta zorlanma
• Uykuya dalmakta zorlanma
• Mükemmeliyetçilik ve hata yapma korkusu
• Kolay ağlama ya da sinirlenme

Kaygının Döngüsü

Kaygılı çocuk korktuğu durumdan kaçındığında ya da güvence aldığında kısa süreliğine rahatlar. Ancak bu rahatlama, kaygının bir dahaki sefere daha güçlü gelmesine yol açar. Çocuk, korktuğu durumla baş edebileceğini öğrenme fırsatını kaçırır. Bu nedenle kaygıyla çalışırken kaçınmayı ve aşırı güvenceyi azaltmak önemlidir.

Oyun Terapisi Nasıl Yardımcı Olur?

• Kaygıyı dışsallaştırmak: Kaygı, çocuğun dışında bir karaktere dönüştürülür: bir “endişe canavarı”, “kaygı böceği” ya da “telaşlı tavşan”. Çocuk bu karakteri çizer, hamurdan yapar, adını koyar ve onunla nasıl baş edeceğini oyunla keşfeder.
• Bedeni tanımak: Kaygının bedende nasıl hissedildiği oyunlarla öğrenilir: “Endişe canavarı geldiğinde karnında ne oluyor?”
• Sakinleşme becerileri: Balon nefesi, kaplumbağa gibi yavaşlamak, kas gevşetme oyunları.
• Cesaret merdiveni: Korkulan durumlara kolaydan zora doğru, oyunla ve sonra gerçek hayatta yaklaşmak.
• Endişe kutusu: Endişeleri bir kâğıda yazıp ya da çizip bir kutuya koymak ve belirli bir zamanda birlikte bakmak.
• Kuklalarla prova: Zorlandığı durumları kuklalarla canlandırıp baş etme yollarını denemek.

Ebeveynlerin Tutumu

• Duyguyu kabul edin: “Endişelendiğini görüyorum, bu zor bir duygu.”
• Güvence vermeyi sınırlayın: Aynı soruya tekrar tekrar cevap vermek yerine “Bunu konuştuk, ne hatırlıyorsun?” diyebilirsiniz.
• Kaçınmaya izin vermeyin ama zorlamayın: Küçük ve ulaşılabilir adımlarla korkulan durumlara yaklaşmasını destekleyin.
• Cesareti takdir edin: “Korkmana rağmen denedin.”
• Kendi kaygınızı yönetin: Çocuklar ebeveynlerinin kaygısını öğrenir.
• Öngörülebilir rutinler: Ne olacağını bilmek kaygıyı azaltır.
• Ekrandaki korkutucu içerikleri sınırlayın.

Bedensel Yakınmalar

Kaygılı çocukların karın ağrısı ve baş ağrısı gibi yakınmaları gerçektir. Önce bir çocuk hekimi tarafından değerlendirilmesi önemlidir. Tıbbi bir neden bulunmazsa, bu yakınmaların kaygıyla ilişkili olabileceği çocuğa yaşına uygun bir dille anlatılabilir: “Endişelendiğinde karnın da bunu hissediyor.”

Ne Zaman Destek Almalı?

• Kaygı çocuğun okul, arkadaşlık ya da aile hayatını kısıtlıyorsa
• Çocuk pek çok şeyden kaçınıyorsa
• Bedensel yakınmalar sıksa
• Uyku ciddi şekilde bozulduysa
• Kaygı birkaç aydır devam ediyorsa

Ümraniye’de Oyun Terapisi

Ümraniye’de Atakent, Çakmak, Yukarı Dudullu ve Esenevler çevresinde çocuklarla çalışan uzmanlar bulunuyor. Okul rehberlik servisleri ilk başvuru noktası olabilir. Ataşehir ve Üsküdar‘daki çocuk terapistleri de seçenekler arasında.

Acil Durumlar

Çocuğunuzda kendine zarar verme davranışları ya da güvenliğini tehdit eden bir durum fark ederseniz beklemeden 112’yi arayın.

Okul Sabahları

Kaygılı çocuklar için okul sabahları özellikle zor olabilir. Bir gece önceden çantayı ve kıyafetleri hazırlamak, sabah acele etmemek için erken kalkmak ve kahvaltıda sakin bir ortam sağlamak kaygıyı azaltabilir. Okul kapısında kısa ve sıcak bir vedalaşma, uzun ve duygusal vedalaşmalardan daha iyi gelir.

Sık Sorulan Sorular

Ümraniye’deki uzmanları görmek için Ümraniye psikologları listesini inceleyebilirsiniz.